In tijden waarin de energierekeningen de pan uitswingen is het belangrijk nieuwe aanpakken uit te testen om die kosten zoveel als mogelijk te drukken. Zeker voor gezinnen die het financieel niet breed hebben. Energiearmoede vraagt om een duurzame en structurele oplossing.
De keuze voor lokale en groene burgerstroom toonde in deze crisis reeds dat het een grote impact kan hebben op de energiefactuur. Zo zou een huishouden dat in 2022 burgerstroom afnam, gemiddeld een energiefactuur hebben die 800 euro lager ligt dan bij een commerciële speler. Maar voor vele kwetsbare gezinnen is de instapkost van 250 euro om lid te worden van dergelijke burgercoöperatie een drempel.
In Eeklo werd recent het pilootproject ‘Power Up’ opgestart. Meer info hier: https://www.socialenergyplayers.eu/belgie/. De stad maakt budget vrij om het instapbedrag om lid te worden van burgercoöperaties voor te financieren voor de meest kwetsbare gezinnen. Ze laten deze zomer 20 gezinnen instappen en breiden stelselmatig uit naar 100. Gedurende vijf jaar betalen de gezinnen het geleende bedrag terug met besparingen op de energiefactuur, daarna worden ze officieel eigenaar. Eeklo gaat het teruggestorte instapbedrag vervolgens opnieuw investeren in nieuwe kansarme gezinnen.
Hartelijk dank voor uw vraag over dit proefproject van Eeklo en Ecopower. Het kan inderdaad een interessant onderdeel zijn van het beleid om mensen in energiearmoede te helpen.
Eerst en vooral: Power Up is een proefproject, een experiment.
Het start met 20 gezinnen en dat aantal zal opgetrokken worden tot 100.
Tegen het einde van het jaar zullen de eerste resultaten bekend gemaakt worden. De ‘blauwdruk’ waar u naar verwijst, komt dan uit.
Dan zal duidelijk moeten zijn of het model ook door andere lokale besturen gebruikt kan worden.
[Wat is het Power Up precies?
Het richt zich op de gezinnen die
én
De Vlaamse wetgeving voorziet dat zij, eens gedropt, klant worden bij de distributienetbeheerder (Fluvius), die optreedt als de ‘sociale leverancier’.
Bij de sociale leverancier betalen deze gezinnen echter een hogere prijs voor energie dan normaal.
Dat is het zogeheten ontradingstarief, bedoeld om deze mensen te stimuleren om terug te keren naar de markt.
Maar het ontradingstarief zorgt er natuurlijk ook voor dat die mensen veel langer in de schulden blijven steken – net omdat hun energiefacturen zo hoog blijven.
Die spiraal wil Power Up doorbreken.
De stad Eeklo schiet voor een deel van de gedropte klanten een aandeel voor van een energiecoöperatie.
Daardoor worden ze ineens klant bij de coöperatie en betalen ze elektriciteit aan het goedkopere tarief van de coöperatie. Want dat ligt veel lager dan het tarief van Fluvius.
Een aandeel kost bij Ecopower eenmalig 250 euro. De gezinnen besparen elk jaar ettelijke honderden euro’s uit op hun energiefactuur.
Gedurende vijf jaar betalen die gezinnen het geleende bedrag – 250 euro - terug. Dan worden ze officieel eigenaar van het aandeel en zijn ze gewoon klant.
Het teruggestorte instapbedrag kan dan vervolgens geïnvesteerd worden in nieuwe kansarme gezinnen. Het is een soort rollend fonds.
Ook Fluvius is in het project betrokken. De bedoeling is om na te gaan of dit systeem toe te passen is in heel Vlaanderen, voor alle lokale besturen, en voor alle leveranciers van elektriciteit. ]
Zoals ik al aangaf: Power Up is een pilootproject. We hebben goed contact met Ecopower. We volgen het project van nabij op.
Want het is niet helemaal duidelijk of het ook toegepast zal kunnen worden op schaal van een stad als Gent.
Voor dit experiment opgeschaald kan worden, moeten dus antwoorden worden gegeven. Daarom volgen we dit, samen met steden zoals Mechelen, Oostende en Leuven, van heel nabij op.
Intussen hebben we in Gent onze eigen aanpak om energiearmoede te bestrijden. Dat loopt in goede samenwerking met collega Coddens.
Onze aanpak is tweeledig:
Mensen met energieschulden springen we bij met premies, schuldovername, afbetalingsplannen én premies voor energiezuinige toestellen. Dat is vooral een taak van de energiecel van OCMW. Zij leveren fantastisch werk.
Daarnaast: wij zetten vooral in op preventie – op het verlagen van de facturen door energiebesparing. Dat is nog altijd de beste manier om energiearmoede te voorkomen én de transitie naar een fossielvrije toekomst mogelijk te maken.--
U vroeg ook of we in Gent soortgelijke initiatieven om de strijd tegen energiearmoede te koppelen aan draagvlak voor hernieuwbare energie? Zeker, dat doen we. Een recent voorbeeld. Als stad participeren we in een windturbine van Luminus op de terreinen van Gadot in de haven.
De opbrengst van die windturbine zal via de Energiecentrale gaan naar energiebesparing en hernieuwbare energie voor alle Gentenaars.
Een tweede voorbeeld. Met coöperatie Beauvent hebben we een grote zonne-installatie gebouwd op de daken van een houtimporteur uit de haven. Die installatie is gebouwd met kapitaal dat Gentse burgers zelf hebben ingebracht. Zij zullen dan ook delen in de opbrengst. De elektriciteit van die installatie gebruiken we in de stadsgebouwen.
Tenslotte, enkele conclusies