Het spreken van onze Nederlandse taal helpt inburgeraars om hun plek te vinden in onze hedendaagse samenleving. Maar het aanleren is voor velen geen sinecure, niet alle inburgeraars hebben na het doorlopen van hun traject alle te behalen doelstellingen gehaald. Vlaanderen voert voor niet-werkende inburgeraars de plicht in om binnen de twee jaar na het behalen van het inburgeringsattest, het Nederlands taal niveau B1 mondeling te halen. Om dit te realiseren wordt een aanbod aan vervolgtrajecten uitgebouwd, waarvoor de drie agentschappen inburgering subsidies krijgen.
Hebben de diensten zicht op hoeveel van de inburgeraars (procentueel) na het gewone inburgeringstraject, taalniveau B1 niet halen?
Hebben de diensten zicht op voor hoeveel inburgeraars niveau B1 sowieso onhaalbaar blijkt? En hoeveel inburgeraars in aanmerking komen voor dit traject?
Is er al zicht op de inhoud van de trajecten en op welke diensten en organisaties in Gent dit traject mee zullen uitbouwen?
Is al geweten of deze bijkomende trajecten betalend zullen zijn, zoja voor wie wel en voor wie niet?
Verplichte inburgeraars die geen werk hebben of geen opleiding volgen, moeten inderdaad binnen de 24 maanden na het behalen van hun inburgeringsattest het B1-niveau halen. Ze moeten korte gesprekken kunnen voeren in redelijk correct Nederlands. Hier en daar een haperingen, dat mag wel. Schriftelijk betekent dit dat ze teksten begrijpen die voornamelijk uit veelgebruikte woorden bestaan.
12% van de verplichte inburgeraars die in 2020 een inburgeringsattest behaalden, heeft ondertussen het B1-niveau behaald. Bij vrijwillige inburgeraars is dat 22%.
83% van de verplichte inburgeraars volgt NT2 bij een Centrum voor Volwassenenonderwijs of bij een Universitair Talencentrum. De meesten zijn in staat om het B1 mondeling te behalen, hoewel het voor sommigen wellicht een uitdaging zal zijn om dat binnen de 24 maanden te doen.
Laaggeletterden of analfabeten volgen Nederlands bij een Centrum voor Basiseducatie (tegenwoordig Ligo genaamd), maar daar is er momenteel géén lesaanbod om het B1-niveau te behalen. Voor analfabeten is er in het CBE nooit een aanbod geweest om zelfs het A2 volledig (mondeling én schriftelijk) te behalen. Analfabeten kunnen dus eigenlijk al jaren niet aan de inburgeringsvoorwaarden voldoen. De zwakste groep trekt dus aan het kortste eind.
Cursisten die bij een CBE een A2 behaalden, kunnen heden ten dage enkel Nederlands voor volgende niveaus volgen bij een CVO. We hebben dat probleem al eerder aangekaart. Binnen de CVO’s is de pedagogie veel minder afgestemd op analfabeten en laaggeletterden. Resultaat: van de weinige cursisten die wél doorstromen naar een CVO valt het grootste deel uit.
Daar bovenop zijn er cursisten in de CBE’s die nooit hun A2 behalen en als “uitgeleerd” gelabeld worden. Daardoor kunnen ze niet eens verder lessen volgen, zelfs als ze dat willen. In 2020 ging het om 44 verplichte inburgeraars (8% is dat).
Het onderwijs blijft dus al lang in gebreke. Dat ligt niét aan de inspanningen van de scholen, maar is een gevolg van de Vlaamse decreten. Nu het behalen van het B1-niveau voor sommigen verplicht werd, is het nog erger. De B1-onderwijsprofielen zijn nog in ontwikkeling. Eens die beschikbaar zijn, zal IN-Gent, samen met CBE Ligo, bekijken hoe groot de vraag is naar lesmodules; en zal het CBE zelf die les modules inrichten.
Al die knelpunten hebben we trouwens in februari 2022 al aangekaart in een officiële brief van de Gentse meerderheid aan de ministers Somers én Van Quickenborne, omdat het behalen van een inburgeringsattest ook één van de voorwaarden is om de Belgische nationaliteit te kunnen aanvragen. We hebben ook gewezen op de risico’s van het betalend maken. We hebben op de brief nooit een antwoord gekregen.
Gelukkig heeft Vlaanderen beslist om het behalen van B1 niét betalend te maken. Daar hadden wij voor geijverd. Nu moet er natuurlijk wel eerst voldoende aanbod zijn. Verplichte inburgeraars zullen vanaf 1 september 2023 wél minimum 360 euro moeten betalen om Maatschappelijk Oriëntatie en Nederlands tot en met niveau A2 te kunnen volgen. Voor elk herexamen komt daar 90 euro bovenop…
Voor zij die verder Nederlands willen leren in een universitair talencentrum blijven vervolgmodules betalend. Vlaanderen voorziet enkel een tussenkomst in de kosten voor beurzen tot en met A2. Gelukkig hebben wij als Stad wél beurzen voor de niveaus na A2 én het behalen van B1, B2 en zelfs C1 het hoogste niveau. Want één niveau Nederlands bij een Universitair Talencentrum kost 475 euro. Wie B1 wil behalen zónder beurs, betaalt 1.425 euro.
Conclusie: wij zetten als stad sterk in op een goede kennis van het Nederlands bij nieuwkomers. Méér mensen moet beter Nederlands kennen. Maar dan moet elk bestuursniveau zorgen voor een aanpak die wérkt - niet voor eisen waar geen aanbod tegenover staat. We volgen dit dus verder van nabij op.
vr 20/01/2023 - 09:07