2023_MV_00039 - Mondelinge vraag van raadslid Jeroen Van Lysebettens: Noodverordening Europa voor projecten hernieuwbare energie

Bedankt voor deze zeer actuele vraag. De invoering van deze noodverordening raakt inderdaad rechtstreeks aan de uitvoering van het Vergunningendecreet. Stad Gent is zich hiervan absoluut bewust. De directe impact is vandaag nog niet exact te bepalen, maar het gaat zeker om een heel beperkt aantal omgevingsvergunningen. Immers, in Vlaanderen zijn vanuit stedenbouwkundig oogpunt heel wat zaken met betrekking tot hernieuwbare energie van omgevingsvergunning vrijgesteld. Het gaat onder meer over zonnepanelen of zonneboilers op platte daken, het plaatsen van warmtepompen bij woningen en dergelijk meer. Op deze installaties heeft die Europese noodverordening geen impact. Ook vanuit milieu-oogpunt zijn er voor warmtepompen met een vermogen < 5 kW en zonnepanelen geen melding of vergunningsaanvraag.  

Als we in Gent naar de aanvragen van vorig jaar kijken, zou er welgeteld één dossier, dat bij de Dienst Milieu & Klimaat werd ingediend, de behandeltermijn omwille van deze noodverordening worden ingekort. Het ging hierbij over een aanvraag voor warmtepompen met een vermogen > 200 kW die zonder andere ingedeelde activiteiten werd aangevraagd.   

De normale behandeltermijn is voor dit type van dossiers 105 dagen. De nieuwe termijn volgens de Europese Noodverordening is 90 dagen voor geothermische warmtepompen en 30 dagen voor de andere warmtepompen. 

Laat mij nu effen kort de impact voor de verschillende soort aanvragen overlopen:

• Eerst de aanvragen voor omgevingsvergunningen milieu, waarvan de bevoegdheid bij schepen Heyse ligt 

Aanvragen omgevingsvergunningen milieu, die het meest door de noodverordening gevat zijn, hebben betrekking op warmtepompen met een vermogen tussen 5 en 200 kW. Deze zijn meldingsplichtig en worden nu al behandeld binnen een termijn van 20 dagen. 20 dagen is – zoals je ongetwijfeld zelf al hebt berekend – korter dan de 30 dagen in de nieuwe noodverordening. Hier is er dus geen directe impact van de noodverordening heeft.  

Bij de aanvragen omgevingaanvergunningen worden de dossiers, zoals warmtepompen met een vermogen > 200 kW, waarvoor op basis van hde noodverordening 30 dagen worden voorzien, wel als problematisch ervaren. Immers, op basis van de Vlaamse wetgeving moet er eveneens gedurende 30 dagen een openbaar onderzoek worden georganiseerd loopt. De beslissing kan pas na dit openbaar onderzoek worden opogemaakt.  

Het is wel belangrijk om aan te geven, dat de voorgestelde termijn in de Europese Noodverordening een termijn van orde is. Dit betekent dat de termijn van 30 dagen niet wordt verordend en er is ook geen rechtsgevolg bij het overschrijden ervan. Als stad zullen we dus proberen de termijn van 30 dagen zo dicht mogelijk te benaderen zonder de rechten van bezwaarindieners te schaden. Dit betekent dat de vooropgetselde 30 dagen niet effectief zal worden behaald.    

• Dan zijn er nog de aanvragen omgevingsvergunningen - stedenbouw 

Zoals eerder al aangegeven zijn heel wat zaken van vergunning vrijgesteld. Voor installaties waarvoor toch een omgevingsvergunning stedenbouw nodig is, zijn de gevolgen van de verkorte beslissingstermijnen zijn als volgt: 

1. Voor dossiers waarvoor het Noodverordening een termijn van 90 dagen voorschrijft: 

• Voor de vereenvoudigde procedure, waar op basis van het omgevingsvergunnendecreet, een termijn van 60 dagen geldt, is er geen impact.
• Voor de gewone procedure – dit is de procedure waarbij een openbaar onderzoek wordt opgelegd – geldt in van het omgevingsvergunningendecreet een termijn van 105 of 120 dagen. Hier is er wel een impact, maar deze impact is vooropgestelde termijn van 90 dagen praktisch haalbaar. Bovendien is deze temijn een ‘termijn van orde’ en zijn er bij gevolg geen rechtsgevolgen bij het niet halen van die termijn.  

1. Voor dossiers waarvoor het Noodverordening een termijn van 30 dagen voorschrijft:

• Voor de vereenvoudigde procedure, waar op basis van het omgevingsvergunnendecreet, een termijn van 60 dagen geldt, is er een impact, maar ook hier is de voorgestelde termijn theoretisch haalbaar. Het wordt wel moeilijk als voor deze aanvragen ook verplichte adviezen noodzakelijk zijn.
• Tot slot is er nog de gewone procedure – dit is de procedure waarbij een openbaar onderzoek wordt opgelegd – waarvoor in van het omgevingsvergunningenendecreet een termijn van 105 of 120 dagen wordt voorgeschreven. In deze situatie is het onmogelijk om het decretaal vereiste openbaar onderzoek van 30 dagen te combineren met de vooropgesteld termijn van 30 dagen in de Noodverordening. De leidraad van de Vlaamse overheid suggereert hier om in die gevallen de omgevingsvergunning te weigeren.  

Deze vaststelling brengt me onmiddellijk bij je laatste vraag: “Hoe valt een termijn van één maand uit de noodverordening met een van een openbaar onderzoek te combineren? “

Zoals je in mijn uitvoering hebt gehoord is het antwoord tweeledig:

• Als de noodverordening een termijn van orde henteert, zullen we het openbaar onderzoek zo snel mogelijk laten starten en de beslissing nadien zo snel mogelijk nemen. De intentie is om de termijn van 30 dagen zo dicht mogelijk te benaderen;
• In die uitzonderlijke gevallen waarbij het in de noodverordening om een dwingende termijn gaat en het niet halen van die 30 dagen tot een stilzwijgende vergunning leidt, stelt de Vlaamse Overheid voor om deze vergunningen te weigeren. De reden, die ze hiervoor aangeven, is het gegeven dat deze termijn van 30 dagen het niet toelaat om een openbaar onderzoek conform het omgevingsvergunningsdecreet en -besluit te organiseren. Collega’s, dit Vlaamse advies is problematisch. Zo ga je niet om met Europese regels. Natuurlijk willen we als stad inspraak blijven garanderen, maar boutweg vergunningen voor hernieuwbare energie weigeren omwille van een conflict tussen Vlaamse en Europese regelgeving, is stuitend. Ik reken erop dat de Vlaamse regering snel met een aangepast advies komt, waarbij hernieuwbare energieprojecten én inspraak wel kunnen worden gehonoreerd. 

De impact op deze verschillende aanvragen kan je zeker nog eens nalezen op de website van de Vlaamse overheid. Vlaanderen maakte al een infopagina en een leidraad over de impact van deze verordening.