2022_RMW_00105 - Nieuw reglement en tussenkomstovereenkomst Gent knapt op 2022-2026 - Goedkeuring

Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 77.

De beleidsnota Wonen 2020-2025 formuleert de belangrijke doelstelling te streven ‘Naar meer woningkwaliteit op de private eigendomsmarkt’. Gent knapt op is hierbij één van de belangrijke acties. Een gezonde, veilige, energiezuinige en aangepaste woning is essentieel om menswaardig leven te garanderen en armoede te bestrijden.

Met ‘Gent knapt op’ (hierna: GKO) willen de Stad Gent en OCMW Gent ondersteuning voorzien ten behoeve van kwetsbare Gentse eigenaar-bewoners waarvan de woning in slechte staat verkeert en die niet over de financiële middelen beschikken om deze voldoende te renoveren (zogenaamde ‘noodkopers’ of ‘noodeigenaars’). De GKO ondersteuning bestaat uit een financiële tussenkomst via een rollend fonds, sociale begeleiding en bouwtechnische begeleiding. De financiële tussenkomst via GKO die de renovatie mogelijk maakt, moet op termijn worden terugbetaald en garandeert het rollend karakter van het fonds.

Dit project evolueerde van een experimentele en wijkgerichte aanpak in 2014 naar het Europees gefinancierd ICCARus project van 2018 tot 2022. Het realiseerde reeds 115 gerenoveerde woningen en kreeg voor de innovatieve aanpak de Europese RegioStars Award 2021 in de categorie ‘Een groen Europa’.  Na de Europese periode van het project Gent knapt op, werd beslist het project te integreren in de reguliere werking van de Stad Gent en OCMW Gent. Op 27 april 2021 werd het ‘reguliere’ reglement Gent knapt op voorgelegd aan de Raad voor Maatschappelijk Welzijn.

De ervaringen tijdens het voorbije werkjaar en de aanbevelingen die de onderzoeksgroep betrokken bij ICCARus formuleerde in juni 2022 zijn de basis voor de herziening van het reglement en de tussenkomstovereenkomst voor de periode 2022-2026.

Deze herziening van Gent knapt op is ingegeven door (i) de wens om optimaal rekening te houden met de onderzoeksresultaten van voorjaar 2022 én de opgedane praktijkervaring na 1 jaar werking met regulier reglement, (ii) een beter evenwicht te vinden tussen ‘algemene regels’ en het meer toelaten van maatwerk, (iii) het bereik zo groot mogelijk maken/houden, met behoud van de focus op kwetsbare eigenaars (noodkopers en noodeigenaars) en woningen in slechte staat en (iv) het zoeken naar vereenvoudiging en vermijden van extra werklast. 

Hieronder een overzicht van de belangrijkste wijzigingen. Algemeen kunnen we stellen dat grotere flexibiliteit en impact wordt voorzien, met behoud van het beoogd doel nl. streven naar een gezonde, veilige, energiezuinige en levensloopbestendige woning om menswaardig leven te garanderen en armoede te bestrijden :    

• Ruimere  selectie van deelnemers is mogelijk, steeds blijvend binnen de beoogde doelgroep van noodeigenaars en noodkopers. Na onderzoek van een multicriteria-systeem, werd geopteerd voor een aantal eenvoudige criteria, met extra check van het belastbaar inkomen en met behoud van inschatting van een totaalbeeld door de maatschappelijk werkers. Voor mensen met een verhoogde tegemoetkoming wordt de doorstroom sterk vereenvoudigd. 
• Grotere flexibiliteit bij het bepalen van de renovatiewerken is mogelijk zodat op maat van het pand en de eigenaar kan gewerkt worden. Doelstelling is de kwaliteit van de woning te verbeteren, waarbij de conformiteit aan de Vlaamse Codex Wonen richtinggevend blijft. De woning moet verplicht veilig en gezond zijn. 
• Het maximum bedrag van de werken wordt verhoogd, om meer woningen te kunnen betrekken, structurelere renovaties te kunnen doen, meer te kunnen inzetten op energiezuinigheid en als aanpassing aan algemene en bouwgerelateerde prijsstijgingen.  
• Bij de meerwaardeberekening wordt een corrigerende benadering aan de hand van de evolutie in de Gentse vastgoedprijzen meegenomen, om bijkomende renovaties na de renovatie Gent knapt op niet te ontmoedigen. Tevens krijgt de deelnemer de mogelijkheid tot een extra terugbetalingsmoment (in totaal twee momenten) snel na de Gent knapt op renovatie, wat het rollend karakter van het fonds bevordert.   

In de kalenderjaren 2022, 2023 en 2024 kunnen er per jaar maximaal 50 tussenkomsten verleend worden, tenzij het aantal tussenkomsten het voorgaande jaar lager lag. In dat geval kan dat aantal gecompenseerd worden tot een maximum van 60 tussenkomsten per jaar, en dit binnen de perken van het krediet van 6 mio euro dat het OCMW ter beschikking heeft in het kader van Gent knapt op. 

Dit reglement loopt tot 30 juni 2026. De inschrijvingsperiode start op 1 november 2022 en eindigt op 31 september 2024. Lopende tussenkomstovereenkomsten vallen onder toepassing van het reglement Gent knapt op zoals goedgekeurd door de Raad van Maatschappelijk Welzijn van 27 april 2021; voor aanvraagdossiers waarvan de aanmeldingsdatum valt voor de datum van inwerkingtreding van dit reglement, dient de tussenkomstovereenkomst afgesloten te zijn ten laatste op 31 maart 2023. 

Alle dossiers met een dossiernummer worden voorgelegd aan (een subcomité van) het bijzonder comité voor de sociale dienst. De goedgekeurde dossiers zullen leiden tot een tussenkomstovereenkomst.

Het reglement en de tussenkomstovereenkomst  worden ter goedkeuring voorgelegd aan de Raad voor Maatschappelijk Welzijn. De verantwoording van de gemaakte keuzes binnen het reglement wordt in een motivatienota bij dit besluit weergegeven.