De Stad Gent wil sociaal-culturele verenigingen erkennen als blijk van appreciatie voor de verenigingen en hun maatschappelijk belang, en omdat ze een bijdrage leveren aan de missie en doelstellingen die de Stad Gent vooropstelt. Behalve de morele steun, hangen aan een erkenning ook enkele voordelen vast, onder andere een lager (of gratis) tarief bij beschikbaarstellingen van stadslokalen.
De gemeenteraaad keurde daartoe op 18 juni 1995 het 'Reglement erkenning als socio-culturele vereniging' goed. In het kader van dit reglement werden tot nu toe ca. 650 verenigingen erkend.
Het huidige reglement dient op een aantal punten te worden geactualiseerd:
- het huidige reglement erkent verenigingen voor een onbepaalde termijn, waardoor het toezicht op de huidige werking van de erkende verenigingen wordt bemoeilijkt;
- het huidige reglement beperkt de erkenningsmogelijkheid tot verenigingen met zetel (of secretariaat) op het grondgebied van Gent, wat in een aantal gevallen leidt tot de onmogelijkheid om verenigingen te erkennen die nochtans een voor Gent relevante werking ontwikkelen;
- in het huidige reglement wordt wat betreft de aard van de werking van te erkennen verenigingen verwezen naar de 'culturele materies' van de 'Bijzondere wet van 8 augustus 1980', waarvan de gehanteerde terminologie niet meer actueel is;
- volgens het huidige reglement dient het college van burgemeester en schepenen over de toekenning van een erkenning voorafgaandelijk advies in te winnen van de bevoegde gemeenteraadscommissie; volgens het huidige Decreet Lokaal Bestuur behoort dat echter niet tot de bevoegdheid van de gemeenteraad(scommissie): volgens art. 40 §3 van het Decreet Lokaal Bestuur is de gemeenteraad bevoegd voor het vaststellen van reglementen i.c. het bepalen van de voorwaarden tot erkenning van verenigingen; volgens art. 56 §1 (tweede lid) van het Decreet Lokaal Bestuur voert het college van burgemeester en schepenen de beslissingen van de gemeenteraad uit en is het college van burgemeester en schepenen derhalve bevoegd om individuele vragen te toetsen aan het reglement en binnen het reglementair kader erkenningen toe te staan of te weigeren.
Hiertoe werd een nieuw 'Reglement voor de erkenning van sociaal-culturele verenigingen' opgemaakt met inwerkingtreding op 1 januari 2023. Het ontwerp van reglement werd qua afbakening en gebruikte terminologie voorafgaandelijk afgestemd met andere reglementen in opmaak voor het erkennen van verenigingen m.n. binnen Departement Welzijn en Samenleving. Het ontwerp van reglement werd daarnaast ook reeds aan de Cultuurraad voorgelegd voor feedback; de Cultuurraad besliste echter om voorlopig niet in te gaan op dit specifiek ontwerp van reglement (en voorziet later een spontaan advies ten gronde over de ondersteuning van het sociaal-cultureel verenigingsleven in het kader van een 'Memorandum' voor de volgende legislatuur).
Het 'Reglement erkenning als socio-culturele vereniging', goedgekeurd in de gemeenteraad van 18 juni 1995, wordt opgeheven vanaf 1 januari 2023. Het nieuwe reglement voorziet in een overgangsperiode, waarbij de huidig erkende verenigingen hun erkenning behouden tot uiterlijk 31 december 2024. Deze huidig erkende verenigingen kunnen een verlenging van hun erkenning aanvragen van zodra het nieuwe reglement in werking treedt (voorzien op 1 januari 2023). De betrokken verenigingen zullen proactief worden ingelicht over het nieuwe reglement, en de mogelijkheid om een verlenging van hun erkenning aan te vragen.
De Cultuurdienst is belast met het toezicht op de uitvoering van dit reglement.
Het college van burgemeester en schepenen legt het ontwerp van 'Reglement voor de erkenning van sociaal-culturele verenigingen' voor advies voor aan de Cultuurraad.