2022_MV_00603 - Mondelinge vraag van raadslid Els Roegiers: Drugsdealers met leefloon OCMW

In de Sociale Dienst (OCMW) hebben we een beleid rond beroepsgeheim in het geval van strafrechtelijke feiten/procedures.

Dit beleid is goedgekeurd op het BCSD Algemene Zaken van 16 juni 2015 en bevat 3 luiken:

• We kunnen en moeten ons beroepsgeheim doorbreken wanneer er sprake is van een ernstig, reëel en actueel gevaar. 
• We werken onder bepaalde voorwaarden ook mee aan strafonderzoeken. We doen dit sowieso in het kader van gerechtelijke onderzoeken (als er een onderzoeksrechter is aangesteld) omdat dit wettelijk voorzien is. We doen dit ook in het kader van opsporingsonderzoeken (onder leiding van de procureur des konings) wanneer het parket ons bevestigt dat er sprake is van een ernstig, reëel en actueel gevaar.
• Er gebeurt onder bepaalde voorwaarden ook gegevensuitwisseling in het kader van sociale fraude. We hebben daarvoor een samenwerkingsprotocol met het arbeidsauditoraat (= deel van het openbaar ministerie dat bevoegd is voor de materies die onder de bevoegdheid van de arbeidsrechtbanken vallen zoals de dienstverlening van het OCMW).   

Als het parket of het arbeidsauditoraat een strafonderzoek voert, dan kan het beslissen om ons hierover te informeren (rechtstreeks of eventueel onrechtstreeks via politie of inspectiediensten) door middel van ‘kantschriften’.

We krijgen regelmatig kantschriften van het arbeidsauditoraat (of soms van het parket) wanneer strafonderzoeken aanwijzen dat er sprake is van onterechte OCMW-uitkeringen. Er zijn dan 2 mogelijkheden:

• In principe is het strafonderzoek geheim maar krijgen we dus toch informatie over dit strafonderzoek. We mogen deze informatie niet gebruiken en niet meedelen aan de cliënt. Maar deze informatie is dan wel een signaal om een eigen sociaal onderzoek te voeren en te onderzoeken of de voorwaarden voor leefloon of financiële hulp nog vervuld zijn. Het BCSD neemt dan na dit sociaal onderzoek een beslissing. 

• Ofwel krijgen we informatie over een strafonderzoek waarbij we ook toestemming krijgen om deze informatie te gebruiken voor ‘administratieve doeleinden’. Dit betekent dat we deze informatie (naast eventueel eigen vaststellingen) mogen gebruiken in het sociaal onderzoek om na te gaan of de voorwaarden voor leefloon of financiële hulp nog vervuld zijn. Het BCSD neemt hierover dan na dit sociaal onderzoek een beslissing. 

Indien we geen informatie krijgen van het parket, maar via de pers vernemen dat cliënten veroordeeld zijn, vragen wij informatie op bij het parket om meer duidelijkheid te krijgen over de identiteit van de personen en de concrete strafrechtelijke feiten.  

Deze informatie zal dan aanleiding geven tot een nieuw sociaal onderzoek in deze dossiers waarbij in concreto wordt nagegaan of de voorwaarden voor leefloon of financiële hulp zijn geschonden. Deze voorwaarden zijn o.a. de correcte medewerking aan het sociaal onderzoek (juiste en volledige verklaringen over de financiële situatie), ontoereikende bestaansmiddelen en de werkbereidheid.
Strafrechtelijke feiten met verboden inkomsten doen alleszins ernstige vragen rijzen of deze voorwaarden wel vervuld zijn. 

Na dit sociaal onderzoek legt de betrokken maatschappelijk werker via het sociaal verslag een verzoek voor aan het BCSD m.b.t. een stopzetting, terugvordering en schorsing en dit volgens de modaliteiten van ons handhavingsbeleid