2022_MV_00533 - Mondelinge vraag van raadslid Mieke Bouve: schoolmaaltijden

Allereerst wil ik zeggen dat we in Gent vrij uniek zijn met het aanbieden van de schoolmaaltijden in al onze stedelijke scholen. Daar waar jaren geleden verschillende schoolbesturen in Vlaanderen het aanbod afgebouwd hebben, bleven we in Gent dat aanbod behouden en verbeteren. Onder andere door de maaltijden gezonder en duurzamer te maken. 

We verbeterden het aanbod, maar zorgden er ook voor dat het betaalbaar en toegankelijk bleef met een korting van 25%, die later werd uitgebreid met een korting van 80% voor die gezinnen die het het moeilijkst hebben. Naast de kortingen, is ook een kwijtschelding van facturen mogelijk. En als scholen weten dat gezinnen in zware financiële problemen zitten, kunnen ze ook een (tijdelijke) vrijstelling vragen. Ik denk dat we echt wel op maat werken rekening houdend met verschillende gradaties van kwetsbaarheid die gezinnen hebben. 

Ook zijn we aan het overschakelen op het automatisch toekennen van kortingen. Daarvoor werken we samen met de Kruispuntbank. Op dit moment wordt dit al toegepast voor leefloners. Dat is belangrijk want veel mensen weten niet dat ze recht hebben op korting of vinden hun weg niet. 

Wat betreft de prijsstijgingen: We kregen voor de zomer het signaal van de leverancier dat die zijn prijzen moest optrekken omwille van stijgende prijzen van grondstoffen. We hebben die prijzen in het retributiereglement voor de ouders aangepast in de gemeenteraad van juni. Dat is in lijn met de manier waarop we de prijssetting voor de maaltijden bepalen: de aankoopprijs die de leverancier ons aanrekent, rekenen wij door aan de ouders, niet meer en niet minder. De prijs voor ouders is in het verleden ook al gedaald omdat de maaltijden voor de leverancier goedkoper werden. We zijn daarin gewoon een doorgeefluik. We rekenen de prijs aan voor ouders niet meer en niet minder. 

Of er meer betalingsproblemen zijn door de prijsstijgingen, is nog niet duidelijk. Dienst Kinderopvang (die de kleutermaaltijden organiseert) en het Stedelijk Onderwijs geven aan dat er wel een stijging is van ouders die betalingsproblemen signaleren. Maar die signalen gaan over facturen van vorig schooljaar, waarvoor onlangs een herinnering is gestuurd. Het is nog wat vroeg om er een beter zicht op te hebben. 

Er zijn nog geen facturen verstuurd voor dit schooljaar. Dus we kunnen op dit moment geen analyses maken of meer ouders betalingsmoeilijkheden ervaren omwille van de prijsstijgingen van de schoolmaaltijden die ingingen op 1 september. We zullen dit uiteraard van nabij volgen. 

Cijfergegevens die we nu wel hebben, gaan over het aantal maaltijden die besteld zijn. Uit een vergelijking tussen september 21 en september 22 blijken er meer maaltijden besteld. Het lijkt er dus op dat de prijsstijging niet onmiddellijk een negatief effect heeft op de afname. We hebben immers ongeveer hetzelfde aantal leerlingen als vorig jaar in september. Dit lijkt voorlopig geen voorspeller te zijn van dat er meer problemen zouden zijn. Nu natuurlijk dat is maar een facet, we blijven dat opvolgen. 

Wat betreft de inkomensschalen op basis waarvan ouders kortingen kunnen krijgen: die barema’s zijn ook in de gemeenteraad van juni opgetrokken omwille van de indexeringen van o.a. het leefloon. Door de barema’s op te trekken behouden we dezelfde groep mensen die van de korting kunnen gebruik maken. Dat doen we eigenlijk ook altijd automatisch wanneer dat zich stelt. 

Er wordt ook gevraagd of andere scholen prijsstijgingen doorvoeren. We beschikken niet standaard over de gegevens van andere basisscholen mbt de schoolmaaltijden. We hebben wel een beperkte steekproef afgenomen waaruit blijkt dat ook niet-stedelijke basisscholen prijsstijgingen doorvoeren. 

Qua prijssetting merken we dat de maaltijden binnen het stedelijk onderwijs voor de kleuters vaak minder hoog liggen dan in andere scholen, ook na de prijsstijging.  Voor de lagere schoolkinderen zijn onze maaltijden iets duurder. Als we een gemiddelde nemen van de prijzen voor kleuters en lagere schoolkinderen samen (veel niet-stedelijke scholen rekenen voor de 2 groepen dezelfde prijs aan) dan merken we dat onze prijs niet veel verschilt van de andere scholen. 

Ik rond af. We moeten alert blijven voor mogelijke betalingsproblemen van ouders. Onderwijs is als het ware de kanariepiet in de koolmijn. De eerste signalen dat ouders en gezinnen in de problemen komen, komen via onderwijs binnen. Dat zal ook nu het geval zijn. 

Breder zitten we met het maatschappelijk probleem van de lege brooddozen. Daar nemen we als lokale overheid onze rol op. In Gent doen we, in een samenwerking tussen verschillende diensten én samen met vele partners, heel veel rond voeding op school. We worden in Vlaanderen als pionier gezien en zullen de komende jaren onze inspanningen blijven garanderen. 

Maar er zijn bijkomende acties nodig vanuit Vlaanderen. Het aanbieden van middagmalen en het toezicht over de middag wordt vanuit Vlaanderen quasi niet gereglementeerd en niet gefinancierd. Scholen krijgen amper 4€ per leerling per jaar voor de middagopvang bijvoorbeeld. Voor het organiseren van de maaltijden is er geen steun, noch kader. 

Minister Somers zorgt nu voor een inspiratiegids voor lokale besturen, waar de good practices uit Gent ook opgenomen worden. Maar dat lost het fundamenteel probleem niet op. 

We hebben een kader en middelen nodig zodat we aan de slag kunnen. En we kunnen daarvoor onze expertise delen die we bv. in het proefproject Lekkers Op School opbouwen. Dat project, een mooie samenwerking tussen het Onderwijscentrum en het OCMW, test verschillende formules uit in 8 scholen. Zo is er een school waar sinds september kleutermaaltijden voor alle kleuters aangeboden worden. Dit in samenwerking met sociaal economiebedrijf vzw Ateljee en met medewerking van het kleuterteam van de school. In andere scholen verlagen we de maaltijdprijzen en opvangprijzen om te onderzoeken in welke mate de prijs bepaalt of een kind op school blijft eten of niet. De resultaten van het onderzoek worden eind 23 verwacht. 

Ik hoop dat ik jullie hiermee wat meer heb kunnen informeren. Ik blijf het opvolgen en ga ik er ook van uit dat jullie dat met mij blijven doen. Dank u. 

Afname van de schoolmaaltijden: vergelijking sept 22 tov sept 21

Leerlingenaantallen sept 21 versus sept 22: