De bomen in onze stad staan op de eerste rij als de droogte klappen uitdeelt. Deze bomen zijn nochtans juist heel erg nodig om onze stad leefbaar te houden. Ze zorgen voor schaduw in de stad en brengen verkoeling. Wat goed is om het stedelijk hitte-eilandeffect te doorbreken. Het zijn de natuurlijke airco's van onze stad. Vooral jonge, pas aangeplante bomen blijken enorm kwetsbaar. Hun wortels zitten nog niet diep en ze staan meer bloot aan de verschroeiende invloed van zon en wind. Ook alleenstaande bomen hebben meer te lijden onder de droogte dan hun lotgenoten diep in het bos. Ze hebben extra zorg nodig.
Het duurt bovendien jaren om een boom groot te laten worden en het kost handen vol geld, reden te meer om de schade zo veel mogelijk te beperken en bij aanplant van nieuwe bomen kimaatadaptief te werk te gaan. Bomen blijven daarbij de geschiedenis van vroegere droogtes in zich meedragen. Wat betekent dat als de droogte wel overleven, ze toch nog de gevolgen ervan kunnen met zich meedragen. Hun groei vertraagt bijvoorbeeld en als droogtes snel op elkaar volgen, dragen ze daar ook steeds meer de schadelijke gevolgen van (zwakker, vatbaarder voor ziekten, ...) waardoor de kans bestaat dat ze alsnog sterven.
We zagen deze zomer een vrolijk en hoopgevend beeld in de actualiteit verschijnen van Siewerd van de Groendienst die in Gent met zijn vrachtwagen met watertank 's morgens vroeg al op de baan was om bloembakken, planten en bomen te besproeien. In sommige gemeenten experimenteert de Groendienst ook met het gebruik van slimme waterzakken om bomen die zwaar te lijden hebben onder droogte te redden. Het water blijft gedurende een aantal uren in de zakken staan en via kleine gaatjes onderaan de zak stroomt het water traag uit de zak. Op die manier worden bomen die het moeilijk hebben door de droogte, gelijkmatig besproeid. De waterzakken zorgen voor een duidelijke boost voor de bomen. Niet alleen bij ons, maar ook in het buitenland lopen er projecten waar men bomen op deze manier geleidelijk en continu van water voorziet.
Tegelijk zijn we liefst zo spaarzaam mogelijk met water en kijken we best hoe en waar we water kunnen recupereren. In Leuven zien we dat men grondwater van op werven onder andere gebruikt voor de bevloeiing van (jonge) bomen.
De Groendienst houdt bij de aanplant van plantgoed steeds meer rekening met het veranderende klimaat. Er wordt permanent gemonitord welke soorten het onder welke omstandigheden goed doen, zodat enkel de juiste soorten en variëteiten besteld worden. Grote plantmaten worden niet langer gebruikt, kleine plantmaten hebben meer kans om aan te slaan. Daarnaast wordt ingezet op een betere standplaats, zie volgende vraag.
Er worden allerlei maatregelen genomen, zodat jonge aanplant optimaal overlevingskansen krijgt. Uiteraard wordt tijdens periodes van droogte (extra) water gegeven via de gietrondes. Hiervoor wordt een gietrand voorzien, zodat het water op de juiste plaats en efficiënt kan worden toegediend. De voorbije jaren is de Groendienst overgeschakeld naar een gietrand in kunststof, waardoor gerichter water kan gegeven worden.
Er wordt ook ingezet op een betere groeiplaats. Tijdens de aanplant wordt compost toegevoegd, wat bevorderlijk is voor de zgn. waterretentie (= het ophouden van water). De bodem wordt, waar mogelijk afgedekt met mulch (= organische bodembedekkers, vooral houtsnippers), zodat uitdroging vertraagt.
Locaties die bereikbaar zijn met tankwagen, worden via een centrale gietronde bediend. Op andere plaatsen staan de onderhoudsafdelingen in voor de watergift.
Het water voor de centrale gietronde wordt opgepompt uit de bevaarbare waterlopen, binnen de beperkingen die door de Vlaamse Waterweg zijn opgelegd.
Recent wordt ook water getrokken uit regenwaterputten die specifiek voor dit doel zijn geplaatst, zoals in Oostakkerdorp en aan Ekkergemkerk. Om toekomstig gebruik van leidingwater zoveel mogelijk te beperken zetten we in op bijkomende regenwateropslag en onderzoeken we alternatieve waterbronnen.
De Groendienst heeft bij wijze van proefproject een aantal waterzakken gekocht voor de begraafplaats van Drongen. Er zal naderhand geëvalueerd worden of deze alternatieve techniek betere resultaten levert. Indien dit zo blijkt, kunnen waterzakken ook op andere plaatsen worden toegepast.
vr 16/09/2022 - 09:22