-
Op 10 oktober keurde het college een besluit goed dat de samenwerking van de stad met de vzw Masala stopzet, alsook een tweede besluit dat de vzw Meubelfabriek een verbetertraject oplegt.
Vandaar mijn vragen:
Naar aanleiding van de berichtgeving rond v.z.w. Masala, v.z.w. Dar El Art en het tot gebruik geschikt maken van een aantal appartementen van Woningent in de Nimfenstraat kwamen een aantal kritische vragen naar voor. Deze vragen situeerden zich niet enkel op het project Nimfenstraat, maar ook en vooral op v.z.w.’s Masala en Meubelfabriek.
Ik heb daarop in juni het initiatief genomen een opdracht te geven aan de Juridische Dienst om een onderzoek te voeren naar het functioneren van de v.z.w.’s Masala en Meubelfabriek, vermits hier meerdere overeenkomsten door gevat zijn.
In de Gemeenteraad van september hebben we het eerste rapport van de juridische dienst besproken. Daarin werden voorlopige conclusies naar voor gebracht.
Sinds de gemeenteraad van september werden de betrokken bestuursorganen van de vzw’s uitgenodigd voor een gesprek. Deze gespreken vonden plaats in het Stadhuis op 4 oktober ( voor wat betreft vzw Masala) en op 5 oktober (voor wat betreft vzw De Meubelfabriek). Deze gesprekken zijn een logische stap in het proces dat opgestart werd naar aanleiding van het onderzoek door de juridische dienst.
Vervolgens heeft het college van burgemeester en schepenen in zitting van 10/10/22 kennis genomen van aanvullende conclusies op basis van de extra informatie uit de gesprekken op 4 en 5 oktober. Op basis hiervan heeft het College van Burgemeester en Schepenen de principiële beslissing genomen om de verdere samenwerking in de lopende subsidiedossiers stop in het geval van Masala of on hold in het geval van de Meubelfabriek te zetten.
Wat betreft vzw De Meubelfabriek werd beslist om de vzw tot 31 december 2022 de uiterste deadline te geven om zich te conformeren met een aantal wettelijke verplichtingen en werk te maken van de professionalisering. In bijzonder dient de werkwijze met ‘parallele organen’ zoals een ‘Meubelraad’ naast de officiële vzw organen als bestuursorgaan en algemene vergadering volledig verduidelijkt te worden en in lijn gebracht te worden met elkaar.
Inzake vzw De Meubelfabriek volgt de Stad het moratorium tot 31 december 2022 van dichtbij op.
De verdere samenwerking met v.z.w. Masala werd in lopende subsidiedossiers beëindigd. Ik overloop de belangrijkste redenen daarvoor:
De Stad Gent gaf vzw Masala in het verleden signalen dat de professionalisering van de werking zich opdrong. Die nood aan professionalisering werd ook expliciet erkend in de repliek van een aantal bestuurders en sympathisanten, via mail bezorgd aan mij op 27 juni 2022.
Na het gesprek met vzw Masala op 4 oktober 2022, is echter de vaststelling dat deze vzw geen wezenlijke stappen op dit terrein heeft gezet, met uitzondering van de ondersteuning door een boekhoudkantoor (met opstart analytische boekhouding).
Eén van de bestuurders geeft blijk van veel initiatief, ageert in strijd met de eigen statuten en gaat daarbij vaak voorbij aan het belang van een transparante organisatiestructuur (in de vorm van een vzw). De vraag rijst daardoor meermaals of de bestuurder zelf actor is, dan wel (het bestuursorgaan van) de vzw.
In deze context stelt de Stad ook vast dat de deze bestuurder te laks omgaat met of zelfs onwetend is over basisverplichtingen van een vzw en de verantwoordelijkheden van een bestuursorgaan. Daarbij plaatst deze bestuurder soms ook onterecht verantwoordelijkheid bij personen die deze niet hebben.
In weerwil van voornoemde elementen blijkt wel dat de toegekende Gentse subsidiemiddelen werden ingezet voor de doelstellingen die de Stad hierbij voor ogen had en dit overeenkomstig de Wet van 14 november 1983.
De onduidelijkheden over de positie en handelingen van deze bestuurder versus de volledige vzw Masala vormen echter wel een ernstig knelpunt.
De ‘begunstigde’, in dit geval vzw Masala, is een ‘essentieel element’ van een subsidieregime. Naast uiteraard elementen als het doel en het toezicht op de aanwending van de subsidies.
De Stad Gent zoekt in haar wijze van subsidiëring steeds naar een evenwicht tussen risicobeheersing, rechtszekerheid en administratieve eenvoud. Hiertoe werd een stadsbrede procedure ontwikkeld (goedgekeurd door het managementteam april 2016) die van toepassing is op alle af te sluiten subsidieovereenkomsten.
Het effectief kunnen vertrouwen in de kennis, kunde en integriteit van subsidieaanvragers staat daarbij ook centraal. Zonder dit vertrouwen wordt het voor de Stad moeilijk om organisaties de nodige autonomie te geven bij de uitvoering van subsidiedossiers én duiken onvermijdelijk vragen op over de correcte inzet van overheidsmiddelen
Net dit vertrouwen in de ‘kennis, kunde en integriteit van de subsidievrager’, met name vzw Masala, is de afgelopen maanden ondermijnd door de punten opgenomen in de betrokken nota's.
Bovendien is voor de Stad een belangrijk element bij de risicobeheersing de bewuste keuze om subsidiedossiers vanaf een bepaald niveau af te sluiten met een vereniging zonder winstoogmerk. Niet met een individueel, natuurlijk persoon. De rechtspersoonlijkheid en de wettelijke verplichtingen van de vzw, bieden niet alleen de subsidiërende overheden extra garanties, maar zijn ook een belangrijke beschermende factor voor personeelsleden en vrijwilligers van een vzw. Bepaalde elementen uit het dossier wekken minstens de indruk dat in de realiteit de rechtsvorm van de vzw op het achterplan beland is en in de feiten één bestuurder de kernbeslissingen nam.
Het Grondwettelijk Hof ging in een arrest van 4 maart 2008 in op de motieven van een subsidiërende overheid om te kiezen voor samenwerking met verenigingen zonder winstoogmerk. En stipt daarmee aan dat dergelijke rechtsvorm de waarborg biedt dat activiteiten op het algemeen belang zijn gericht, niet op persoonlijke belang.
Tot zover de vaststellingen. Deze heeft het college vervolgens in overweging genomen.
o Bij manco’s inzake kennis, kunde en integriteit die de verdere samenwerking met vzw Masala bemoeilijken, beschikt het stadsbestuur over mogelijkheden om verdere stappen te zetten waaronder de stopzetting van de verdere samenwerking in lopende subsidiedossiers.
o Deze stopzetting heeft enkel uitwerking voor de toekomst, en heeft dus geen retroactieve werking. In de lopende subsidiedossiers kunnen activiteiten/prestaties slechts nog tem 31 oktober 2022 verantwoord worden. Vanaf 1 november is dit definitief uitgesloten. De verantwoordingsstukken moet de Stad ontvangen uiterlijk op 18 november 2022. Pro rata verrekening volgt in elk lopend subsidiedossier (vb: voorschot algemene werking 2022 zal herrekend worden op basis van 10 maanden ipv 12 maanden). Teveel uitbetaalde subsidiebedragen worden op die manier teruggevorderd. Alle vervolgbesluitvorming hiervoor (resp. CBS en GR) wordt afgerond in oktober 2022.
Op de agenda van deze commissie vindt u ook 2 punten met betrekking tot deze stopzetting terug:
“Stopzetting subsidieovereenkomst met vzw Masala voor de algemene werking voor de werkingsjaren 2021 en 2022” - dossier van Cultuur (Punt 15 op de agenda)
En
“Stopzetting Subsidieovereenkomst met vzw Masala voor het realiseren van een kwalitatief en divers vrijetijdsaanbod in de wijk Sint-Bernadette” – dossier van de Jeugddienst (Punt 19 op de agenda)
Deze stukken staan op de agenda van de commissie en de Gemeenteraad omwille van het feit dat de originele toekenning ook gebeurd is door de Gemeenteraad.
Zoals u weet zijn er nog 2 andere dossiers, namelijk
“Stopzetting van subsidieovereenkomst op basis van het subsidiereglement wijkbudget 2020-2025 - wijkbudgetproject EcoTech Kidz “ – dossier dienst Beleidsparticipatie
En een overeenkomst binnen het arbeidspact.
Dit zijn 2 dossiers die toegekend zijn op niveau van het College en dienen derhalve op het niveau van het college te worden stopgezet.
Voor het dossier binnen het arbeidspact zal er evenwel geen stopzettingsbesluit zijn, vermits deze opdracht volledig in afrondings- en evaluatiefase zit. Uiteraard wordt deze afhandeling eerst nog beoordeeld.
Om concreter in te gaan op de vragen van mevrouw Van Bossuyt,
Ik heb zojuist geduid wat het gevolg was van de confrontatiegesprekken en de definitieve conclusies die de juridische dienst en vervolgens het College daar heeft getrokken. De besluitvorming van 10 oktober en van 14 oktober zijn het resultaat van de confrontatiegesprekken en de conclusies die het College daaraan heeft verbonden. De overeenkomsten met vzw Masala worden stopgezet en de overeenkomst met de Meubelfabriek wordt onder voorwaarden geplaatst.
Wat betreft de keuken bij v.z.w. Meubelfabriek geeft men mij mee dat in 2 verbouwingsfases (2019, 2021) de keuken wel degelijk ingericht en gebruikt werd. De stand van zaken van de keuken werd ook steeds open besproken in de Meubelraad. Hiervoor is dus geen bijkomend onderzoek nodig
Na de behandeling van de huiszwam (we spreken immers over een oud fabrieksgebouw wat langdurig heeft leeg gestaan) bekijkt v.z.w. Meubelfabriek hoe en wanneer ze de keuken opnieuw inrichten. Het feit dat de keuken tijdelijk is uitgebroken werd helaas niet gecommuniceerd aan de voor de convenant bevoegde schepen.
Het College baseert zich op de rapporten van de juridische dienst enerzijds en op de afhandeling van de jaarrapportering van de subsidieovereenkomsten anderzijds. Als stad beoordelen we in hoofdzaak de uitvoering van de overeenkomsten en de opdrachten die we geven binnen samenwerkingen.
Uw vraag, mevrouw Van Bossuyt, om alle subsidies sinds 2018 terug te vorderen is dan ook niet aan de orde. De middelen die werden afgerekend en de verslagen die werden beoordeeld, worden als afgewerkt beschouwd.
We bogen voor deze beoordeling op stadsmederwerkers die verschillende elementen in dergelijke dossiers samenleggen. Dat gaat over de steekproef bij het bekijken van concrete facturen, maar dat gaat evenzeer en minstens even belangrijk over de inhoud, over evaluatiegesprekken en plaatsbezoeken.
Dit neemt niet weg dat alle resterende overeenkomsten die nu worden stopgezet, zullen worden gerapporteerd, dienen te worden verantwoord en zullen worden beoordeeld. Over deze lopende overeenkomsten kan ik dus geen uitspraken doen, zonder dat we gevat worden door een afgerond dossier.
Of Masala nog een rol kan of zal hebben in v.z.w. Meubelfabriek zal een vraag zijn die beantwoord wordt in het verbetertraject van v.z.w. Meubelfabriek. De stad zelf heeft daar geen formele rol in, enkel v.z.w. Meubelfabriek heeft die. Algemeen doet v.z.w. Meubelfabriek er natuurlijk goed aan haar algemene doel goed te evalueren en de partners samen te brengen met wie ze haar werking het best kan realiseren. Voor het stadsbestuur is het alvast een logische consequentie van het gelopen traject dat er geen plaats meer is voor v.z.w. Masala in de Meubelfabriek. Maar zoals ik aangaf: de uitrol is verder samen met de Meubelfabriek te bekijken.
Als bestuur zijn we ook niet blind voor de conclusies die we voor onszelf kunnen nemen.
De actualisatie van de Masterspocs op subsidiedossiers wordt uitgevoerd.
Ook in meer experimentele werkvormen, vanuit een vzw, sensibiliseren de stadsdiensten in hun contacten op het terrein ondubbelzinnig over het belang van de wettelijke verplichtingen waaraan een vzw moet voldoen. We moeten hier duidelijker over zijn.
Hoewel alle zaken die door Audit Vlaanderen naar voor zijn gebracht als zijnde noodzakelijk voor de goede opvolging van een subsidiebeleid reeds aanwezig zijn bij ons als stad, scherpen we de interne subsidierichtlijnen aan om onze verwachtingen van goed beheer van v.z.w.’s te verduidelijken. We passen onze subsidietools, zoals stadsbrede richtlijnen, sjablonen van subsidieovereenkomsten aan met duidelijkere governance bepalingen.
Naar aanleiding van de case Nimfenstraat en berichtgeving rond v.z.w. Masala werd een onderzoek door de Juridische Dienst bevolen. Er werd een rapport opgeleverd met voorlopige conclusies. Vervolgens zijn er gesprekken doorgegaan om de conclusies te toetsen. Vervolgens werden op 10/10 de definitieve rapporten opgeleverd die opnieuw zijn voorgelegd aan het College. Het college heeft daar dan besluiten uit getrokken.
De overeenkomsten met v.z.w. Masala worden stopgezet en de overeenkomst met v.z.w. Meubelfabriek wordt onder voorwaarden geplaatst. Belangrijke ingrepen en wijzigingen zijn hier noodzakelijk met Nieuwjaar als deadline.
di 25/10/2022 - 09:17