In Gent worden sinds het uitbreken van de Russisch-Oekraïense oorlog een paar honderd Oekraïense vluchtelingen opgevangen.
Om de administratieve verplichtingen vlot te laten verlopen en ook de opvang zo menselijk mogelijk te organiseren zijn tolken essentieel. Zij moeten ervoor zorgen dat de communicatie vlot verloopt tussen de Oekraïense vluchtelingen en stadsdiensten en ook Gentenaars die onderdak bieden.
Zijn er voldoende Oekraïense tolken beschikbaar ihk van opvangoperatie?
Wat gaat de stad ondernemen om tolken te zoeken en of aan te trekken?
Collega Yüksel
Wij investeren veel om onze dienstverlening toegankelijker te maken. We bieden oefenkansen Nederlands aan, en halen taaldrempels weg voor zij die nog Nederlands aan het leren zijn - onder andere door begrijpelijk taalgebruik; door tolken Vlaamse Gebarentaal; én door jaarlijks 600.000 euro te investeren in gratis kwaliteitsvolle (lees: gecertificeerde) sociaal tolken én vertalers, voor in onderwijs, welzijn en gezondheidszorg; én in onze eigen stadsdiensten. Dat is dus ons globaal beleid in de stad als het gaat over toegankelijke dienstverlening.
Nu ik kan niets anders dan aan de hand van uw vraag toch wijzen op het contrast met Vlaanderen dat in onderwijs, welzijn en binnenlands bestuur géén middelen voorziet; en al jaren minder investeert in gecertificeerde tolken. Die certificering door het Vlaams Agentschap Integratie en Inburgering is belangrijk. Tijdens de examens wordt de kennis van het Nederlands, de vreemde taal, tolktechnieken én -deontologie getest. Die certificering staat dus garant voor kwaliteit.
Vlaanderen heeft echter nog nooit middelen voorzien voor lokale besturen om tolken te kunnen inzetten. Wij betalen alles uit eigen zak.
Op het moment dat de Russisch-Oekraïense oorlog uitbrak is er wel ingegrepen vanuit Vlaanderen. Op dat moment was duidelijk dat er amper tolken Oekraïens gecertificeerd waren. Het Vlaams Agentschap Integratie en Inburgering heeft een versneld opleidingstraject en extra examens georganiseerd. Er werden ook Belgische en Nederlandse beëdigde gerechtstolken en -vertalers gecontacteerd.
Nu vanuit Gent, hebben wij vanuit IN-Gent, ons stedelijke Agentschap voor Integratie en Inburgering, ook zelf ook actief contact opgenomen met mogelijke kandidaten. Dat eerste versnelde opleidingstraject eindigt op 10 mei.
Op dit moment zijn vanuit vzw IN-Gent slechts 3 tolken en 6 vertalers beschikbaar, dat is een gevolg dat er daar dus jarenlang weinig of niet in geïnvesteerd werd vanuit Vlaanderen. Daarom organiseert IN-Gent zelf een eerste opleidingsreeks “crisistolk”, ook al valt dat eigenlijk niet onder de decretale opdrachten. Het gaat om een korte introductie tot het tolken, voor vrijwilligers die zich willen engageren om eerder eenvoudige, informatieve gesprekken te tolken. Vijf vrijwilligers kregen vandaag hun laatste vorming. Daarnaast heeft IN-Gent ook een vacature om voor een voltijdse tolk Oekraïens-Nederlands.
Naast Oekraïens-Nederlands, wordt er ook ingezet op Russisch-Nederlands. Want veel Oekraïners kennen goed Russisch. Dienstverleners moeten wel alert blijven: Russisch wordt niet door alle Oekraïners even goed begrepen… en het ligt soms ook gevoelig, het gebruik van de Russische taal wordt niet altijd geapprecieerd. Maar: nood breekt wet. In veel gevallen zorgden de tolken Russisch-Nederlands al voor een vlottere communicatie.
Bijkomend heeft ons Vrijwilligerspunt bij de stad gent de talenkennis opgevraagd van iedereen in de databank. Mensen die bijvoorbeeld Engels en Oekraïens kennen, kunnen dan ook ingezet worden bij vrijwilligersorganisaties.
Daarnaast bekijken we ook de systematische inzet van tolken zowel op de Campus Prins Filip van het OCMW, als bij het loket migratie. Om de twee weken evalueren we. U verwees naar het voorbeeld in de krant. Het is natuurlijk niet zo dat we 24 op 24 en 7 op 7 tolken kunnen meesturen met mensen. Dus het kan goed zijn dat als een journaliste een gesprek heeft met een Oekraïense persoon dat dat dan via Google Translate gebeurt, maar om onze dienstverlening goed toegankelijk te maken, kijken we dus wel om systematisch tolken in te zetten omdat die informatie over verblijf, over statuut, enz. dat moet zeer accuraat en correct vertaald worden.
Ik wil er tot slot ook graag nog op wijzen dat we een groep dove Oekraïners opvangen in het Prinsenhof. We hebben dus ook een doventolk Oekraïense gebarentaal nodig bij de infosessies ‘Wegwijs In Gent’, want er is een Oekraïens-sprekende leerkracht. Voor de andere hulpverleners zoeken we naar een combinatie: Nederlands – Vlaamse Gebarentaal, en Vlaamse Gebarentaal – Oekraïense gebarentaal. Voor dat laatste zijn er al een vijftal vrijwilligers geïnteresseerd in de opleiding crisistolk. IN-Gent onderzoekt of de opleiding kan georganiseerd worden voor die groep.
We zijn dus al vanaf dag één bezig met er stevig werk van te maken. Het past ook echt in ons beleid rond toegankelijkheid van communicatie en het gericht inzetten van gespecialiseerde tolken. Daarnaast hopen we natuurlijk dat zoveel mogelijk Oekraïners zich snel aanmelden voor de lessen Nederlands. Want wij blijven geloven in integratie vanaf dag één, en in Nederlands als hefboom tot participatie.
wo 27/04/2022 - 11:17