Door de oorlog in Oekraïne zijn veel bewoners op de vlucht geslagen. Ook ons land wil zijn verantwoordelijkheid opnemen bij het opvangen van deze mensen en verwacht een grote toestroom van zo'n 200.000 tot 250.000 vluchtelingen. Door het bijzonder statuut van 'tijdelijk ontheemd' krijgen de vluchtelingen - na registratie - een elektronische A-kaart met alle daaraan verbonden rechten: ze kunnen in theorie onmiddellijk aan de slag op de arbeidsmarkt en zijn - in geval dat nog niet zou lukken - gerechtigd op equivalent leefloon en op alle andere bijstand die OCMW's kunnen verlenen. Evident legt dat veel druk op de dienstverlening.
Als schepen van Sociaal Beleid ben ik samen met onze diensten bezig om ons zo goed mogelijk voor te bereiden op de instroom van Oekraïense vluchtelingen in onze stad. We baseren ons hierbij op de huidige informatie, maar merken dat er nog veel in beweging is.
Zij moeten zich eerst registreren in Brussel. Vanuit hun statuut van ‘tijdelijk ontheemden’ kunnen ze zich aanmelden bij het OCMW, als ze in onze stad verblijven en hulp nodig hebben. Zo krijgen ze onmiddellijk recht tot maatschappelijk dienstverlening onder vorm van equivalent leefloon, materiële dienstverlening, een eventuele installatiepremie enz… Oekraïense onderdanen hebben toegang tot het volledige hulpverleningsaanbod van de Sociale Dienst. Dit aanbod richt zich tot alle levensdomeinen.
De voorbije dagen werden de maatschappelijk werkers geïnformeerd over het statuut en de daaruit afgeleide rechten. De focus ligt in eerste instantie vooral op de aanvraagprocedure voor het statuut ontheemde, maar er is ook aandacht voor de opvang - en huisvestingsmogelijkheden. Er zijn ook flows afgesproken waar mensen met vragen en signalen terecht kunnen.
Op dit moment zijn er nog maar enkele aanmeldingen in de welzijnsonthalen van het OCMW Gent. We monitoren de instroom van Oekraïense vluchtelingen permanent. We staan echter voor de uitdaging om onze dienstverlening ten aanzien van een veel grotere groep te organiseren.
Alle overheidsdiensten zetten zich op dit moment maximaal in om de administratieve verwerking snel af te handelen en de tijd tussen aankomst van de Oekraïense onderdaan en de registratie zo kort mogelijk te houden. De Sociale Dienst heeft indien nodig de mogelijkheid om met materiële dienstverlening en financiële overbrugging de eerste nood te lenigen.
Eens het statuut verworven is, kunnen wij de eerste hulpverlening snel opstarten, dankzij onze ervaring met het startverslag.
De workload van de medewerkers is een zorg die we in deze crisis verder ter harte nemen. Op dit moment mikken we op een nieuw ‘dedicated team’ van 8 extra maatschappelijk werkers die zich specifiek zullen inzetten voor de Oekraïense nieuwkomers en zullen werkzaam zijn vanuit een centrale locatie. We zullen eerst een intern een oproep doen om zoveel mogelijk ervaren maatschappelijk werkers in te zetten in dit nieuwe team.
Als er veel extra hulpvragen bij ons OCMW komen, zullen er een aanzienlijk aantal extra maatschappelijk werkers moeten ingezet worden. Deze zijn echter niet altijd gemakkelijk te vinden. Bij grote instroom zullen we bekijken of bepaalde procedures meer vereenvoudigd kunnen worden. Dit aan ocmw kant, maar hopelijk ook bij partners zoals de mutualiteiten.
We zullen gaandeweg moeten bekijken welke hulp en dienstverlening kan geboden worden, als de instroom zeer groot wordt. Het wordt dus mogelijks een crisisperiode met veel bijsturingen. Uitgangspunt is dat we een sociale stad willen blijven voor àlle kwetsbare mensen in onze stad.
Oekraïense onderdanen hebben toegang tot de volledige arbeidsmarkt en kunnen beroep doen op de VDAB. Werkgevers die vacatures onder de aandacht willen brengen, kunnen zich best richten naar de VDAB. De dienst Werk en Activering bekijkt eveneens hoe de link met de arbeidsmarkt kan gelegd worden.
De OCMW-medewerkers zullen de vragen naar activering van de Oekraïense onderdanen professioneel benaderen. Ze zullen deze mensen wegwijs maken in de dienstverlening op Gents grondgebied, waaronder het aanbod binnen het Maatgericht Activeringscentrum.
do 17/03/2022 - 10:04