2022_MV_00387 - Mondelinge vraag van raadslid Mieke Bouve: Scholen schrappen examens door lerarentekort

Bedankt, collega Bouve, voor deze vraag. Het klopt inderdaad dat het lerarentekort de hele onderwijssector steeds meer parten speelt. Het is geen specifiek Gents probleem, hetzelfde pijnpunt zien we overal in Vlaanderen en Brussel. Maar het probleem groeit nog steeds; scholen hebben het effectief steeds moeilijker om leerkrachten te vinden. En goed onderwijs staat of valt natuurlijk met goede leerkrachten. 

De laatste maanden is dit onderwerp (helaas) erg actueel, zo goed als dagelijks trekt een school wel ergens aan de alarmbel omdat ze geen mensen vinden. Een van de gevolgen is dat niet het hele pakket leerstof kan worden gegeven en dat secundaire scholen voor bepaalde vakken moeten beslissen om geen of een meer beperkt examen te geven.  

Als we naar onze eigen secundaire scholen kijken, dan zien we dat ook onze scholen hier moeilijkheden door ondervinden. Op verschillende, creatieve manieren hebben onze scholen telkens een oplossing gezocht en gevonden, soms door leerstof binnen een graad wat te verschuiven of soms wordt er een beperkter examen gegeven. Slechts een van onze scholen heeft effectief ook enkele examens geschrapt, met name voor de vakken biologie, chemie en Engels.  

Als school die beslissing te moeten nemen, is absoluut niet leuk. Maar we kunnen - zoals u in de toelichting bij uw vraag stelt - inderdaad geen leerstof toetsen als de leerlingen die niet aangeleerd kregen omdat er geen leerkracht was. 

En helaas is het lerarentekort ook geen nieuw probleem. Al meer dan twee decennia signaleren deskundigen dit knelpunt. 

Ook hier op Gents niveau zagen we dit al eerder. Daarom besliste deze bestuursploeg ook om middelen uit te trekken om op zoek te gaan naar mogelijke antwoorden. 

We starten oa het project Leraar in Gent, dat oa zij-instromers enthousiasmeert en nieuwe leerkrachten verwelkomt en wegwijs maakt. 

Ook tijdens de coronacrisis, toen er nog veel meer handen op de vloer ontbraken, hebben we als stad de scholen geholpen door mensen, helpende handen, te sturen naar de scholen die in moeilijkheden kwamen door te grote uitval van leerkrachten en dreigden te moeten sluiten. In totaal is toen €3.5mio uitgetrokken om de scholen te ondersteunen met mensen op de klasvloer en mensen die konden helpen met remediëring. 

Ook de stafleden van het stedelijk onderwijs sprongen tijdens corona uitzonderlijk in op de scholen, om zoveel mogelijk lege plaatsen te vullen. 

Maar vanop ons stedelijk niveau kunnen we maar beperkt wegen op dit fundamentele debat. Dat besef is er in Brussel natuurlijk ook. Daarom lanceerde minister Weyts eind april een oproep aan schoolbesturen om pilootprojecten in te dienen, waarin tijdelijk kan afgeweken worden van bestaande zaken in de regelgeving om in de regelluwte op zoek te gaan naar mogelijke oplossingen op het lerarentekort. 

Op zich een goed initiatief natuurlijk. Ik ben dan ook heel trots vandaag te kunnen aankondigen dat ons stedelijk onderwijs zowel voor het basisonderwijs als voor het secundair onderwijs een voorstel voor pilootproject heeft ingediend. Maar ik kan u verzekeren, collega Bouve, dat dat allesbehalve evident was: 

• de deadline voor indiening was bepaald op vandaag. Schoolbesturen hebben met andere woorden anderhalve maand de tijd gekregen om de toch wel zware projectaanvraag op te maken, te bespreken, en de aanvraag moest nota bene ook al geprotocolleerd worden. 
• ondanks het feit dat dit om fundamentele oefeningen gaat, waarbij telkens verschillende scholen betrokken zijn, zijn er aan deze projecten geen middelen verbonden. Dit betekent dat scholen de opmaak, onderhandelingen, indiening, implementatie en coördinatie er allemaal zelf moeten bijnemen. Dat komt ook weer allemaal op de schouders van dezelfde mensen terecht, en de aanleiding is precies het feit dat er een tekort is. 

Persoonlijk vind ik dat laatste een gemiste kans van de Vlaamse regering, want het is echt complexe materie. Zoals gezegd is dit probleem ook al decennia gekend. Mocht er een eenvoudige oplossing bestaan, dan ben ik ervan overtuigd dat die al lang op tafel zou gelegen hebben.  

We willen als stad deze mogelijkheid van de regelluwe proeftuinen echt benutten, maar er zijn wat aandachtspunten. Zo’n proefprojecten moeten zeer goed wetenschappelijk omkaderd en opgevolgd en financieel ondersteund worden en dat is nu niet voorzien. Als je op zoek gaat naar oplossingen voor zo’n groot probleem als het lerarentekort, dan moet je zeker ook investeren in monitoring en evaluatie.