2022_GR_00161 - Samenwerkingsovereenkomst 2020-2025 met EVA vzw De Fietsambassade Gent – Addendum betreffende de verdere uitbouw van de fietstaxidienst TriVelo - Goedkeuring

Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 41, tweede lid, 5°.

Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 247.

In zitting van 20 januari 2020 keurde de gemeenteraad de samenwerkingsovereenkomst 2020-2025 tussen Stad Gent en De Fietsambassade Gent vzw (extern verzelfstandigd agentschap in privaatrechtelijke vorm) goed.  In zitting van 14 december 2020 keurde de gemeenteraad een eerste addendum goed.

In het bestuursakkoord 2019-2024 werd de ambitie uitgesproken om 'Vervoersarmoede actief tegen te gaan' en om 'minder mobielen te begeleiden naar de passende ondersteuningsmogelijkheden' en dit 'met duurzame vervoersmodi die haalbaar en betaalbaar zijn voor iedereen'. Initiatieven zoals TriVelo die hiertoe bijdragen, worden dan ook toegejuicht door de Stad. Om die reden verkreeg het proefproject TriVelo reeds een subsidie van € 2.000 voor de periode april t.e.m. juni 2021 door Wijk Aan Zet en het Departement Regie Gezondheid & Zorg. Dit proefproject werd aansluitend voortgezet voor nog eens 3 maanden met een subsidie van € 11.000 vanuit het Mobiliteitsbedrijf. In de eerste proefperiode werd er uitsluitend ingezet op het vervoer van minder mobiele ouderen, in het tweede proefproject werd dit uitgebreid naar minder mobiele personen ongeacht de leeftijd.

Het proefproject kende een trage start, deels omwille van onbekendheid, deels door corona. Zo openden een aantal woonzorgcentra pas weer in mei 2021 de deuren en bleef ook het lokaal dienstencentrum lange tijd gesloten. Ook was duidelijk dat het mindere weer een rol speelde. In totaal werden er van april tot en met september 2021 554 ritten gedaan en werden er 773 mensen vervoerd. Opvallend is dat maar liefst 225 van deze ritten met een totaal van 324 vervoerde personen plaatsvonden in september. Het gebruik zat dus duidelijk in stijgende lijn.

Zich vlot en veilig verplaatsen is een basisbehoefte en belangrijk om deel te nemen aan het openbare leven, van diensten en voorzieningen gebruik te maken, andere mensen te ontmoeten, enzovoort. Ouderen - vooral voetgangers en fietsers - en mensen slecht ter been en mensen met een beperking, zijn vaak kwetsbaarder in het verkeer. Dit blijkt ook uit de cijfers van VIAS, het Belgisch expertisecentrum rond verbetering van verkeersveiligheid. Daarnaast hebben ze een groter risico om geconfronteerd te worden met een of andere vorm van vervoersarmoede. We spreken van vervoersarmoede wanneer iemand om een bepaalde reden ergens niet geraakt en daardoor van bepaalde aspecten van het maatschappelijk leven wordt uitgesloten. 

Het proefproject TriVelo maakte duidelijk dat het aanbieden van een fietstaxidienst niet enkel op het vlak van vervoersarmoede een grote meerwaarde heeft:

• Vrijwilligers halen in een triofiets buurtbewoners thuis op om hen naar een lokaal dienstencentrum, de winkel, de kapper,... te voeren en terug. 
• Tegelijk biedt deze dienstverlening kansen om vereenzaming bij veel ouderen en minder mobiele personen tegen te gaan. Wie minder mobiel is, komt sowieso vaak al minder buiten. 
• Het aanbieden van een betaalbare fietstaxidienst verhoogt in het bijzonder ook de bereikbaarheid van het autovrijgebied voor minder-mobiele personen.
• De vrijwilligers die de fiets besturen, zijn een mix van Gentenaars en nieuwkomers. Op deze manier bevordert het project ook de integratie van nieuwkomers, inclusief vlot (leren) fietsen in de stad en de Gentse fietscultuur ervaren.

Gezien de voordelen zou het dan ook een logische stap zijn om verder in te zetten op een fietstaxidienst. Marktonderzoek maakt echter duidelijk dat het verder uitrollen van een betaalbare fietstaxidienst zonder subsidies niet levensvatbaar is. Vandaar werd ook de optie onderzocht om deze activiteiten binnen te trekken bij De Fietsambassade. De activiteiten passen dan ook goed binnen de statutaire doelstelling van De Fietsambassade, waaronder:

• Het inspireren en stimuleren van de sector en het beleid en het ondersteunen van initiatieven die het gebruik van duurzame vervoersmodi, in het bijzonder de fiets, in Gent bevorderen. 
• Het voorzien in een fietsaanbod dat o.a. bestaat uit fietsverhuur aan beleidsrelevante groepen in Gent (m.n. studenten, pendelaars, toeristen, werknemers, …). 

Binnen De Fietsambassade zal TriVelo zijn naam behouden als fietstaxidienst, maar zal het dus één van de diensten worden die door De Fietsambassade wordt aangeboden. Het basisprincipe van het proefproject zal worden behouden, namelijk het aanbieden van een fietstaxidienst voor het individueel vervoer van mindere mobiele personen van alle leeftijden voor zowel functionele als recreatieve verplaatsingen. Hierbij worden de volgende krijtlijnen gevolgd:

• TriVelo werkt in de zone binnen de R4 (met uitzondering van bediening van LDC De Mantel in Zwijnaarde).
• Er wordt gewerkt met één centrale uitvalsbasis en er worden drie uitvalsbasissen in de rand gezocht. Gebruikers kunnen echter op eender welke plaats binnen de R4 worden opgehaald. 
• TriVelo rijdt altijd op werkdagen tijdens de kantooruren. Daarnaast zal ernaar worden gestreefd om zoveel mogelijk tegemoet te komen aan aanvragen voor ’s avonds, tijdens het weekend en evenementen georganiseerd door de Stad Gent.
• Per rit wordt een basistarief van €2,5 voorgesteld. Hiermee zouden de vrijwilligersvergoedingen gedekt moeten kunnen worden.
• De chauffeurs zijn vrijwilligers, waarbij in eerste instantie wordt ingezet op nieuwkomers. Aanvullend kunnen andere vrijwilligers worden ingezet, voornamelijk als buddy voor de opleiding van startende nieuwkomers.
• Het aantal beschikbare fietstaxi’s wordt verhoogd van drie naar zes en er wordt eveneens één rolstoelfiets aangekocht. In alle fietstaxi’s wordt ruimte voorzien voor een opvouwbare rollator.

Volgens de huidige afspraken zal TriVelo onder de vleugels van De Fietsambassade van start gaan in april 2022 voor een periode van één jaar met daarnaast ook een voorbereidingsperiode van 6 weken. Deze periode zal geslaagd zijn wanneer: 

• TriVelo gekend en ingeburgerd is in Gent en bij het doelpubliek: niet meer weg te denken uit het landschap. 
• Een stabiele en volhoudbare werking voor de fietstaxidienst kan uitgebouwd worden. 
• De werking het hele jaar door draait, dus ook in het winterseizoen. 
• Een stijging van het aantal ritten zichtbaar is ten opzichte van het proefproject. 
• De doelstelling zullen steeds deels kwalitatief en tweeledig zijn: zowel de beleving en voordelen voor het doelpubliek van minder mobielen als de vrijwilligers zijn belangrijk. 

Ten laatste twee maanden voor het aflopen van deze periode zal er een evaluatie worden opgemaakt en voorgelegd aan het college van burgemeester en schepenen. Daarnaast levert het agentschap na afloop van het project ook de nodige financiële verantwoordingsstukken aan bij de betrokken beleidsdienst (Mobiliteitsbedrijf). Sowieso zal het agentschap de bijkomende middelen en diensten voorzien in het kader van dit addendum ook opnemen in de rapportering en evaluatie zoals opgenomen in Artikel 20 van de basisovereenkomst.

Het verderzetten van TriVelo onder de vleugels van De Fietsambassade moet worden gezien als een voorafname op de goedkeuring van het actieplan vervoersarmoede. TriVelo zal op verschillende manieren een sterke bijdrage leveren aan o.a. twee acties van dit actieplan:

• Aanbieden, evalueren en verbeteren van vervoer op maat als mobiliteitsoplossing voor minder mobiele senioren en mensen slecht ter been.
• Fietsvaardigheden verhogen en het verduurzamen van het doen fietsen van mensen die dit voorheen niet konden, durfden of minder deden.

Naast de reeds vermelde positieve evaluatie van het proefproject is het ook om volgende twee redenen gewenst om hier een voorafname te doen:

• De periode tussen de proefperiode en het verderzetten van TriVelo binnen De Fietsambassade wordt best zo kort mogelijk gehouden.
• De fietstaxidienst start idealiter in mei/juni om (een deel van) het lente -en zomerseizoen te kunnen benutten gezien die omwille van de weersomstandigheden zich het best lenen tot het aanbieden van een fietstaxidienst. De Fietsambassade moet de tijd krijgen om zich op deze opstart goed te kunnen voorbereiden.

Hiertoe werd een addendum bij de samenwerkingsovereenkomst 2020-2025 met EVA vzw De Fietsambassade Gent opgemaakt.