Het Decreet over het Lokaal Bestuur van 22 december 2017, artikel 56 §1.
Het Decreet over het Lokaal Bestuur van 22 december 2017, artikel 2.
Het Europese Interreg-programma Vlaanderen - Nederland is een grensoverschrijdend samenwerkingsverband tussen Vlaanderen en Nederland. Het programmagebied beslaat heel Vlaanderen en de Nederlandse provincies Zeeland, Noord-Brabant en Nederlands Limburg. Met middelen uit het Europees Fonds voor Regionale Ontwikkeling (EFRO) investeert het programma in projecten die innovatie en duurzame ontwikkeling binnen de grensregio versterken en bevorderen. Het programma subsidieert grensoverschrijdende projecten (met een subsidiepercentage van 50%). Het Europese Interreg-programma Vlaanderen - Nederland lanceerde in december 2021 een oproep voor projecten.
Het programma werkt met een projectaanvraagprocedure in twee stappen: een conceptnota (deadline 31/03/2022), gevolgd door een definitieve aanvraag (deadline 25/11/2022). Het Comité van Toezicht beslist op 29 juni 2022 welke projectvoorstellen (obv conceptnota) verder uitgewerkt mogen worden. Bij goedkeuring is er tijd tot 25 november 2022 om het voorstel in detail uit te werken. In deze fase zijn er nog geen juridische gevolgen voor de Stad Gent. Op 22 februari 2023 wordt beslist welke voorstellen financiering zullen krijgen.
De Groendienst werd door het Departement Omgeving van de Vlaamse overheid uitgenodigd om in te stappen in het projectvoorstel met titel 'Natuur-Inbouw'.
De gevolgen van biodiversiteitsverlies voor onze planeet zijn een nog groter probleem dan dat van de klimaatverandering. Bovendien versterken beide crises elkaar. Ook in de bebouwde omgeving staat de biodiversiteit steeds meer onder druk, onder meer door de grote behoefte aan woningen. De bouwsector is tegelijkertijd in volle transitie ten aanzien van klimaatadaptief werken. De dalende biodiversiteit creëert enerzijds grote zorgen bij de natuursector (bijvoorbeeld rond vleermuizen en na-isolatie), maar het biedt ook enorme kansen voor de biodiversiteit als maatregelen ‘groen’ worden uitgevoerd. Op dit moment ontstaan er heel veel lokale dynamieken. Het project 'Natuur-Inbouw' wil die fase overstijgen en tot een meer geordende aanpak komen. Ook wil het project 'Natuur-Inbouw' in meer gebouwen mogelijkheden voorzien voor gebouwafhankelijke fauna.
Dit vraagt een evenwichtsoefening tussen de doelen van klimaatmitigatie voor een gebouw, de gebouwgebruiker (mens) en de gebouwafhankelijke fauna. Het project zal bijdragen aan een breed gedragen bewustzijn over deze problematiek. Het project wil via concrete voorbeeldprojecten (pilootprojecten) faunavoorzieningen en andere inbouwmethodes en -technieken toepassen en geoptimaliseerde of nieuwe mogelijkheden testen. Op die manier gebeuren er concrete dingen op het terrein en wordt een brede communicatie en de creatie van draagvlak mogelijk. Rekening houden met gebouwafhankelijke fauna wordt op die manier een inherent onderdeel van natuurinclusief en duurzaam wonen en bouwen (DUWOBO).
Hoewel de kennis over het thema toeneemt, is het vaak nog onduidelijk waarom sommige faunavoorzieningen wel of geen succes hebben bij de doelsoorten. Daarom zal ‘Natuur-inbouw’ ook werken aan het inventariseren van soorten die gebruik maken van bepaalde gebouwen. We trachten daarbij vooral ook te onderzoeken welke biotische en abiotische omstandigheden nodig zijn voor de diersoorten, alsook het type gebouw en de functies waarvoor (zoals rusten, overwinteren of de jongen groot brengen) deze gebruikt worden enz. Daarnaast zoeken we naar mogelijkheden om alternatieven te bieden aan deze soorten. Deze mogelijkheden worden gezocht om in te bouwen in zowel bestaande huizen en andere gebouwen die gerenoveerd worden, evenals in nieuwe gebouwen. We willen ook nieuwe bouwdetails (= gevelstenen, dakpannen enz) meenemen in deze inventarisaties en onderzoek.
De effecten op de diersoorten van testvoorzieningen en -technieken zullen gemonitord worden, zodat de beleidsmakers, planners en duurzame bouwbedrijven bewust kunnen kiezen voor klimaatvriendelijke natuurinclusieve renovatieingrepen en nieuwbouw met de meest positieve effecten op de gebouwafhankelijke soorten. Op basis van de bevindingen uit de verschillende werkpakketten van het project kunnen technieken geoptimaliseerd worden. Het project zal op basis van deze geoptimaliseerde technieken inspiratie en praktische voorbeelden bundelen om de mogelijkheden om fauna te bevorderen bij renovatie of nieuwbouw en dit idee te integreren bij de stadsplanning, -ontwikkeling en bij herstructurering van woonwijken.
Een cruciaal element in dit dossier is de samenwerking van de natuursector met de bouwsector. Deze 2 sectoren moeten hier onherroepelijk verbonden worden; naar analogie met de transitie naar groendaken en -gevels. Dat is zondermeer een kritische succesfactor voor het project. Die samenwerking moet zich situeren op het niveau van de concrete projecten (uitvoering), maar ook op het niveau van optimalisering en ontwikkeling gericht op zowel de fauna als de eigenaar en gebruiker van het gebouw. De bouwsector is snel aan het evolueren en innovatie gaat er zeer snel. Het belang van opleiding van kennispartners in zowel de bouw- als natuursector is niet te onderschatten. Het is noodzakelijk dat de bezorgdheden die dit project willen tackelen, ook de zorg van de innovators in de bouwsector wordt. Daarom zal dit project sterk inzetten op draagvlakverbreding binnen de betrokken sectoren (natuur/bouw) en zich toeleggen op participatie van alle stakeholders (zoals gebouwgebruikers, architecten, …) zodat ook daar het draagvlak versterkt wordt.
Het project zal zich daarvoor baseren op
- Bestaande kennishubs voor ‘natuurinclusief bouwen’ en ‘duurzaam wonen en bouwen’ (DUWOBO)
- Bestaande kennis over bepaalde onderdelen die vooral in Nederland voorhanden is
- Nieuwe pilootprojecten worden uitgevoerd bij renovatie- en bouwprojecten vooral binnen het patrimonium van de projectpartners.
Tot slot wordt onderzocht hoe de juridische bescherming van gebouwbewonende soorten in de praktijk werkt en wat hierin kan worden verbeterd. Dit is van groot belang om ervoor te zorgen dat natuurinclusief bouwen en renoveren ook na afloop van het project een vaste plaats kan krijgen in landelijk, provinciaal en gemeentelijk beleid.
Leadpartner in het Departement Omgeving van de Vlaamse Overheid. Andere partners zijn Autonoom Provinciebedrijf Kamp C, vzw Blenders, CJ Wildbird Foods Europe BV (NL), gemeente Breda (NL), gemeente Goes (NL), gemeente Middelburg (NL), gemeente Terneuzen (NL), gemeente Weert (NL), Hogeschool PXL, Vlaamse Confederatie Bouw, Natuurinvest, Natuurpunt Studie, provincie Limburg, provincie Oost-Vlaanderen, provincie Vlaams-Brabant, provincie Zeeland (NL), stad Gent, stad Kortrijk, Technische Universiteit Eindhoven (NL), Vogelbescherming Nederland (NL), WTCB, Zeeland lodges (NL).
Het totale projectbudget is 6,7 miljoen euro, waarvan 50% gesubsidieerd wordt door het Interreg-programma Vlaanderen-Nederland. De begroting per partner (en dus ook voor Stad Gent) zal pas in de tweede fase in detail uitgewerkt worden.
Na goedkeuring zal het project lopen van 01/03/2023 tot 28/02/2026.
Bekrachtigt de indiening van het projectvoorstel Natuur-Inbouw in het kader van het Interreg-programma Vlaanderen-Nederland.