2022_VB_00632 - Energieprestatienota - Goedkeuring

Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 84, §3, 1°.

Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 2.

Gent wil tegen 2050 een klimaatneutrale stad zijn. Als tussenstap naar dat lange termijn doel wil Gent tegen 2030 de CO₂-uitstoot met 40% verminderen (referentiejaar 2007). Deze ambities zijn opgenomen in het Gentse Klimaatplan 2020-2025 (2020_GRMW_01223) en in het vernieuwde Europees Burgemeestersconvenant 2030 (2021_GR_00255).

Het Gentse Klimaatplan 2020-2025 geeft met concrete acties en budgetten invulling aan deze ambities voor de periode 2020-2025. Een aantal van die acties hebben betrekking op het stadspatrimonium en de stadsinfrastructuur, waaronder deze: Met haar eigen patrimonium wil Stad Gent een voorbeeldrol opnemen. We mikken op een jaarlijkse energiebesparing van minimaal 3% en brengen in kaart hoe het eigen patrimonium CO2-neutraal kan zijn tegen 2040.

De Gentse gemeenteraad keurde de ondertekening van het Vlaams Lokaal Energie- en Klimaatpact goed op 25 oktober 2021 (2021_GR_00256). Daarbij nam Stad Gent onder andere het engagement om:  

• Een gemiddelde jaarlijkse primaire energiebesparing van minstens 2,09% te realiseren in hun eigen gebouwen (inclusief technische infrastructuur); 
• Een reductie van de CO2-uitstoot van hun eigen gebouwen en technische infrastructuur met 40% in 2030 ten opzichte van 2015 te realiseren. 

 Het College van burgemeester en schepenen keurde in zitting van 23/06/2011 de Laagenergie- en passiefbouwnota goed (2011_CBS_08383). Deze nota legt volgende eisen vast voor eigen nieuwbouw- en renovatieprojecten op vlak van energieprestatie:

• Alle eigen nieuwbouwprojecten en alle nieuwbouwprojecten die Stad Gent door derden laat uitvoeren maar waarbij Stad Gent de grootste financierder is, moeten voldoen aan de vereisten van passiefbouw. Als dit door de functie van het gebouw onmogelijk of niet wenselijk is, wordt gestreefd naar een zo laag mogelijke CO2-uitstoot door het gebruik van hernieuwbare energie.
• Voor renovatieprojecten wordt gestreefd naar een optimalisatie van het energieprestatieniveau. Door middel van een haalbaarheidsstudie wordt een evenwicht gezocht tussen een zo goed mogelijk energieprestatieniveau, realistische investeringskosten en de veranderende exploitatiekosten.

Deze Laagenergie- en passiefbouwnota (2011_CBS_08383) werd niet voorgelegd aan het vast bureau en dus ook niet goedgekeurd. In de praktijk wordt bij nieuwbouwprojecten van FM Welzijn standaard de BEN-norm (Bijna-EnergieNeutraal) geëist. Daarnaast moet het ontwerpteam altijd bestuderen of passiefbouw mogelijk is en wordt gekozen tussen BEN of passief op basis van de impact op het budget.   

In het Programma Roadmap Asset, Compliance en Energiebeheer dat loopt binnen Departement Facility Management zijn de komende 3 jaar projecten opgenomen die zullen invullen hoe we verschillende pistes moeten bewandelen om de vooropgestelde ambities te halen. De kans dat een gebouw dat nu gebouwd of grondig gerenoveerd wordt vóór 2050 nog eens aangepakt wordt is echter zeer klein. Vandaar de noodzaak om niet te wachten op de output van de Roadmap en nieuwbouw- en renovatieprojecten vandaag al op zo'n manier uit te voeren dat ze '2050'-proof zijn en, met andere woorden, geen fossiele brandstof meer nodig hebben.

De Laagenergie- en passiefbouwnota heeft er de voorbije 10 jaar mee voor gezorgd dat bouwprojecten van Stad Gent bijdragen aan de ambitie om een voorbeeldrol op te nemen in de transitie naar een klimaatneutrale stad. Toch is er nood aan een herwerking van de Laagenergie- en passiefbouwnota met meer garanties dat zowel nieuwbouw- als renovatieprojecten voldoende bijdragen aan een klimaatneutraal stadspatrimonium.

De Energieprestatienota beschrijft concreet aan welke voorwaarden nieuwbouw- en renovatieprojecten moeten voldoen op vlak van hernieuwbare energie, energieprestatie en energiezuinige toestellen. Dit is een samenvatting van deze eisen, in de Energieprestatienota zelf staan ze uitgebreider omschreven. 

• Hernieuwbare energie: Alle gebouwen worden zo gebouwd of gerenoveerd dat ze geen fossiele brandstoffen meer nodig hebben voor verwarming, koeling, ventilatie, sanitair warm water en verlichting. 
• Energieprestatie: We realiseren gebouwen met, afhankelijk van de aard van de werken, een laag E-peil en/of een lage U-waarde voor alle nieuwe en na-geïsoleerde delen van de gebouwschil. 
• Energiezuinige toestellen: We verlagen de energievraag door energiezuinige lichtbronnen, liften, verwarmingstoestellen en warmwaterbereiders te plaatsen. 

Daarnaast beschrijft de Energieprestatienota dat er bij nieuwbouwprojecten en ingrijpende energetische renovaties verplicht een haalbaarheidsstudie hernieuwbare energie moet uitgevoerd worden die onderzoekt of de in-situ toepassing van hernieuwbare energiesystemen haalbaar is en via welke scenario's de energieprestatie-eis uit de nota gehaald kan worden. Als laatste beschrijft de nota wat  de voorwaarden en het proces zijn om af te wijken van de eisen uit de Energieprestatienota. 

Deze Energieprestatienota kadert in het project Patrimoniumkader waarin onderzocht wordt hoe Stad Gent met duurzaamheidsmeter GRO van het Facilitair Bedrijf kan werken om duurzame bouwprojecten te realiseren. De eisen in deze Energieprestatienota zijn afgestemd op GRO en makkelijk vertaalbaar in GRO-taal.