2021_GR_00130 - Opheffing van de diverse politieverordeningen houdende mondmaskerplicht - Bekrachtiging

Nieuwe Gemeentewet, artikel 134, § 1.

Ministerieel besluit van 28 oktober 2020 houdende dringende maatregelen om de verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken, laatst gewijzigd door het ministerieel besluit van 25 augustus  2021, in het bijzonder artikel 25

Decreet over het Lokaal Bestuur, artikel 40.

Nieuwe Gemeentewet, artikel 134 § 1.

Het dragen van een mondmasker, of een alternatief in stof, speelt een belangrijke rol in de strategie ter beperking van de verspreiding van het coronavirus COVID-19.

Het ministerieel besluit van 10 juli 2020 houdende wijziging van het ministerieel besluit van 30 juni 2020 houdende dringende maatregelen om de verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken, voerde de verplichting in voor eenieder vanaf de leeftijd van 12 jaar om de mond en de neus te bedekken met een masker of elk ander alternatief in stof in bepaalde publiek toegankelijke inrichtingen. Met navolgende wijzigingen aan het ministerieel besluit op 24 en 28 juli 2020 werd die verplichting steeds verder uitgebreid. 

Om de mondmaskerverplichting te implementeren in Gent, en uitvoering te geven aan de opeenvolgende wijzigingen aan het ministerieel besluit van 30 juni 2020, werden door de (waarnemend) burgemeester en de gemeenteraad reeds verschillende  politieverordeningen uitgevaardigd waarmee een mondmaskerverplichting werd ingevoerd voor bestuurders en passagiers bij individueel bezoldigd personenvervoer, in de recyclageparken, op welbepaalde drukbezochte plaatsen (centrumstraten, evenementen, in de publiek toegankelijke delen van openbare gebouw) en in de nabijheid van de schoolpoorten. Op grond van de opeenvolgende ministeriële besluiten komt het immers aan de bevoegde lokale overheid toe om de private of publieke druk bezochte plaatsen aan de duiden waar een mondmaskerplicht geldt.

Al die verordeningen werden in de gemeenteraad van 25 januari 2021 samengebracht en gecoördineerd in de "Nieuwe politieverordening houdende de verplichting tot het dragen van een mondmasker op welbepaalde plaatsen teneinde de verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken".

Op maandag 31 mei 2021 vond een overleg plaats met de adviserende medische experten waarbij de lokale regels inzake de mondmaskerplicht onder de loep werden genomen. De consensus op dit overleg was dat een algemene mondmaskerverplichting op het openbaar domein in open lucht in de toenmalige stand van de pandemie weinig zinvol is bij een normale interactie. Wel blijft de nodige voorzichtigheid geboden en moet er aandacht blijven gaan naar het bewaren van de nodige afstand.

Daarom werd de politieverordening die op 25 januari 2021 door de gemeenteraad werd goedgekeurd met een politieverordening van de burgemeester van 9 juni 2021 aangepast aan de gewijzigde omstandigheden en inzichten. Die politieverordening werd op 21 juni 2021 door de gemeenteraad bekrachtigd. 

Met het ministerieel besluit van 23 juni 2021 houdende wijziging van het ministerieel besluit van 28 oktober 2020 werden een aantal wijzigingen aangebracht aan de federaal geldende regels betreffende mondmaskerplicht. Om de lokale situatie in overeenstemming te brengen met de gewijzigde federale regels, werd op 25 juni 2021, in toepassing van artikel 134, § 1, Nieuwe Gemeentewet een aangepaste politieverordening uitgevaardigd. Concreet werd het onderscheid tussen statische en dynamische betogingen opgeheven en kwam er een algemene mondmaskerplicht voor betogingen, en kwam er een uitzondering voor zittend publiek van evenementen, culturele en andere voorstellingen, sportieve wedstrijden en trainingen en congressen die buiten werden georganiseerd. 

Na raadpleging van de medische experten, het Overlegcomité van 20 augustus 2021 waarop de laatste fase van het zomerplan werd aangekondigd en de publicatie van het ministerieel besluit van 25 augustus 2021 houdende wijziging van het ministerieel besluit van 28 oktober 2020 houdende dringende maatregelen om de verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken waarmee een heel aantal beperkingen worden opgeheven, was een verdere aanpassing van de lokaal geldende verplichting tot het dragen van een mondmasker aan de orde.

Zoals in het voormeld ministerieel besluit wordt gesteld, blijft de mondmaskerplicht nog gelden voor wat betreft bepaalde inrichtingen en activiteiten die een essentiële rol spelen in het dagelijks leven én dient in bepaalde gevallen een mondmasker te worden gedragen wanneer de social distancing niet kan nageleefd. Daartoe wordt een beroep gedaan op het verantwoordelijkheidsgevoel en de geest van solidariteit van elke burger. 

Voor wat betreft ceremonies, levensbeschouwelijke bijeenkomsten, evenementen, culturele en andere voorstellingen, sportieve wedstrijden en sporttrainingen, congressen en handelsbeurzen en betogingen op de openbare weg, zijn de geldende federale maatregelen duidelijk. Er was geen bijzondere noodzaak om die maatregelen bijkomend lokaal te gaan vertalen, noch stelde zich de noodzaak om lokaal in afwijkende regels te voorzien. 

In het winkel-wandelgebied werd de lokaal geldende mondmaskerplicht, gebaseerd op de bevoegdheid van de lokale overheid om de private of publieke druk bezochte plaatsen aan te duiden waar de verplichting geldt, opgeheven met ingang van 30 augustus 2021. 

Wat de taxi's betreft, geldt de algemene verplichting dat een mondmasker moet worden gedragen wanneer het onmogelijk is om de regels van de social distancing na te leven zoals vervat in artikel 25, § 1, van het ministerieel besluit van 28 oktober 2021. Ook daar was een lokale verplichting niet langer noodzakelijk.

De "politieverordening tot aanpassing van de verplichting tot het dragen van een mondmasker op welbepaalde plaatsen" van 25 juni 2021 werd dan ook in die zin gewijzigd en vervangen door een nieuwe "politieverordening houdende mondmaskerplicht in de publiek toegankelijke delen van openbare gebouwen". Voornoemde politieverordening van 25 juni 2021 werd met ingang van 30 augustus 2021 opgeheven.

Op 27 augustus 2021 werd door de burgemeester een "politieverordening  houdende mondmaskerplicht in de publiek toegankelijke delen van openbare gebouwen" genomen dit in toepassing van artikel 134, § 1, van de Nieuwe Gemeentewet. De mondmaskerplicht in de publiek toegankelijke delen van openbare gebouwen behoefde echter nog verder overleg en advisering vanuit de bevoegde instanties. 

Uit dit overleg bleek dat de bevoegde diensten (IDPBW, medewerkers,...) gunstig stonden tegenover het afschaffen van de mondmaskerplicht in gebouwen waar geen federale mondmaskerplicht meer geldt. Bovendien werden in het verleden reeds bijkomende aanpassingen aangebracht in betrokken delen van de stadsgebouwen teneinde de verspreiding van het virus maximaal te vermijden (zo is er bijvoorbeeld aan loketten een plexi scheidingswand voorzien). Voornoemde bijkomende aanpassingen kunnen dan ook los van de afschaffing van de mondmaskerplicht verder worden gebruikt. 

Ook de arbeidsarts was akkoord met het afschaffen van de mondmaskerplicht in de publieke zones van de openbare gebouwen, wat impliceert dat de bezoeker geen mondmasker meer moet dragen en dat ook de medewerker aan het loket het mondmasker mag afzetten. De voorwaarde is wel dat de bezoeker op voldoende afstand (min 1,5 meter) blijft of er een plexi scherm is geplaatst en dat het contact altijd gebeurt een goed verluchte ruimte.

Op basis van voornoemde adviezen en het feit dat ook federaal de mondmaskerplicht in publiek toegankelijke ruimtes van openbare besturen werd geschrapt, werd de "politieverordening houdende mondmaskerplicht in de publiek toegankelijke delen van openbare gebouwen" van 27 augustus 2021 door de burgemeester opgeheven met ingang van 3 september 2021.

Dit heeft tot gevolg dat sinds 3 september 2021 de  federale regeling inzake mondmaskerplicht van toepassing is, en er geen bijkomende lokale mondmaskerplicht meer wordt opgelegd.

Chronologisch werden inzake mondmaskerplicht volgende lokale politieverordeningen goedgekeurd en opgeheven : 

- De gemeenteraad heeft op grond van haar algemene bevoegdheid om politieverordeningen vast te stellen (artikel 40 § 3 Decreet over het Lokaal Bestuur) de mondmaskerplicht geregeld in de "Nieuwe politieverordening houdende de verplichting tot het dragen van een mondmasker op welbepaalde plaatsen teneinde de verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken" goedgekeurd in zitting van 25 januari 2021.

- Tengevolge van de destijds ingevoerde nieuwe coronamaatregelen heeft de burgemeester voornoemde politieverordening gewijzigd in toepassing van artikel 134 § 1 Nieuwe Gemeentewet. Op 7 juni 2021 heeft de burgemeester de "Politieverordening tot aanpassing van de verplichting tot het dragen van een mondmasker op welbepaalde plaatsen teneinde de verdere verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken" goedgekeurd met ingang van 9 juni 2021, de "Nieuwe politieverordening houdende de verplichting tot het dragen van een mondmasker op welbepaalde plaatsen teneinde de verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken" goedgekeurd in gemeenteraadszitting van 25 januari 2021 werd tevens opgeheven. Door de intrekking van de "Politieverordening tot aanpassing van de verplichting tot het dragen van een mondmasker op welbepaalde plaatsen teneinde de verdere verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken"  op 9 juni 2021 is deze verordening uit het rechtsverkeer gehaald en diende deze niet bekrachtigd te worden.

- Op 9 juni 2021 werd de  "Politieverordening tot aanpassing van de verplichting tot het dragen van een mondmasker op welbepaalde plaatsen teneinde de verdere verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken" van 7 juni 2021 ingetrokken, aangezien na bijkomend overleg werd besloten dat de  verplichting tot het dragen van een mondmasker op de recyclageparken diende te worden opgeheven, gelet op de evolutie van de pandemie en de plaatsgesteldheid (in open lucht, met onderlinge afstand). Daarom werd met voorliggende politieverordening de eerdere verordening van 7 juni 2021 ingetrokken en op 9 juni 2021 vervangen door een nieuwe  "Politieverordening tot aanpassing van de verplichting tot het dragen van een mondmasker op welbepaalde plaatsen teneinde de verdere verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken"  genomen door de burgemeester. Dit alles werd conform artikel 134 § 1 Nieuwe Gemeentewet bekrachtigd door de gemeenteraad in zitting van 21 juni 2021, zoniet kwam deze wijziging anders te vervallen.

- Door de snel opeenvolgende wijzigingen en versoepelingen van de coronamaatregelen (invoering van de verschillende fases van het zomerplan) heeft de burgemeester de "Politieverordening tot aanpassing van de verplichting tot het dragen van een mondmasker op welbepaalde plaatsen teneinde de verdere verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken" gewijzigd op 25 juni 2021 in toepassing van artikel 134 § 1 Nieuwe Gemeentewet. De  "Politieverordening tot aanpassing van de verplichting tot het dragen van een mondmasker op welbepaalde plaatsen teneinde de verdere verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken" van 9 juni 2021 werd hierbij opgeheven met ingang van 27 juni 2021. Deze wijziging en opheffing konden echter niet meer worden bekrachtigd door de gemeenteraad in juni 2021 aangezien de eerstvolgende gemeenteraad gepland stond op 7 september 2021.

- Conform de inwerkingtreding van de laatste fase van het zomerplan op 1 september 2021 en de publicatie van het MB van 25 augustus 2021 in het Belgisch Staatsblad van 26 augustus 2021, heeft de burgemeester voornoemde politieverordening van 25 juni 2021 opgeheven met ingang van 30 augustus opgeheven en vervangen door de "Politieverordening houdende mondmaskerplicht in de publiek toegankelijke delen van openbare gebouwen" genomen in toepassing van artikel 134 § 1 Nieuwe Gemeentewet op 27 augustus 2021.  Ook deze opheffing en nieuwe politieverordening kon pas worden bekrachtigd in de eerstvolgende gemeenteraad van 7 september 2021.

- Ingevolge het feit dat federaal de mondmaskerplicht in publiek toegankelijke ruimtes van openbare besturen werd geschrapt,  de positieve advisering van de bevoegde instanties om dit ook in de lokale politieverordening te schrappen en de algemeen federaal soepele bepalingen omtrent de mondmaskerplicht, werd op 2 september 2021  de "Politieverordening houdende mondmaskerplicht in de publiek toegankelijke delen van openbare gebouwen" door de burgemeester opgeheven met ingang van 3 september 2021. Ook deze opheffing kon pas worden bekrachtigd in de eerstvolgende gemeenteraad van 7 september 2021.

Niettegenstaande op 2 september 2021 de lokale reglementering houdende mondmaskerplicht werd opgeheven en hierdoor vanaf 3 september 2021 de federale regeling mondmaskerplicht geldt, dient juridisch-technisch de opheffing van de "Politieverordening houdende mondmaskerplicht in de publiek toegankelijke delen van openbare gebouwen"  van 2 september 2021 te worden bekrachtigd door de gemeenteraad in toepassing van artikel 134 § 1 Nieuwe Gemeentewet.

Artikel 134, § 1, van de Nieuwe Gemeentewet bepaalt immers dat in geval van oproer, kwaadwillige samenscholing, ernstige stoornis van de openbare rust of andere onvoorziene gebeurtenissen, waarbij het geringste uitstel gevaar of schade zou kunnen opleveren voor de inwoners, de burgemeester politieverordeningen kan maken, onder verplichting om daarvan onverwijld aan de gemeenteraad kennis te geven, met opgave van de redenen waarom hij heeft gemeend zich niet tot de raad te moeten wenden. Voornoemde verordeningen vervallen dadelijk, indien zij door de raad in de eerstvolgende vergadering niet worden bekrachtigd.

Indien de opheffing niet zou worden bekrachtigd zou dit immers betekenen dat alle wijzigingen en opheffingen na de laatste bekrachtiging door de gemeenteraad op 21 juni 2021 komen te vervallen en bijgevolg opnieuw de "Politieverordening tot aanpassing van de verplichting tot het dragen van een mondmasker op welbepaalde plaatsen teneinde de verdere verspreiding van het coronavirus COVID-19 te beperken" van 9 juni 2021 zou gelden. De inhoud van deze laatste verordening strookt echter niet meer met de huidige (beperkte) coronamaatregelen, daarnaast zou het doel van de opheffing van de "Politieverordening houdende mondmaskerplicht in de publiek toegankelijke delen van openbare gebouwen" (zijnde geen lokale reglementering mondmaskerplicht maar toepassing van de federale regeling) helemaal komen te vervallen.

Omwille van juridisch technische redenen wordt dan ook gevraagd aan de gemeenteraad om de diverse opheffingen van de lokale politieverordeningen mondmaskerplicht waartoe is besloten na de laatste bekrachtiging in de gemeenteraadszitting van 21 juni 2021 in toepassing van artikel 134 § 1 Nieuwe Gemeentewet te bekrachtigen.