2021_VB_00257 - JUSTICE programma 2021-2027 van de Europese Unie - Indiening van het projectvoorstel 'Victims with Irregular migration Status sAfe Reporting of Crimes' (VISA RoC) - Goedkeuring

Het Decreet Lokaal Bestuur van 22 december 2017, artikel 2.

Het Decreet Lokaal Bestuur van 22 december 2017, artikel 56 § 1.

Op 12 mei 2021 lanceerde de Europese Commissie een projectoproep in het kader van het JUSTICE programma gericht op ondersteuning van transnationale projecten ter versterking van de rechten van personen die van een misdrijf worden verdacht of beschuldigd en de rechten van slachtoffers van misdrijven (oproep JUST-2021-JACC).  Voorliggende projectaanvraag beantwoordt aan prioriteit B van de oproep: “bijdragen aan de effectieve en coherente toepassing van het EU-recht op het gebied van de rechten van slachtoffers van misdrijven, in overeenstemming met de EU-strategie inzake de rechten van slachtoffers (2020-2025) (prioriteit voor de rechten van slachtoffers).

Het projectvoorstel 'Victims with Irregular migration Status sAfe Reporting of Crimes' (VISA RoC) komt voort uit het werk van het City Initiative on Migrants with Irregular Status in Europe (C-MISE) waaraan Stad Gent sinds 2017 deelneemt, onder leiding van de universiteit van Oxford, COMPAS. C-MISE loopt eind 2021 af. De deelnemende steden Utrecht, Milaan, Barcelona en Gent nemen de opportuniteit om samen voorliggende projectaanvraag in te dienen.

De EU-slachtofferrichtlijn 2012/29/EU stelt minimumnormen vast voor de rechten, ondersteuning en bescherming van slachtoffers van misdrijven, ongeacht de verblijfsstatus van slachtoffers. In de meeste lidstaten (waaronder België) is de omzetting van deze Richtlijn echter onvolledig gebeurd betreffende de rechten van slachtoffers zonder wettigverblijf. Als mensen zonder wettig verblijf aangifte doen bij de politie, lopen ze het risico een bevel tot verlaten van het grondgebied te krijgen of om aangehouden en opgesloten te worden in een federaal detentiecentrum voor terugkeer. Als gevolg hiervan worden slachtoffers en getuigen van misdrijven die geen wettig verblijf hebben afgeschrikt om de politie en slachtofferdiensten te benaderen, waardoor daders onbestraft blijven en cycli van misbruik blijven bestaan. In de nieuwe EU Slachtofferstrategie 2020-2025 erkent de Europese Commissie dat mensen zonder wettig verblijf bijzonder kwetsbaar zijn om slachtoffer te worden van misdrijven. 

Het projectvoorstel VISA RoC wil bijdragen aan veilige aangiftemogelijkheden voor mensen zonder wettig verblijf door te onderzoeken wat de juridische mogelijkheden en beperkingen zijn op dit vlak. De kerndoelstellingen en activiteiten van voorliggend project zijn:

• uitwisselen van kennis, praktijken en tools tussen de projectpartners in België (Gent), Nederland (Utrecht), Spanje (Barcelona) en Italië (Milaan) voor veilige aangifte van misdrijven door slachtoffers en getuigen zonder wettig verblijf. 
• ontwikkelen van haalbare en gedeelde werkmethoden op lokaal en nationaal vlak; 
• ontwikkelen en organiseren van opleiding voor professionals; 
• faciliteren van samenwerking tussen de bevoegde autoriteiten en professionals; 
• gegevensverzameling en kennisdeling tussen en met lokale en nationale actoren die in aanraking komen met slachtoffers en getuigen van misdrijven zonder wettig verblijf.

Door als partner deel te nemen aan voorliggend project, zal Gent:

• zicht krijgen op de wettelijke mogelijkheden en beperkingen voor toegang tot slachtofferhulp en voor veilige aangifte bij de politie voor mensen zonder wettig verblijf (conform EU regelgeving) op basis van uit te besteden onderzoek;
• informatie/ sensibiliseringsmateriaal ontwikkelen en verspreiden bij intermediairs over veilige aangifte mogelijkheden en slachtofferhulp voor mensen zonder wettig verblijf ;
• deelnemen aan de ontwikkelde trainingen over wettelijke mogelijkheden/ beperkingen voor veilige aangifte van misdrijven en toegang tot slachtofferhulp voor mensen zonder wettig verblijf
• een partnerschap opzetten met de relevante actoren actief in Gent (o.a. DVZ, slachtofferorganisaties en NGOs die werken met mensen zonder wettig verblijf, politie, parket, enz.) in kader van veilige aangifte mogelijkheden en toegang tot slachtofferhulp voor mensen zonder wettig verblijf;
• kennis en tools uitwisselen en leren van de andere projectpartners.

Het project wordt ingebed bij de Beleidscel precair verblijf, opvang en overgang naar wonen (POW) van het Departement Welzijn en Samenleving.  Het CAW Oost-Vlaanderen, INGent, ORBIT vzw en FAIRWORK Belgium hebben zich als geassocieerde partners geëngageerd in het project. De federale Dienst Vreemdelingenzaken heeft zich geëngageerd als publieke overheid in het project.

De projectcoördinator van dit project is de Universiteit van Barcelona. Andere partner zijn: Institut de Seguretat Pública de Catalunya (ISPC, trainingscentrum van de  Catalaanse politie), Fundació Privada Migra Studium (Barcelona NGO), Gemeente Utrecht, Hogeschool Utrecht en Stad Milaan.

De projectaanvraag dient ten laatste op 9/9/2021 ingediend te worden bij de Europese Commissie. Een beslissing wordt verwacht eind dit jaar. Bij goedkeuring zal het project van start gaan in het eerste kwartaal van 2022 en lopen voor een duur van 2 jaar.

De Stad Gent heeft voor de geplande taken en activiteiten binnen het project een budget begroot van 68.584 EUR, 90% gesubsidieerd. Dit zal ingezet worden om gedurende 1 jaar een 0,5 VTE (A-niveau) aan te werven die op dit project werkt vanuit de Beleidscel precair verblijf, opvang en overgang naar wonen (POW). Daarnaast zijn werkingsmiddelen voorzien voor onderzoek, informatie/ sensibiliseringsmateriaal, trainingen, en uitwisselen van kennis en tools met de andere projectpartners. De cofinanciering van 10% wordt afgedekt door inbreng van reguliere personeelstijd.