De Vlaamse regering – met minister van inburgering Somers als verantwoordelijke voor de uitvoering – heeft er in het Vlaamse regeerakkoord 2019-24 voor gekozen om af te stappen van het gratis integratie- en inburgeringsbeleid, o.a. op de volgende twee vlakken:
- “Inburgeraars zullen een financiële vergoeding moeten betalen van twee keer 90 euro wanneer ze een inburgeringscontract tekenen. Hiervoor krijgen zij een cursus maatschappelijke oriëntatie en een cursus NT2 tot op niveau A2. Bij het afleggen van de toetsen NT2 en maatschappelijke oriëntatie betalen ze voor elk van deze twee toetsen 90 euro.”
- “Inburgeraars kunnen tijdens hun inburgeringstraject beroep kunnen doen op de dienstverlening sociaal tolken en sociaal vertalen. De gebruikersoverheden financieren deze dienstverlening. Na deze periode dient de anderstalige zelf te betalen voor deze dienstverlening.”
De Stad Gent kiest op beide punten voor een ander beleid. Wat betreft het betalend worden van het inburgeringstraject heeft schepen van gelijke kansen De Bruycker al in de pers verklaard dat ze minstens een deel van de gevraagde vergoeding wil terugbetalen aan de inburgeraars. De bijdrage voor inburgeraars – sowieso bescheiden in verhouding tot de totale kostprijs van een inburgeringstraject – wordt op die manier terug afgewenteld op de belastingbetaler.
Wat betreft het sociaal tolken en vertalen kiest de Stad Gent er sinds jaren voor om jaarlijks een ruim budget van 551.000 euro ter beschikking te stellen van het stedelijke integratie- en inburgeringsagentschap In-Gent. Cijfers leren dat relatief veel gebruik gemaakt wordt van sociaal tolken en vertalen in Gent: in 2020 ging het om 6772 tolk- en vertaalopdrachten (tolken: 4683; vertalen: 2089), of 1 per 39 inwoners; in Antwerpen slechts om 8983 opdrachten (tolken: 7120; vertalen: 1863) , of 1 per 59 inwoners (via het lokale agentschap Atlas). De verhouding is opvallend, rekening houdend ook met het feit dat de Gentse bevolking minder etnisch-cultureel gediversifieerd is.
De geschetste mismatch tussen het Vlaamse en Gentse inburgerings- en integratiebeleid kan alleen maar contraproductief zijn. Het ruime aanbod qua sociaal tolken en vertalen staat haaks op één van de basisdoelstellingen van het integratiebeleid: dat nieuwkomers zo snel mogelijk Nederlands leren en gebruiken. De fixatie op de bijdrage voor het inburgeringstraject miskent de inhoudelijke versterking van het nieuwe inburgeringstraject, met enerzijds de bijkomende focus op werk/opleiding en op participatie/netwerk, en anderzijds het meer op maat/geïndividualiseerd werken.
Als stadsbestuur moeten we de beschikbare middelen zoveel mogelijk investeren in het effectief integreren van mensen in onze stadsgemeenschap, in plaats van in het proberen counteren van het Vlaamse inburgeringsbeleid. Een goede kennis van het Nederlands speelt hierbij zoals bekend een cruciale rol (opleiding, werk, maatschappelijk leven, …). Zo voorziet het Antwerpse agentschap Atlas bijvoorbeeld financiële ondersteuning voor organisaties en verenigingen die initiatieven opzetten om mensen te ondersteunen met de Nederlandse taalverwerving (https://www.atlas-antwerpen.be/nl/omgaan-met-taal-en-diversiteit/omgaan-met-taal/projectoproep-taaloefenkansen-nederlands). Twee vliegen in één klap: mensen worden opgenomen in de lokale gemeenschap én leren of verbeteren hun Nederlands. In-Gent heeft momenteel jammer genoeg geen vergelijkbaar aanbod voor verenigingen en organisaties (https://www.in-gent.be/oefenkansen-nederlands).
Het verdient aanbeveling om een deel van de middelen die momenteel ingezet worden voor sociaal tolken en vertalen te heroriënteren naar initiatieven die de kennis en het gebruik van het Nederlands – als de taal die ons allemaal verbindt – stimuleren.
Daarom, op voorstel van de N-VA,
De gemeenteraad draagt het college van burgemeester en schepenen op om een substantieel deel van het budget voor sociaal tolken en vertalen vanaf 2022 in te zetten voor initiatieven die het leren en oefenen van het Nederlands bij anderstalige Gentenaars stimuleren, o.a. via een projectoproep bij de Gentse verenigingen en organisaties.