De basisprincipes van ons Vlaamse en Gentse afvalbeleid zijn ‘de vervuiler betaalt’ en de ‘gescheiden ophaling’. In overeenstemming daarmee bestaat er een onderscheid qua tarief voor de ophaling: GFT, glas en papier en karton zijn gratis, pmd (recent uitgebreid) en restafval zijn betalend. De prijs voor een rol van 20 grote pmd-zakken (75l) is momenteel 6 euro, voor een rol van 25 kleine pmd-zakken (30l, alleen voor appartementen) is dat 3 euro. Voor een rol van 10 grote restafvalzakken (50l) is de prijs 18,40 euro, voor een rol kleine restafvalzakken is dat 11,10 euro.
Voor mensen met een beperkt budget kan de aankoop van een rol Ivago-vuilniszakken financieel doorwegen. Om mensen die zich in die situatie bevinden te ondersteunen neemt de Stad Gent al langer maatregelen. Die werden ook bevestigd in de recente beleidsnota ‘Samen voor een Proper Gent’: We hebben specifieke aandacht voor Gentenaars in armoede, zodat niemand genoodzaakt is te sluikstorten wegens gebrek aan financiële middelen. Gentenaars met een verhoogde tegemoetkoming of onder budgetbegeleiding of collectieve schuldenregeling krijgen een aantal gratis huisvuilzakken of ophaalkrediet (in de container-zones of bij ondergrondse sorteerpunten). Rechthebbenden worden automatisch op de hoogte gebracht van hun rechten. Om ervoor te zorgen dat ook voor hen sorteren loont, voorzien we vanaf 2020 ook pmd-zakken. Om te vermijden dat de meest kwetsbare Gentenaren, die niet in bemiddeling zijn of bijvoorbeeld niet het juiste statuut hebben, door de mazen van het net vallen, maakten het OCMW en de Stad Gent bovendien afspraken met de KRAS-diensten. Ze hebben de mogelijkheid om aan hun leden of vaste klanten individuele zakken uit te reiken. Sinds 2018 is het budget opgetrokken om nog meer gezinnen te bereiken.
Terecht wordt in de geciteerde beleidsnota een link gemaakt tussen gebrek aan financiële middelen en de sluikstortproblematiek (zonder sluikstorten hiertoe te willen reduceren). Tegelijk moeten we vaststellen dat het gratis huisvuilzakkenbeleid – op zich of in combinatie met de andere maatregelen – er tot nog toe niet toe geleid heeft dat de sluikstortproblematiek onder controle is. Het netheidsrapport 2020 toonde ronduit alarmerende cijfers: het aantal sluikstortmeldingen nam ten opzichte van 2019 toe met 33% en er werd 160 ton meer sluikstort opgehaald. Opvallend ook is dat 37% van de sluikstorters dit gewoon in de eigen straat doen en voor de eigen deur doen (20%).
De bevoegde schepen toonde zich in de pers bezorgd, maar ook strijdvaardig over deze cijfers: “Die cijfers doen pijn aan mijn ogen” en “Ik ga mij nooit neerleggen bij dit soort cijfers”. De schepen verwees voor een deel naar de coronacrisis als verklaring voor de sterke stijgingen, maar duidelijk is hoe dan ook dat de problematiek in onze stad niet onder controle is.
Het gratis vuilniszakkenbeleid voor bepaalde doelgroepen heeft er blijkens de genoemde cijfers niet toe geleid dat het sluikstorten in onze stad verminderd is. Dit kan er op wijzen er op dat er een relatief belangrijke groep bewoners is die geen baat hebben bij deze maatregelen of die niet door deze maatregelen gevat zijn, hetzij omdat ze niet voldoen aan de genoemde categorieën, hetzij omdat ze buiten het netwerk van de KRAS-diensten vallen.
Voor bewoners die het financieel moeilijk hebben, maar niet in aanmerking komen voor de bestaande maatregelen zou het een meerwaarde zijn dat Ivago-vuilniszakken per stuk kunnen gekocht worden. In een aantal andere Vlaamse steden en gemeenten is het al mogelijk om vuilniszakken per stuk aan te kopen. Voor sommige mensen en gezinnen kan de aankoop van een volledige rol vuilniszakken een financiële drempel zijn en een aanbod per stuk (0,3 euro voor een grote pmd-zak en 1,84 euro voor een grote restafvalzak) kan hier aan tegemoet komen. De Stad Gent en het OCMW beschikken over een uitgebreid netwerk van locaties waar dit aanbod zou kunnen aangeboden worden en daarnaast kan ook met handelaars bekeken worden wat er al dan niet mogelijk is. Met N-VA geloven we dat de invoering hiervan in Gent een deel van de oplossing kan zijn, uiteraard zonder te beweren dat dit de sluikstortproblematiek geheel en al zal oplossen. Daarvoor zal onder meer ook een veel meer doorgedreven inzet op handhaving nodig zijn (o.a. via extra inzet op camera’s).
Daarom, op voorstel van de N-VA-fractie
De gemeenteraad draagt het college van burgemeester en schepenen op om in samenwerking met Ivago een aanbod uit te werken waarbij vuilniszakken (pmd en restafval) per stuk te koop worden aangeboden in een voldoende uitgebreid netwerk van verkooppunten, hetzij locaties in beheer van de Groep Gent, hetzij ook (op basis van vrijwilligheid) private handelszaken.