Situering en aanleiding voor dit gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan
Het gebied van dit gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan (RUP) bevindt zich ten zuiden van de autosnelweg E40 en tussen Grotesteenweg Noord en Heerweg Noord in Zwijnaarde. Het gebied omvat zowel de bedrijvensite 'Technologiepark / Ardoyen' als de bedrijven langs de Tramstraat.
Het gebied kent op vandaag verschillende bestemmingen. De westelijke helft van de bedrijvensite 'Technologiepark / Ardoyen' zit nog in een zone voor gemeenschapsvoorzieningen volgens het gewestplan. In deze zone zijn enkel gebouwen van een onderwijsinstelling of andere openbare nutsvoorziening mogelijk. De oostelijke helft zit nog eens verdeeld over twee verschillende bijzondere plannen van aanleg met vaak gedateerde voorschriften. In de zone voor niet-hinderlijke bedrijven langs de Tramstraat zitten op vandaag in hoofdzaak kantoren. Het ontbreekt aan een coherent én samenhangend juridisch kader . Nog los van de juridische motieven, is het vooral belangrijk dat er wordt gewerkt vanuit één samenhangende visie . UGent heeft al in 2000 voor haar site een stadsontwerp opgemaakt. De basis van dit stadsontwerp is op vandaag nog steeds actueel en fungeert als voornaamste insteek voor het RUP. Zo keert het kenmerkende strokenpatroon zeer duidelijk terug in het grafisch plan. Om de bedrijvensites te scheiden van de omgevende woningen, wordt aan de rand een kwalitatieve groenbuffer aangelegd. Op een aantal punten doen we eigentijdse toevoegingen, zoals onder meer de grote pleinen aan west- en oostzijde van de site en de keuze voor iconische gebouwen langs E40 en N60. De tweedeling tussen een zone waar enkel onderwijsactiviteiten zijn toegelaten en de zone met de kennisbedrijven vervaagt, zodat beide componenten - onderzoek en onderwijs - over de volledige site voorkomen. We ondersteunen op die manier de synergie die zo kenmerkend is voor het Technologiepark. De nieuwe voorschriften laten ook een aantal ondersteunende functies toe die op vandaag niet vergund kunnen worden. De bedrijvenstrip van de Tramstraat krijgt achteraan een meer logische afbakening en een duidelijke grens naar de woningen van de Hutsepotstraat. We maken een duurzame ruimtelijke ontwikkeling van de bedrijvensites mogelijk en sturen aan op zuinig ruimtegebruik. Het RUP biedt een duidelijk kader voor het verduurzamen van de mobiliteit van en naar de site. We combineren de ambitie voor de verdere uitbouw van de bedrijvensites met een zo duurzaam mogelijk mobiliteits- en bereikbaarheidsprofiel.
Proces tot aan de voorlopige vaststelling (2010 – 2020)
Het college van burgemeester en schepenen keurde op 4 maart 2010 het concept- RUP (nr. 148) Technologiepark Ardoyen - Tramstraat goed. Dit concept-RUP vormde de basis voor de opstart van de planmilieueffectrapportage. Deze procedure verliep volgens het zgn. integratiespoor. Nadat het Grondwettelijk Hof in 2013 de procedureregels van dit integratiespoor vernietigde, besliste de stad Gent om de planmilieueffectrapportage opnieuw op te starten, ditmaal volgens de generieke plan-MER-procedure. De kennisgeving is door de bevoegde dienst van de Vlaamse overheid volledig verklaard op 14 mei 2014. Van 21 mei tot 19 juni 2014 volgde een publieke consultatie. De richtlijnenvergadering vond plaats op 26 juni 2014. De richtlijnen zelf zijn op 20 oktober 2014 gepubliceerd. De uitvoeringsfase liep van 2014 tot 2018 en onderzocht diverse ontsluitingsalternatieven. Op 18 september 2018 vond de ontwerptekstbespreking van het plan- MER plaats. Op 1 augustus 2013 werd bij ministerieel besluit de planningsbevoegdheid gedelegeerd voor de opmaak van een gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan 'Technologiepark Ardoyen - Tramstraat' voor de actualisatie en uitbreiding van het bestaande wetenschapspark.
Het college van burgemeester en schepenen keurde op 8 november 2018 het voorontwerp van gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan goed. Dit voorontwerp is voor advies overgemaakt aan de GECORO en de door de Vlaamse regering aangeduide adviserende instellingen en administraties. Op 3 december 2018 is met alle instanties de plenaire vergadering gehouden. De aanwezige adviesinstanties brachten ter zitting mondeling advies uit of gaven een toelichting over het eerder uitgebrachte schriftelijke advies. Het verslag van de plenaire vergadering bevat enerzijds de weergave van het verloop van de vergadering en een samenvatting van alle opmerkingen van de verontschuldigde en aanwezige adviserende instanties en anderzijds alle uitgebrachte schriftelijke adviezen. Dit verslag werd verstuurd op 11 december 2018. Artikel 2.2.20 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening bepaalt dat eventuele reacties op het verslag binnen 14 dagen na ontvangst van het verslag kunnen worden bezorgd aan het college van burgemeester en schepenen door de instanties die effectief aanwezig waren op de plenaire vergadering. Er werden geen opmerkingen ontvangen op het verslag van de plenaire vergadering.
Op 5 april 2019 keurde de bevoegde instantie van de Vlaamse overheid het planmilieueffectenrapport goed.
Als gevolg van de opmerkingen en adviezen die werden geformuleerd door de adviesinstanties n.a.v. de adviesvraag over dit voorontwerp, door de stadsdiensten en door de GECORO, en als gevolg van de doorwerking van het goedgekeurde milieueffectenrapport en de aanpassingen vanuit het flankerend beleid, werd het voorontwerp aangepast en het dossier aangevuld.
Openbaar onderzoek
Op 24 november 2020 stelde de gemeenteraad het ontwerp van ruimtelijk uitvoeringsplan voorlopig vast. Van 8 februari 2021 tot en met 8 april 2021 zijn de betrokken documenten voorgelegd aan de ruime bevolking via een openbaar onderzoek. Op 10 februari 2021 vond een digitaal infomoment plaats. Het openbaar onderzoek werd aangekondigd door aanplakking van het bericht van bekendmaking op de stedelijke aanplakplaatsen, publicatie van het bericht van bekendmaking in het Belgisch Staatsblad van 8 januari 2021 en publicatie van het bericht van bekendmaking in drie dagbladen op 8 januari 2021. Daarnaast werd het openbaar onderzoek aangekondigd op de gemeentelijke website. Tijdens dit openbaar onderzoek zijn in totaal 71 bezwaren ontvangen. Het Departement Omgeving bracht op 3 december 2020 zijn advies op het ontwerp RUP uit. De deputatie van de provincie Oost-Vlaanderen adviseerde het RUP in zitting van 11 februari 2021. De adviezen van het Departement Omgeving en de deputatie zijn als bijlage opgenomen in dit besluit.
Advies van de gemeentelijke commissie voor ruimtelijke ordening (Gecoro)
In uitvoering van artikel 2.2.21, §5 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening heeft de gemeentelijke commissie voor ruimtelijke ordening (Gecoro) alle adviezen, opmerkingen en bezwaren gebundeld en op 29 juni 2021 een gemotiveerd advies overgemaakt aan de gemeenteraad. Het advies van de Gecoro is toegevoegd in bijlage van dit besluit.
Definitieve vaststelling gemeentelijk RUP nr. 148 Technologiepark / Ardoyen - Tramstraat
In uitvoering van artikel 2.2.18 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening is het college van burgemeester en schepenen belast met de opmaak van gemeentelijke ruimtelijke uitvoeringsplannen en neemt het college daartoe de nodige maatregelen. In deze fase van de opmaakprocedure van het RUP wordt er aan de gemeenteraad gevraagd om het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan nr. 148 Technologiepark / Ardoyen - Tramstraat definitief vast te stellen.
Op basis van artikel 2.2.21 §6 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening kunnen bij de definitieve vaststelling van het plan, ten opzichte van het voorlopig vastgestelde plan, enkel wijzigingen worden aangebracht die gebaseerd zijn op of voortvloeien uit de tijdens het openbaar onderzoek geformuleerde bezwaren en opmerkingen, of uit de adviezen, uitgebracht door de aangewezen diensten en overheden, of uit het advies van de Gecoro. De definitieve vaststelling van het plan kan geen betrekking hebben op delen van het grondgebied die niet opgenomen zijn in het voorlopig vastgestelde plan.
Het advies van de Gecoro van 29 juni 2021 over het voorlopige vastgestelde RUP en over de bijhorende bezwaren en adviezen ligt in lijn met de doelstellingen van het voorlopig vastgestelde RUP en bijgevolg ook met de beleidsvisie ‘Structuurvisie 2030, Ruimte voor Gent’.
Aangezien het advies van de Gecoro goed onderbouwd is en aangezien de gemeenteraad van oordeel is dat de bezwaarschriften op een degelijke en grondige manier behandeld zijn in dit advies, vloeien alle aanpassingen aan het ontwerp RUP nr. 148 ‘Technologiepark / Ardoyen – Tramstraat’ rechtstreeks voort uit dit advies (behoudens één uitzondering, zie verder). Het advies van de Gecoro wordt dus met andere woorden gevolgd door de gemeenteraad en dient bijgevolg beschouwd te worden als de eigen motivatie van de gemeenteraad voor de aanpassingen die aan het ontwerp RUP worden doorgevoerd, en dit met uitzondering van de behandeling van bezwaarelement C.32 waarvan de gemeenteraad gemotiveerd afwijkt (zie verder). De concrete aanpassingen zijn beschreven in bijlage 2 van de toelichtingsnota.
Het advies van de Gecoro houdt bovendien ook rekening met de adviezen van Departement Omgeving en de provincie Oost-Vlaanderen. In het advies van de provincie wordt het ontwerp-RUP gunstig geadviseerd. Het Departement Omgeving van de Vlaamse overheid verwijst in zijn advies naar de ongunstige, sectorale adviezen van de gewestelijk infrastructuurbeheerders AWV en MOW en verleent zijn gunstig advies onder voorbehoud van verdere afstemming met de betrokken instanties. De Gecoro geeft in zijn advies aan dat met het afsluiten van de principeovereenkomst tussen alle betrokken partners – incl. AWV als gewestelijk infrastructuurbeheerder – het voorbehoud uit het advies van Departement Omgeving kan worden opgeheven.
Slechts op één punt wordt afgeweken van het advies van de Gecoro, zodat het RUP géén hypotheek meer legt op de mogelijk toekomstige verschuiving van de toegang tot de site in Noordelijke richting (zgn. 'Noordelijke aansluiting') (zie bezwaarelement C.32 uit het Gecoro-advies). De gemeenteraad motiveert deze afwijking als volgt :
De doorgevoerde wijziging vindt zijn basis in de behandeling van punt 1.4 uit het bezwaar van UGent van 2 april 2021. In zijn bezwaarschrift vraagt UGent om de ‘verplichting van aansluiting ter hoogte van zone voor pleinen (Z6, i.e. Parvis) weg te laten en ook te vermelden dat een tweede aansluiting op de N60 mogelijk is voor OV, fietsers, voetgangers, hulpdiensten, …’. UGent wil hiermee de optie om de aansluiting op de N60 meer Noordelijk te voorzien, niet uitsluiten.
De Gecoro weerlegt in eerste instantie het bezwaar en stelt dat de Noordelijke aansluiting een aberratie vormt op het tot dan gelopen planningsproces en in strijd is met het plan MER.
De argumentatie mbt de vermeende strijdigheid met het plan MER kan als volgt worden weerlegd :
De vaststelling dat de Noordelijke aansluiting niet te vatten is onder de in het plan MER opgenomen ontsluitingsalternatieven, is terecht. Deze vaststelling leidt evenwel niet automatisch tot de conclusie dat de Noordelijke aansluiting in strijd zou zijn met het plan MER. Het voorstel om de interne ontsluitingsweg niet ‘ter hoogte van de parvis’ maar aan de oude op - en afrit van de E40 op de N60 te laten aansluiten, is in overeenstemming te brengen met de conclusies uit het plan MER (zie p. 631 van het plan MER) : “Om negatieve effecten maximaal te vermijden gaat de voorkeur naar de omvorming van de N60 tot een opeenvolging van enkel verkeerslichten geregelde kruispunten (scenario N60-B of N60-C-tris). Ook in de disciplines Mens-gezondheid en Geluid en trillingen komen deze scenario’s als de te verkiezen scenario’s naar voren, al zijn de verschillen erg beperkt.”. De plan-MER kiest voor een aansluiting op de N60 die moet heraangelegd worden met 3 opeenvolgende lichtengeregelde kruispunten. Daarbij wordt NIET opgelegd dat de ontsluiting op de N60 enkel ter hoogte van de PARVIS moet voorzien worden. De plan-MER zwijgt in zijn conclusies over de exacte aansluitingsplaats met de N60. Meer nog, de plan-MER suggereert dat nog bijkomend onderzoek nodig is om dit te concretiseren (zie pagina 613: “Detailonderzoek m.b.v. een microverkeersmodel is nodig om na te gaan of de ontsluiting van Ardoyen al dan niet dient te worden gecombineerd met de ontsluiting van Bollebergen). Dergelijk onderzoek maakt nu deel uit van het Masterproject Ardoyen (zie 6.1).
De argumentatie met betrekking tot de aberratie op het tot dan gelopen planningsproces kan als volgt worden weerlegd :
Het klopt dat het voorstel om de aansluiting op de N60 in Noordelijke richting op te schuiven niet in de scope zit van de plannen en studies (Beeldkwaliteitsplan, Inrichtings- en Beheersplan) die vorm geven aan het planvoornemen van dit RUP. Het nieuwe voorstel kadert in het voortschrijdend inzicht - zoals onder meer uiteengezet in de nota Mobiliteit Gent Zuid uit 2019 (zie 12.2.6) - en is ingegeven vanuit de bezorgdheid dat de ruimte rond de huidige toegang – met name de zone voor pleinen en de driehoekige ‘reservatiestrook’ ten noorden van deze zone – mogelijks té klein is om alle mobiliteitsstromen veilig en comfortabel van en naar de site te brengen. Verder onderzoek zal moeten uitwijzen of deze bezorgdheid terecht is. In afwachting van dit verder onderzoek is het evenwel opportuun om de mogelijkheid voor het opschuiven van de toegang alvast niet uit te sluiten. Ondanks het feit dat het niet als dusdanig in de scope zit van de originele plannen, is het nieuwe voorstel nog steeds in overeenstemming met de algemene plandoelstelling voor dit RUP. Het voorstel doet immers géén afbreuk aan het voornemen om de bedrijvensite – na heraanleg van de ovonde – enkel nog te ontsluiten via de N60. Het maximaal aantal aansluitpunten voor regulier autoverkeer (max. één) blijft ongewijzigd. De toelating om een tweede aansluiting mogelijk te maken voor openbaar en collectief vervoer doet hier géén afbreuk aan. Wat de impact op mobiliteit (discipline mens-verkeer) betreft, zal ook de nieuwe aansluiting moeten voldoen aan de conclusies uit de effectbeoordeling en dus een minstens gelijkaardig resultaat behalen. De voorschriften zijn voldoende robuust geschreven zodat het opschuiven van de toegang géén invloed heeft op het behalen van de noodzakelijke modal shift. Het principe van de ‘verhardingsneutraliteit’ zorgt ervoor dat de nieuwe toegang géén bijkomende verharding met zich meebrengt. Tot slot dient ook het nieuwe ontsluitingstraject te vertrekken van de principes van boomsparend ontwerpen en maximaal rekening te houden met de bestaande, waardevolle vegetatie op de site, zoals aangeduid op de biologische waarderingskaart.
Door het Gecoro-advies op dit punt te weerleggen en in te gaan op het bezwaar van UGent, sluit het RUP een Noordelijke aansluiting in ieder geval niet uit. Het RUP legt uitdrukkelijk het tracé van de ontsluitingsweg en de plek waar die moet aansluiten op de N60 NIET exact vast. Hiervoor is verder onderzoek nodig, zoals ook aangeven in de conclusies van het plan MER. De modaliteiten voor de opbouw van dergelijk onderzoek, worden verder aangegeven in een addendum op de principe-overeenkomst. Dit addendum vertrekt van een onderzoekscascade, waarbij eerst verder onderzoek wordt verricht naar de zgn. ‘centrale variant’ en de Noordelijke aansluiting enkel in overweging kan worden genomen nadat voldoende bewezen is dat de zone voor pleinen en de bijhorende reservatiestrook uit het RUP onvoldoende ruimte biedt om de ontsluiting voor het gemotoriseerd verkeer op een ruimtelijk kwalitatieve manier in te passen, en dit in combinatie met veilige en comfortabele fietsverbindingen en een vlotte doorstroming van openbaar en collectief vervoer. De nieuwe aansluiting dient bovendien aan alle voorwaarden uit het plan MER en het RUP te voldoen. Dit alles kan maar worden aangetoond op basis van een geïntegreerd onderzoek, waarin de verkeerstechnische en infrastructurele afweging wordt gekaderd binnen een uitgewerkt ruimtelijk en stedenbouwkundig ontwerp.
Aanvullend werden een aantal materiële fouten recht gezet. Het betreft schrijf- of typfouten, of vergetelheden. Het gaat telkens over materiële rechtzettingen en geen inhoudelijke wijzigingen. Deze wijzigingen zijn eveneens beschreven in bijlage 2 van de toelichtingsnota.
Termijn waarbinnen het gemeentelijk RUP definitief moet worden vastgesteld
De gemeenteraad moet binnen de 180 dagen na het einde van het openbaar onderzoek het gemeentelijk RUP definitief vaststellen. Aangezien het openbaar onderzoek over het ontwerp van gemeentelijk RUP nr. nr. 148 Technologiepark / Ardoyen - Tramstraat
eindigde op 8 april 2021, moet de gemeenteraad in principe voor 7 oktober 2021 dit gemeentelijk RUP definitief vaststellen. Op basis van artikel 2.2.21 §6 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening besliste de gemeenteraad op 21 juni 2021 evenwel, na gemotiveerd verzoek van het college van burgemeester en schepenen, om de termijn waarin het plan definitief moet worden vastgesteld, te verlengen met 60 dagen. De termijn om over dit gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan te beslissen loopt dus af op 4 december 2021.
Op te heffen voorschriften
Overeenkomstig artikel 2.2.5, §1, 7° van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening bevat een ruimtelijk uitvoeringsplan, in voorkomend geval, een zo limitatieve mogelijk opgave van de voorschriften die strijdig zijn met het ruimtelijk uitvoeringsplan en die opgeheven worden. Deze oplijsting is opgenomen in hoofdstuk 8 'Opgave van voorschriften strijdig met dit RUP' van de toelichtingsnota. Dit betreft delen van het gewestplan ‘Gentse en kanaalzone’ (KB van 14 september 1977), met de bestemmingen 'gebied voor gemeenschapsvoorzieningen en openbaar nut' en 'bufferzone', alsook van drie bijzondere plannen van aanleg die de gewestplanvoorschriften hebben verfijnd, met name
Samenstelling gemeentelijk RUP
In uitvoering van artikel 2.2.5, § 1 van de Vlaamse Codex Ruimtelijke Ordening bevat het gemeentelijk RUP nr. 148 Technologiepark Ardoyen - Tramstraat volgende voorgeschreven onderdelen:
1. een grafisch plan dat aangeeft voor welk gebied het plan van toepassing is.
2. een nota met stedenbouwkundige voorschriften voor elk van de gebieden of delen van gebieden die aangeduid zijn op het grafisch plan. Bij elk van de voorschriften hoort een aparte toelichting om extra duiding te geven bij het verordenend gedeelte.
3. een toelichtingsnota. Deze nota omvat volgende onderdelen :
- de nota geeft aan op welke wijze het RUP Ruimte voor Gent-Structuurvisie 2030 uitvoert.
- de nota geeft extra duiding bij de beleidskeuzes die de basis vormen van dit RUP, en door middel van een visie, ruimtelijk concepten en een gewenste ruimtelijke structuur voor het plangebied.
- de nota vat de huidige planningscontext samen en lijst de voorschriften op die met dit nieuwe RUP worden opgeheven.
- de nota vat het planmilieueffectenrapport samen en geeft aan op welke wijze de conclusies doorwerken in het RUP.
- de nota bevat een overzicht van de maatregelen die naast dit RUP als juridisch kader zullen genomen worden evenals een register van de percelen waarop een bestemmingswijziging wordt doorgevoerd die aanleiding kan geven tot planschadevergoeding, een planbatenheffing of een kapitaalschadecompensatie.
- de nota bevat in bijlage bijkomende informatie over het gevoerde proces, het voorbereidend onderzoek en de plannings- en juridische context.
4. Een plan met weergave van de feitelijke en juridische toestand.
Vervolgtraject
Als het besluit van de gemeenteraad tot definitieve vaststelling van het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan niet tijdig is geschorst of vernietigd, wordt de gemeenteraadsbeslissing houdende definitieve vaststelling van het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan binnen zestig dagen na de definitieve vaststelling bij uittreksel bekendgemaakt in het Belgisch Staatsblad en wordt ze binnen dezelfde termijn volledig bekendgemaakt op de website.
Het gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan treedt in werking veertien dagen na de bekendmaking van de gemeenteraadsbeslissing houdende definitieve vaststelling van het plan bij uittreksel in het Belgisch Staatsblad.
Neemt kennis van het gemotiveerde advies van 29 juni 2021 van de GECORO, dat bij dit besluit is gevoegd, en dat naar aanleiding van het openbaar onderzoek over het voorlopig vastgestelde ontwerp van gemeentelijk ruimtelijk uitvoeringsplan nr. 148 'Technologiepark / Ardoyen - Tramstraat' op basis van de ontvangen adviezen, de opmerkingen en de bezwaren door de Gecoro werd uitgebracht, en maakt dit tot haar eigen motivatie voor de aanpassingen die aan het definitieve RUP worden doorgevoerd, zoals beschreven in bijlage 2 van de toelichtingsnota, en dit met uitzondering van de behandeling van het bezwaar nr. C.32 over de wijze waarop de interne ontsluitingsweg aansluit op Grotesteenweg Noord (N60).
Stelt het gemeentelijk RUP nr. nr. 148 'Technologiepark / Ardoyen - Tramstraat' definitief vast.