2021_CVB_06664 - Relancemaatregelen ten gevolge van de coronacrisis - ondersteuning van Gentse scholen bij de aanpak van leerachterstand - verlenging subsidieovereenkomst - Goedkeuring

Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, art. 2.

Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, art. 40, § 1.

Op 14 april 2020 werd via de Regiegroep Onderwijs Gent een oproep gelanceerd aan de Gentse onderwijskoepels (het Katholiek Onderwijs, het Stedelijk Onderwijs Gent, het GO!, het Provinciaal Onderwijs en de onafhankelijke scholen) om invulling te geven aan het Gentse relanceplan op het vlak van onderwijs. Dat Gentse relanceplan kwam er, om in diverse maatschappelijke segmenten de schok te helpen opvangen van de coronacrisis en de 'lockdown'-maatregelen die ermee gepaard gingen en gaan. De onderwijsrelance valt (momenteel) uiteen in vier fasen:

(FASE 1) de ‘lockdown’, met focus op afstandsonderwijs, het bereiken van kinderen die geen of beperkte toegang hebben tot de digitale wereld, en de opvang van kinderen die thuis onvoldoende leermogelijkheden hebben, of van ouders in ‘essentiële’ beroepen;

(FASE 2) de ‘heropstart’, met geheel of gedeeltelijke hervatting van de fysieke lessen, met focus op social distancing en andere coronamaatregelen, maar ook op de omgang met de sociaal-emotionele en pedagogische gevolgen van de ‘lockdown’ bij kinderen en jongeren;

(FASE 3) de ‘zomer’, met focus op het bieden van extra ontwikkelingskansen tijdens deze lange vakantieperiode, zeker ook bij kwetsbare leerlingen, om een al te grote 'zomerterugval' te vermijden (organisatie zomerscholen);

(FASE 4) het schooljaar 2020-2021, met focus op het wegwerken van leerachterstand, veroorzaakt door de coronacrisis, het versterken van e-inclusie en het bieden van ondersteuning om de scholen toe te laten op een coronaveilige manier open te gaan, en te blijven.

Onderhavig besluit, en de maatregel die ze behelst, heeft betrekking op FASE 4 van de onderwijsrelance. 

Uit onderzoek van de Katholieke Universiteit Leuven (De Witte, 2020), Thomas More Hogeschool (Surma, 2020) en de OESO (Van Damme, 2020) blijkt dat de coronacrisis al bestaande leerachterstand en leerverlies heeft versterkt, inzonderheid bij kinderen die in precaire sociale en pedagogische omstandigheden opgroeien. Bij kinderen die de overgang maken van het basis- naar het secundair onderwijs is de gemiddelde leerachterstand in 2020 opgelopen tot gemiddeld een half jaar, in vergelijking met analoge leeftijdscohorten enkele jaren geleden.

Daarom trok de Stad Gent, complementair aan Vlaamse beleidsimpulsen met hetzelfde doel, tijdens het schooljaar 2020-2021 één miljoen euro uit, om extra pedagogisch-didactische ondersteuning te bieden aan de Gentse scholen, en hen aldus te helpen bij het wegwerken of voorkomen van leerachterstand.

69 % van die middelen werd (en wordt) via de Gentse onderwijskoepels of scholengroepen ingezet via een samenwerkingsovereenkomst, die op 16 december 2020 met de diverse koepelorganisaties werd afgesloten. Doel was de koepels in de mogelijkheid te stellen bijkomende krachten aan te werven - leerkrachten, maar ook psychologen, orthopedagogen, sociaal werkers, etc. - om op de scholen extra leerbegeleiding te voorzien, of om te werken op het sterk door de coronacrisis aangetaste, psychosociale welbevinden van leerlingen - een belangrijke randvoorwaarde om tot ‘leren’ te komen. 

31 % van de middelen wordt via het Onderwijscentrum ingezet, dat er aanvullende profielen mee rekruteert (vrijwilligers, stagiairs, interimarissen, etc.), die inzetbaar zijn op de scholen om er extra ondersteuning te bieden: co-teaching, tutoring, hulp bij afstandsonderwijs, etc.

Zoals voorzien in artikel 2 van de samenwerkingsovereenkomst leverden het Onderwijscentrum Gent en de diverse onderwijskoepels op 10 mei 2021 de nodige gegevens aan voor een tussentijdse evaluatie. Op basis daarvan kwam de projectstuurgroep samen op 11 mei 2021. Daaruit blijkt dat er een onderbesteding is, zowel van de voorziene middelen die aan de Gentse onderwijskoepels/scholengroepen ter beschikking werden gesteld, als van deze die rechtstreeks via het Onderwijscentrum Gent op de Gentse scholen worden ingezet. Dit vloeit rechtstreeks voort uit de projectvoorwaarde om de ondersteunende stedelijke middelen complementair in te zetten aan bijkomende Vlaamse stimulansen ter zake. 

Begin 2021 kwamen die bijkomende Vlaamse stimulansen er effectief, in de vorm van de zogenaamde ‘Bijsprong’. Via dat kanaal stelde Vlaanderen extra middelen ter beschikking aan de scholen voor de tijdelijke aanwerving van bijkomende leerkrachten om leerachterstand weg te werken. Dit zorgde ervoor dat de scholengroepen werden gefaciliteerd om de hun ter beschikking gestelde middelen - stedelijk of bovenlokaal - in de tijd optimaler te spreiden volgens de noden van de scholen. Vooral de katholieke scholen maakten van die optie gebruik. Maar ook de andere netten deden dat in meerdere of mindere mate. Het bepaalde ook dat er minder nood was aan ‘aanvullende’ profielen, waardoor ook het budget, ingezet via het Onderwijscentrum, door de scholen voorlopig onderbenut bleef.

Evenwel blijkt duidelijk uit de signalen die we hierover ontvangen uit het onderwijsveld, dat de noden aan extra ondersteuning ter remediëring van leerachterstand, en het voorkomen van verder leerverlies zich voor een langere periode stellen. In de Regiegroep Onderwijs Gent werd aan de Stad de vraag gesteld te onderzoeken welke inspanningen er mogelijk zijn op langere termijn. En op kortere termijn kwam bij de tussentijdse evaluatie van het Project Leerachterstand de vraag de stedelijke samenwerkingsovereenkomst te verlengen, zodat scholen langer gespreid van de middelen gebruik kunnen maken om bijkomende leerstimulansen te bieden.

Zonder bijkomende financiële voorzieningen en zonder te raken aan de bestaande budgettaire engagementen, kan de lopende samenwerkingsovereenkomst verlengd worden tot en met het einde van het lopende (budget)jaar. De vraag kwam bij de tussentijdse evaluatie vooral van de katholieke scholen. Maar hoewel bepaalde scholengroepen van andere netten wel op het voorziene bestedingsritme zitten, werden er geen bezwaren tot verlenging geuit. Dit werd expliciet bevraagd.

In dit licht stellen we de gemeenteraad voor om in te gaan op de vraag van de Gentse onderwijskoepels en scholengroepen en de samenwerkingsovereenkomst in het kader van het Project Leerachterstand ter verlengen tot en met 31 december 2021. Dit heeft geen budgettaire gevolgen. En ook blijven de oorspronkelijk voorziene uitbetaling in drie schijven, alsook de timing daarvan behouden. Wat wel wijzigt zijn de afspraken op het vlak van rapportering. Zo wordt de datum waarop de inhoudelijke en financiële eindrapportering diende te worden aangeleverd, verschoven van 17 september 2021 naar 17 januari 2022. Op 17 september 2021 dienen de uitvoerders van de overeenkomst wel een tweede tussentijdse evaluatie aan te leveren, op basis waarvan we de derde en laatste schijf van de subsidie uitbetalen.

Wijzigingen, voortvloeiend uit de verlenging, werden in de bijgewerkte samenwerkingsovereenkomst met rood aangeduid. Die bijgewerkte overeenkomst leggen we opnieuw ter goedkeuring aan de gemeenteraad voor. Visum werd verleend bij de goedkeuring van de oorspronkelijke samenwerkingsovereenkomst, op 15 december 2021. Aangezien er geen wijzigingen zijn, noch aan de toegekende budgetten, noch aan de uitbetalingsmodaliteiten, noch aan de timing daarvan, is er geen nieuw visum vereist.