2021_MV_00090 - Mondelinge vraag van raadslid Mieke Bouve: Corona-update in het Stedelijk Onderwijs

Hierover kan ik u meegeven dat de cijfers van het aantal besmettingen in het basisonderwijs helaas nog verder aan het stijgen is. Twee weken geleden was het echt onrustwekkend, toen zagen we zowel bij de leerlingen als bij de leerkrachten een verdrievoudiging van het aantal besmettingen op een week tijd. Dat is ook de reden waarom we ingegrepen hebben en in Gent beslist hebben om voor het basisonderwijs naar code rood te gaan, we zijn daar zeker niet licht over gegaan. Maar het feit dat het cijfer bij de leerlingen van het basisonderwijs nog steeds stijgt, gelukkig niet meer zo exponentieel, maar er zat toch opnieuw een stijging op ten opzichte van de week ervoor, toont denk ik dat we wel een juiste beslissing genomen hebben.  

Voor het secundair onderwijs – leerlingen én leerkrachten – is er wel een daling ingezet, dus dat is positief nieuws. Dus ik hoop dat die daling zich kan voortzetten en ik hoop dat ook het aantal besmettingen verder naar beneden zal gaan. 

Voor het basisonderwijs stijgt het dus nog wel, maar als die cijfers terug dalen naar een aanvaardbaar niveau, dan zullen we opnieuw moeten overwegen om naar code oranje te schakelen. Maar we mogen dat niet te snel doen, want wat we absoluut willen vermijden is een soort flip-flop beleid waar de scholen om de haverklap moeten bijsturen. Dat is wat we op het einde van vorig schooljaar is gebeurd, daar was ook wel begrip voor omdat de situatie toen ook heel snel veranderde en we wisten veel minder waar we voor stonden dan nu. Dus nu willen we voorzichtig zijn en de cijfers opvolgen. We hopen dat over enkele weken te kunnen terugschakelen naar oranje, maar op dit moment kunnen we dat nog niet doen aangezien het aantal positieve testen in het basisonderwijs nog stijgt. 

Ik kan u ook meegeven dat er intussen een tweede school volledig getest is. Een aantal weken geleden was er het verhaal van een eerste basisschool die volledig getest is geweest omdat er sprake was van één van de nieuwe varianten en omdat er in verschillende klassen zowel bij personeel als bij leerlingen positieve testen waren. Dan is het mogelijk – als er een overeenkomst over bestaat tussen het CLB, de bevoegde arts van het agentschap en het lokaal bestuur om een volledige school te laten testen. We doen dat niet zomaar, er moet wel echt sprake zijn van toch een bepaald aantal positieve testen op een school, maar dan is het dus mogelijk om een volledige school te laten testen. We hebben dat nu voor een tweede keer gedaan. Ik kan u ook wel meegeven dat de uitslagen ook wel geruststellend zijn. In die zin dat daar maar één bijkomende positieve test is uit gekomen en één iemand die hertest moest worden omdat de uitslag niet duidelijk genoeg was, maar dat is dus een heel beperkt aantal extra positieve testen die daaruit komen. Uiteraard gaan die leerlingen nu in quarantaine en ook hun hoog risico-contacten. Maar dit toont wel dat we met de veiligheidsmaatregelen die op dit moment gelden op die scholen waar er veel positieve testen zijn, door voldoende snel te kunnen testen en de juiste quarantainebeslissingen te kunnen nemen, dat we de situatie in die scholen ook wel onder controle kunnen krijgen – wat super belangrijk. Namelijk dat die besmettingen op school niet verder doorgegeven worden. 

Dit wat betreft de situatie op dit moment in Gent.

U vroeg ook of er voldoende personeel en capaciteit is om al die testen en sneltesten uit te voeren. 

Ik kan u aangeven dat er zeker voldoende testcapaciteit is, zowel voor de PCR-testen als voor de sneltesten. Wat de afgelopen week wel niet altijd even goed verliep, was de snelheid waarmee men kon getest worden. Op één week tijd is er immers een verdubbeling van het werk van de CLB’s, terwijl zij niet dubbel zoveel medewerkers voor handen had. Er waren ook nog niet de juiste afspraken tussen het federale en het Vlaamse niveau. Dan ging het over duidelijkheid wanneer een sneltest of PCR-test werd ingezet en vooral wie de testen kon afnemen. Sneltesten van Onderwijs Vlaanderen konden enkel afgenomen hebben door vrijwilligers van het Rode Kruis, maar die werken enkel tussen 17u en 20u ‘s avonds omdat dat dat vrijwilligers zijn en dus overdag niet beschikbaar zijn. Maar u zult begrijpen dat door dat beperkt aantal uren per dag er ook maar een beperkt aantal testen kon afgenomen worden. 

We hebben dit aangekaart en is men gaan zoeken naar een oplossing, en ik kan u meegeven dat onze vraag , onze ‘Gentse’ strategie – waarin we wel al die zaken op elkaar hebben kunnen afstemmen – sinds gisteren door Vlaanderen goedgekeurd werd. Dit is super belangrijk en op dit vlak kan ik u alvast geruststellen. 

Wel wil ik graag meegeven dat wat betreft de capaciteit bij de CLB’s, dat we daar wel nog met een issue zitten. Op het moment dat er een piek is, dan is het belangrijk dat we die piek ook kunnen opvangen. Het zou de norm moeten zijn dat als een school meldt dat er een leerling of leerkracht positief getest is, dat diezelfde dag duidelijkheid moet kunnen gegeven worden over wie in quarantaine moet, wie getest moet worden. Elke dag dat daarmee gewacht wordt is een verloren dag waarin er potentieel nieuwe besmettingen gebeuren. Dit om maar even aan te geven hoe groot de druk op de CLB’s was. 

Tot vorige week waren er 1751 meldingen gebeurd bij de Gentse CLB’s, die werken trouwens – en daar zijn we uniek in in Vlaanderen – netoverstijgend hiervoor samen. Het gaat over pieken van zo’n 60 meldingen per dag. Vorige week waren er tot 30 meldingen per dag. Dat resulteerde tot telkens 125 leerlingen die in quarantaine moesten gaan. We hebben in Gent de middelen gebundeld om op die manier ervoor te zorgen dat er zeven dagen op zeven gewerkt wordt tussen 7 uur en 19 uur op weekdagen – en toegegeven zelfs ook soms wat langer om er zeker van te zijn dat de scholen de dag zelf nog een antwoord krijgen, dat de leerlingen en leerkrachten weten of ze de dag nadien op school moeten zijn of niet. 

Maar ook in het weekend wordt er doorgewerkt. Daar zijn vijf medewerkers voor nodig in een 70-uren week om dit rond te krijgen. Dat gaat over tien voltijdse krachten, met steeds een arts als back-up, waar de medewerkers die een risico moeten inschatten dit ook altijd kunnen toetsen aan een medisch expert. 

Maar we stellen vast dat er op bijkomende piekmomenten ook nog extra hulp nodig is. Daar is vanuit Vlaanderen al eerder in tussengekomen. Maar we merken dat dit met de nieuwe teststrategie niet altijd voldoende is. 

Bovendien geldt de extra hulp vanuit Vlaanderen tot eind maart, maar zelfs de grootste optimisten onder ons voelen aan dat corona in april nog niet voorbij zal zijn en er dus ook die extra hulp zal nodig zijn in april, mei en juni. Dat is een vraag die nog open ligt bij Vlaanderen. 

Dus als u vraagt wat er intussen is afgeklopt. De teststrategie  en de onduidelijkheid daarover is intussen opgelost. Dat hebben we in overleg met de minister en de diensten zowel Vlaams als federaal kunnen oplossen. De verlenging na maart is nog een openstaande vraag. En het is ook zo dat we nog op zoek zijn naar een contacttracer en één arts om die piekmomenten goed te kunnen opvangen. We willen ook via Gent Info werken en intussen hebben zij beslist om hiervoor samen te werken met een callcenter om op die piekmomenten mee te helpen om te telefoneren. We hebben ook de toezegging dat de factuur door het Agentschap Zorg zal gedragen worden, om dit ook te kunnen opvangen bij een volgende. Vanuit de stad Gent geven wij 130.000 euro extra aan de CLB’s. 

Als ik even op uw laatste vraag over de code rood mag ingaan: het klopt dat de code rood vanaf 8 februari inderdaad extra druk legt op de scholen. Ik denk dat we dat niet mogen onderschatten. Het was een noodzakelijke maatregel: dat kunnen we aantonen met de cijfers, maar ook met de signalen die we in die week gekregen hebben vanuit het onderwijsveld, onder andere van een aantal leerkrachten en schooldirecties, die de grote stijging toen voelden en aangaven het niet langer te trekken. Er was ook grote ongerustheid bij het personeel, dat niet goed begreep waarom er deze week voor het secundair onderwijs een afkoelingsweek was maar voor het basisonderwijs niet, zeker als men zag dat de cijfers zo toenamen vooral in het basisonderwijs. Het is daarom, op basis van die toename in het basisonderwijs en omdat er in tegenstelling tot het secundair waar er vanuit Vlaanderen wel extra maatregelen voorzien werden maar niet voor het basisonderwijs, dat we in Gent beslisten te schakelen naar code rood. Deze beslissing betekent dat er meer gepoetst moet worden, dat er geen uitzonderingen meer mogelijk zijn op de extra muros activiteiten, dat er geen warme maaltijden meer aangeboden kunnen worden. Over dat laatste, kan ik u aangeven, dat we daar niet licht overgegaan zijn. U weet zeer goed dat collega Coddens en ikzelf die warme maaltijden zeker voor de kwetsbare leerlingen zeer belangrijk vinden. Ik heb ook nog aan de minister gevraagd of we konden naar code rood gaan, maar een uitzondering krijgen voor de warme maaltijden. Ik heb daar geen positief antwoord op gekregen, waaruit ik concludeer dat het feit dat men in de draaiboeken voorziet dat de warme maaltijden in die code niet meer kunnen, dat dit ook met een reden is, dat men in een fase van verhoogde waakzaamheid vanuit virologisch oogpunt dat het niet aangewezen is om nog met z’n allen samen die warme maaltijden te nuttigen in de refter. Het is daarom dat we die beslissing hebben genomen, en nogmaals: we volgen de cijfers goed op en als we een daling zien in de besmettingen en dat even kunnen aanhouden, dan kunnen we overwegen om terug te schakelen naar code oranje. 

Tegelijk hebben we zeker ook begrip voor de extra druk dat dit legt op de scholen. Het is ook daarom dat we vanuit de stad extra helpende handen voorzien. We hebben intussen ook in het college beslist om voor de rest van het schooljaar opnieuw 350.000 euro vrij te maken om – daar waar er leerkrachten wegvallen door corona – extra hulp te voorzien om de school te kunnen open houden. Dit verloopt via het Onderwijscentrum Gent en we weten dat dit door de scholen heel erg geapprecieerd wordt. 

Intussen heeft ook minister Weyts 10 miljoen euro vrijgemaakt om leerachterstand weg te werken, waar wij ook 1 miljoen voor voorzien. Ik hoop nog altijd, collega Bouve, dat er ook een tweede financiële injectie komt, zoals vorig jaar ook gebeurde, om de extra kosten in de logistiek te kunnen compenseren: om extra te poetsen, maar ook toezichthouders die extra nodig zijn omdat er nu veel meer in bubbels moet gewerkt worden. Want dat zijn allemaal ook extra kosten die scholen maken en die nu niet gedekt worden, kosten die we ook niet als stad op ons kunnen nemen. 

De 10 miljoen euro voor de leerachterstand te bestrijden is al een heel belangrijke. Maar mocht er ook voor de praktische organisatie van de scholen er extra hulp vanuit Vlaanderen zou komen, zou dat zeker zou helpen om de scholen maximaal op een veilige manier open te houden.