In De Morgen verscheen onlangs een frappante titel: "Minst ervaren leraars staan voor kwetsbaarste klassen: Een van de drama’s van Vlaams onderwijs".
Als je verder leest, kom je te weten dat de link wordt gelegd met de vlakke loopbanen in onderwijs en de weinige kansen tot promoveren, behalve door schooldirecteur te worden.
Nochtans stelt het artikel dat de tevredenheid over het lerarenberoep niet laag is, maar dat er vandaag weinig incentives zijn voor ervaren leerkrachten om les te geven in grootstedelijke contexten. Voor haast hetzelfde loon wordt daar veel meer van je verwacht.
Het “verlaten van de stad” wordt voor leerkrachten een vervolgoptie in hun loopbaan, door naar scholen te gaan met een minder divers publiek, naar de meer “gemakkelijke” scholen.
Hebt u zicht op de uitstroom in het Stedelijk Onderwijs? Ervaart ook het SOG het patroon dat ervaren leerkrachten de stad verlaten om buiten Gent aan de slag te gaan?
We hebben ervaren leerkrachten nodig in ons Gentse onderwijs. Wat onderneemt u om hen hier te houden?
En laten we eerlijk zijn, we moeten ze eerst hebben om ze te kunnen houden. Wat onderneemt u om de instroom te vergroten?
Het is niet evident om hier cijfermateriaal over te verzamelen. We hebben toch een poging gedaan. Binnen het stedelijk onderwijs zijn we gaan kijken naar de uitstroom. Wat we niet kunnen doen is uit de statistieken halen of dat mensen het onderwijs definitief verlaten hebben of ze in een andere stad of gemeente starten, of voor een andere inrichtende macht gaan werken.
Wat ik je wel kan meegeven is dat het percentage van de uitstroom per schooljaar tussen de 7-8% schommelt. Behalve vorig schooljaar, dat was de helft hiervan. Dit is een opvallende terugval, wat positief nieuws is. Deze cijfers geef ik wel met groot voorbehoud, want bijvoorbeeld de gepensioneerde zitten daar ook in en uiteraard heeft dit niet te maken met de motivatie. Maar zoals gezegd, het is echt niet simpel om hier met het juiste cijfermateriaal te kunnen werken.
Wel halen we uit de gesprekken in kader van loopbaanbegeleiding een drietal redenen die leerkrachten geven op het moment dat ze stoppen of als ze overwegen om te stoppen.
Een eerste is het gebrek aan steun door leidinggevende en/of collega’s, de werkcultuur en sfeer, het gevoel één team te zijn op school en ook op elkaar te kunnen leunen. Dat blijkt ook uit breed Vlaams onderzoek een belangrijk knelpunt. Dat is ook dé reden dat we binnen het stedelijk onderwijs heel hard inzetten op leiderschapstraining en het belang van een directie voor het team en ook het echt in team gaan werken. De tijd dat de leerkracht koning was in zijn klas, maar surtout lesgaf en er weinig contact of samenwerking met de andere collega’s was, dat willen we toch echt achter ons laten. Teams en leerkrachten kunnen zoveel sterker zijn als ze samenhangen en samenwerken. Dat is ook een stukje cultuur die moet veranderen.
Daar wordt volop aan gewerkt, maar dat is zeker een pijnpunt.
Een tweede is dat men vaak aangeeft dat de reden waarom men in het onderwijs gestapt is, de leerlingen vooruit krijgen, het lesgeven op zich, dat dit ondergesneeuwd geraakt. Dit onder allerlei andere beslommeringen en taken waar leerkrachten tijd aan moeten geven.
Dat is een tweede belangrijke punt en dat steun ik ook. Laat onze leerkrachten terug lesgeven. Dat is hun kern en hun core business. Van daaruit dat we veel initiatieven ontwikkelen, zowel met het onderwijscentrum als ook als inrichtende macht, waar we heel veel zaken op centraal niveau proberen te organiseren en faciliteren. Zodanig dat leerkrachten en schooldirecties minder met praktische beslommeringen en administratie moeten bezig zijn en zich zoveel mogelijk op de leerling en hun kerntaak kunnen richten.
Het klopt dat die uitdagingen en noden in de grootstedelijke context zeker groter zijn. In die zin valt er zeker iets voor te zeggen om net de meest ervaren leerkrachten in die contexten in te zetten. Ik denk dat het goed is om met die vaststelling verder aan de slag te gaan. Wat ik gelukkig wel merk is dat die grootstedelijke context ook wel leerkrachten aantrekt, die daar heel bewust voor kiezen en dat met heel veel engagement doen en zich ook verdiepen in een aantal thema’s zoals bijvoorbeeld meertaligheid. Die met heel veel liefde en enthousiasme zich wijden aan hun job, net in die grootstedelijke context.
Dus in die zin zien we ook dit effect, maar daar blijft wel de vraag naar ondersteuning als het gaat over die grootstedelijke uitdaging. Dat is ook een van de redenen waarom dat we daar met het Onderwijscentrum Gent heel hard op inzetten. Hier maak ik het bruggetje van het stedelijk onderwijs naar het Onderwijscentrum Gent, wat het team “Leraar in Gent” gestart is. Zij gaan op de twee sporen heel hard inzetten. Het reclame maken voor de job, de instroom verhogen en als tweede, de leerkrachten soigneren. Dat gaat over ze voorzien van de nodige tools om hun job goed te kunnen doen, maar ook iets waar we sterk in geloven, elkaar in contact brengen en op die manier ervoor zorgen dat het sterke teams worden.