2021_GRMW_00130 - Gentse coronamaatregelen naar aanleiding van de onderwijsrelance - fase 4 (schooljaar 2020-2021) - Bijkomende 'helpende handen' voor de scholen - verlenging - Goedkeuring

Het Decreet over het lokaal bestuur dd. 22 december 2017, artikel 2, §2.

Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 40, § 1.

Op 14 april 2020 werd via de Regiegroep Onderwijs Gent een oproep gelanceerd aan de Gentse onderwijskoepels (het Katholiek Onderwijs, het Stedelijk Onderwijs Gent, het GO!, het Provinciaal Onderwijs en de onafhankelijke scholen) om invulling te geven aan het Gentse relanceplan op het vlak van onderwijs. Dat Gentse relanceplan kwam er om in diverse maatschappelijke segmenten de schok te helpen opvangen van de coronacrisis en de 'lockdown'-maatregelen die ermee gepaard gingen en gaan. De onderwijsrelance valt (momenteel) uiteen in vier fasen:

• (FASE 1) de ‘lockdown’, met focus op afstandsonderwijs, het bereiken van kinderen die geen of beperkte toegang hebben tot de digitale wereld, en de opvang van kinderen die thuis onvoldoende leermogelijkheden hebben, of van ouders in ‘essentiële’ beroepen;
• (FASE 2) de ‘heropstart’, met geheel of gedeeltelijke hervatting van de fysieke lessen, met focus op social distancing en andere coronamaatregelen, maar ook op de omgang met de sociaal-emotionele en pedagogische gevolgen van de ‘lockdown’ bij kinderen en jongeren;
• (FASE 3) de ‘zomer’, met focus op het bieden van extra ontwikkelingskansen tijdens deze lange vakantieperiode, zeker ook bij kwetsbare leerlingen, om een al te grote 'zomerterugval' te vermijden (organisatie zomerscholen);
• (FASE 4) het schooljaar 2020-2021, met focus op het wegwerken van leerachterstand, veroorzaakt door de coronacrisis, het versterken van e-inclusie en het bieden van ondersteuning om het Gentse onderwijsveld toe te laten zich op een coronaveilige manier te organiseren en de optimale leer- en ontwikkelkansen van kinderen en jongeren te garanderen.

Deze maatregel heeft betrekking op FASE 4 van de onderwijsrelance.

Omdat de Stad Gent (Onderwijscentrum) de scholen op haar grondgebied wil ondersteunen bij het bieden van onderwijscontinuïteit, en dus bij het garanderen van een optimale onderwijsorganisatie, legde ze een ‘pool’ aan van pedagogisch-didactisch bekwame ondersteuners, waaruit scholen kunnen putten om door corona ontstane personeelshiaten op te vullen. Het Onderwijscentrum Gent treedt op als ‘matchmaker’. De gemeenteraad gaf in november 2020 principieel haar goedkeuring aan deze ondersteunende aanpak (cfr. gemeenteraadsbesluit 2020_GRMW_01173, dd. 23 november 2020, waaraan onderhavig besluit is gekoppeld).

Om hoger vermelde doelstelling te realiseren, werd op de stadsbegroting een budget vrijgemaakt tot en met 31 december 2020. Met dat budget werden vergoedingen uitbetaald aan de vrijwilligers en interimarissen, die door het Onderwijscentrum Gent werden gematcht aan de scholen. Die maakten hun noden  aan 'extra helpende handen', ontstaan door de coronacrisis en de maatregelen die eruit voortvloeien, kenbaar via bevragingen, die tweewekelijks door het Onderwijscentrum werden gelanceerd.

Er werden tussen midden oktober en eind december vijf oproepen gelanceerd. Gemiddeld waren er per oproep 53 ondersteuningsvragen van Gentse scholen, waarvan 41 uit het basisonderwijs en 12 uit het secundair onderwijs. Aan gemiddeld 45 ondersteuningsvragen werd door het Onderwijscentrum Gent een positief gevolg gegeven. Gemiddeld werden per oproep 82 mensen ingezet (22 vrijwilligers, 52 interimarissen, 6 medewerkers van de Stad Gent (voornamelijk uit de Sportdienst) en 2 studenten in het kader van hun stage). Gemiddelde kostprijs per oproep beliep 60.832,08 euro. Na vijf oproepen ligt de totale kostprijs, op 313.313,28 euro (toestand op 18 december 2020). Op 6 januari 2021 werd een zesde oproep gelanceerd.

Eind november deed het Onderwijscentrum Gent een bevraging onder de scholen die op dat moment van het aanbod gebruik maakten. Daaruit blijkt dat aan 18% van de aanvragen de vervangingsnood van één of meerdere onderwijspersoneelsleden ten grondslag lag, die risicopatiënten zijn, en dus tijdelijk niet fysiek aanwezig konden zijn op school. In 34 % van de gevallen ging het om vervanging van personeelsleden in quarantaine, of nood aan klassikale ondersteuning van leerkrachten, die via een online verbinding les gaven, terwijl de leerlingen, overeenkomstig de geldende coronakleurencode, gewoon in de klas aanwezig waren. In 11 procent van de gevallen lag een coronabesmetting aan de basis van de aanvraag, waardoor één of meerdere personeelsleden preventief thuis dienden te blijven, en van daaruit online les gaven. In 6 % van de gevallen ging het om aanvragen voor ondersteuning bij het zoeken van een vervanger voor één of meerdere personeelsleden, die door een langdurig herstel na COVID 19 thuis zaten. En in 22 % van de gevallen lag een vervangingsnood aan de basis die het gevolg was van de coronaregels zelf. Zo mag men door corona tijdelijk maar op één school lesgeven, maar niet zelden geven leerkrachten op meerdere scholen les: waar dat tijdelijk niet meer kan, ontstaat er dus een probleem. In 9% van de gevallen lag een andere al dan niet kortstondige vervangingsnood aan de basis (uitval omwille van familiale redenen, psychologische druk, etc.). In de meerderheid van de gevallen werden leerkrachten vervangen. Maar soms stelden scholen ook vragen om iemand te sturen die administratief werk kon overnemen van een uitgevallen collega.

Doordat de coronacrisis en de eraan verbonden maatregelen nog niet voorbij zijn, kampen de Gentse scholen nog steeds met moeilijkheden om continuïteit te garanderen binnen hun schoolwerking en -teams. Uiteraard zijn die maatregelen bedoeld om de verspreiding van het coronavirus tegen te gaan, maar waar ze impact hebben, dreigen ze steevast ook een belangrijke hypotheek te leggen op de getroffen schoolwerkingen.

Scholen zijn niet altijd in de mogelijkheid zelf een oplossing te vinden voor de personeelshiaten die zich versterkt door de coronacrisis stellen. Ook brengt de Vlaamse uitbreiding van de vervangingsmogelijkheden in het basis- en secundair onderwijs (cfr. Vlaamse Omzendbrief met referentie ‘PERS/2020/05 dd. 13 november 2020) niet altijd soelaas. Zo gelden de vervangingen slechts voor de maximale duur van 10 werkdagen, wat vaak te kort is om een oplossing te bieden, bijvoorbeeld bij soms langdurige revalidatie van leerkrachten die door COVD 19 getroffen zijn geweest. Bovendien brengt de uitbreiding geen oplossing als een leerkracht niet uitvalt, maar na een besmettingsdreiging van thuis uit les moet geven, via een vorm van afstandsonderwijs: op dat moment is er uiteraard nood aan technische en agogische ondersteuning in de klas, omdat je een groep leerlingen niet online kan 'managen'. Maar daartoe zijn via het vervangingsstelsel geen middelen voorzien. 

We denken dat er nood zal zijn om de maatregel te continueren tot het einde van het schooljaar 2020-2021. De nood aan ondersteuning en dus de budgettaire impact, zal evenwel wisselend zijn en het verdere verloop van de pandemie alsook de gefaseerde uitrol van de vaccinatiestrategie reflecteren. We schatten de bijkomende budgettaire impact momenteel op 350.000 euro. Dit is niet voorzien bij budgetopmaak 2021 en kan dus pas bij budgetwijziging worden rechtgezet. Om deze noodzakelijke dienstverlening aan de Gentse scholen te blijven garanderen,  is er dus nood aan overbruggingskredieten, temeer daar we verwachten dat de grootste noden zich de eerstkomende maanden zullen voordoen. Via onderhavig besluit stellen we alvast voor 75.000 euro bijkomend te voorzien. De verdere bestemming van benodigde middelen zal het voorwerp zijn van verdere besluitvorming.