Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 2.
Besluit van de Vlaamse Regering van 24 november 2020, ‘tot toekenning van een projectsubsidie ter compensatie van de kosten voor noodopvang van kinderen.’
Het Decreet over het lokaal bestuur van 22 december 2017, artikel 40, ยง 1.
Op 14 april 2020 werd via de Regiegroep Onderwijs Gent een oproep gelanceerd aan de Gentse onderwijskoepels (het Katholiek Onderwijs, het Stedelijk Onderwijs Gent, het GO!, het Provinciaal Onderwijs en de onafhankelijke scholen) om invulling te geven aan het Gentse relanceplan op het vlak van onderwijs. Dat Gentse relanceplan kwam er om in diverse maatschappelijke segmenten de schok te helpen opvangen van de coronacrisis en de 'lockdown'-maatregelen die ermee gepaard gingen en gaan.
Deze maatregel heeft betrekking op FASE 4b van die onderwijsrelance, meer bepaald met focus op het wegwerken van door de coronacrisis veroorzaakte leerachterstand, het versterken van e-inclusie en het bieden van ondersteuning aan het Gentse onderwijsveld tijdens de tweede helft van het schooljaar 2020-2021.
Tijdens de diverse fasen van de coronacrisis waren er tot dusver drie periodes waarin scholen noodopvang moesten organiseren, nadat ze de normale fysieke lessen dienden op te schorten, en leerlingen thuis dienden te blijven, met preteachingspakketten, huistaken met instructie online, en/of online onderwijs als alternatieve lesvormen. Dat was zo tijdens de eerste lockdown in maart en april, gedeeltelijk nog in mei en juni door de gefaseerde heropstart van de scholen, tijdens de verlengde herfstvakantie, en tijdens de zogenaamde ‘afkoelweek’ voor de krokusvakantie.
De noodopvang werd georganiseerd voor kinderen die thuis niet konden worden opgevangen, bijvoorbeeld omdat hun ouders een essentieel beroep uitoefenen, waarvoor telewerk niet mogelijk is, of omdat ze thuis niet over een adequate leeromgeving kunnen beschikken. Ook in de (nabije) toekomst zal dit mogelijk nog moeten gebeuren, afhankelijk van hoe de pandemie verder evolueert en de maatregelen die op die evolutie worden geënt.
Door de accumulatie van extra, door corona opgeworpen taken, is de organisatie hiervan voor scholen evenwel niet zomaar evident. Daarom werkte Vlaanderen een regeling uit, waarbij scholen een beroep kunnen doen op de lokale overheid, indien ze (binnen hun reguliere, gesubsidieerde) kaders niet zelf voor de organisatie van noodopvang kunnen instaan. In dat geval - en mits aan een aantal voorwaarden voldaan - neemt de lokale overheid over, door in plaats van de scholen noodopvang te voorzien, eventueel in samenwerking met bepaalde ‘lokale actoren’ (jongeren- en sportorganisaties bijvoorbeeld).
Tijdens de voorbije noodopvangperiodes deed de Stad Gent dat in stedelijke opvanginitiatieven (Dienst Kinderopvang) en op centrale locaties in samenwerking met de Sportdienst (Onderwijscentrum Gent). In veeleer beperkte mate zorgden scholen zelf voor noodopvang. Op die manier werden tijdens de eerste lockdown gemiddeld zo’n 1.122 kinderen per dag opgevangen. Tijdens de uitgebreide herfstvakantie bleef dit aantal beperkt tot gemiddeld 474 kinderen per dag.
Voor de kosten die hieruit voortvloeien kon en kan de Stad Gent een forfaitaire compensatie aanvragen bij de Vlaamse Overheid (20 € per volledige opvangdag per kind, 10 € per halve opvangdag per kind, en 10 € per kind per opvangdag voor infrastructuurkosten). Dit gebeurde een eerste keer voor de opvangperiode tijdens de eerste lockdown, begin september 2020. Voor de daaropvolgende periodes (tot en met 2 april 2021) zal dit gebeuren ten laatste begin juni 2021, volgens de modaliteiten bepaald in het besluit van de Vlaamse Regering d.d. 24 november, ‘tot toekenning van een projectsubsidie ter compensatie van de kosten voor noodopvang van kinderen.’ De compensatie geldt enkel voor noodopvang die wordt georganiseerd voor kinderen in het basisonderwijs.
Tijdens de zogenaamde ‘afkoelweek’ waren er enkel schoolsluitingen in het secundair onderwijs. Het basisonderwijs bleef dus gewoon open, zij het met strenge beperkingen (code rood)) Bij deze nieuwe maatregelen werd ook aangekondigd dat een eventuele nieuwe periode van sluiting van de basisscholen noodopvang en afstandsonderwijs zouden worden gecombineerd. Dit zou mogelijk zorgen voor een (nog) sterkere belasting van de scholen, wat extra ondersteunende maatregelen noodzaakt.
Die extra maatregelen werden gevat in een nota, die op 21 januari 2021 voor het eerst werd neergelegd in de Regiegroep Onderwijs Gent, en in diezelfde Regiegroep op 9 februari door een meerderheid van de netten gevalideerd. Ze voorzien in twee grote lijnen.
Enerzijds werd afgesproken dat de noodopvang, indien verplicht in combinatie met afstandsonderwijs, bij voorkeur op de scholen zelf wordt georganiseerd (en dus niet in opvanginitiatieven of op centrale locaties als sporthallen). We prefereren dit, omdat de logistieke oefening om noodopvang in combinatie met afstandsonderwijs georganiseerd te krijgen op centrale locaties onhaalbaar is, en omdat het verkieslijk is een kind afstandsonderwijs te laten volgen in een vertrouwde omgeving (de computerklas van zijn of haar school bijvoorbeeld, als er thuis geen opvangmogelijkheid is, of geen PC voorhanden).
Omdat de combinatie met de organisatie van afstandsonderwijs de inzet vraagt van de volledige schoolteams, is toezicht bij de op de scholen georganiseerde noodopvang niet evident. Daarom voorzagen we ook de regeling waarbij scholen in voorkomend geval (netoverschrijdend) gebruik kunnen maken extra helpende handen, zo die beschikbaar zijn, via de Dienst Kinderopvang (voor noodopvang van jonge kinderen) en het via het Onderwijscentrum Gent (via coronamaatregel 4c - ‘helpende handen op school’).
Omdat scholen evenwel ook zelf extra niet-gesubsidieerd personeel inzetten (artikel 60, wijk-werkers, vrijwilligers met vergoeding, etc.), of bepaalde kosten maken voor de organisatie van de noodopvang, werd anderzijds afgesproken ook een compensatieregeling te voorzien voor kosten die voortvloeien uit ‘extra’ noodopvang - noodopvang dus die de scholen niet met hun gewone, gesubsidieerde personeelskaders kunnen voorzien.
Omdat de Stad Gent deze kosten kan compenseren via de Vlaamse Overheid krachtens reeds genoemd Besluit van de Vlaamse Regering, d.d. 24 november 2020, werd ervoor geopteerd aan de scholen dezelfde voorwaarden op te leggen, als voorzien in dat besluit. De scholen worden voor het deel ‘extra’ personeelsinzet - voor de noodopvang die ze buiten hun reguliere, gesubsidieerde personeelskaders organiseren - aldus beschouwd als ‘lokale actoren’ waarmee de Stad Gent samenwerkt om op vraag van diezelfde scholen extra noodopvang te voorzien. Enkel voor de aldus ontstane ‘extra’ noodopvang, die ze zelf organiseren, kunnen ze worden gecompenseerd. Dit gebeurt, rekening houdend met de modaliteiten waarbinnen de Stad de vergoedingen zelf via Vlaanderen kan compenseren, aan de hand van volgende voorwaarden en modaliteiten:
Het secundair onderwijs komt NIET in aanmerking voor compensatie. Hier geldt het gewone ondersteuningsaanbod via de ‘extra helpende handen’ (stedelijke onderwijscoronamaatregel 4c), maar er wordt geen geldelijke (forfaitaire) compensatie voorzien voor eventuele extra kosten die de scholen maken.
De regeling geldt voorlopig tot 2 april 2021 (omdat dit de uiterste datum is waarvoor de Stad Gent krachtens voornoemd Besluit van de Vlaamse Regering zelf compensatie kan aanvragen), en gaat in per 9 februari 2021 (datum waarop de afspraken met de scholengemeenschappen zijn gemaakt in de Regiegroep Onderwijs Gent). Tot dusver is er geen compensatie aan basisscholen uitbetaald, omdat er op dat onderwijsniveau sinds 9 februari nog geen noodopvang diende te worden georganiseerd.
De regeling geldt uitdrukkelijk ook als basisscholen noodopvang moeten organiseren, indien dat niet in combinatie met verplicht afstandsonderwijs moet gebeuren, en zo lang aan de eerste voorwaarde is voldaan (de Stad Gent moet de vergoedingen zelf kunnen compenseren via de Vlaamse Overheid).
Gelet op de wetgeving op de overheidsopdrachten, en met inachtname van de daar voorziene drempelbedragen, zal er in functie van de eventuele uitbetaling van vergoedingen verdere besluitvorming worden voorzien in college en/of gemeenteraad.
Keurt goed de compensatieregeling voor de organisatie, van 9 februari 2021 tot en met 2 april 2021, van extra noodopvang door Gentse basisscholen, volgens de volgende modaliteiten en voorwaarden: