Nieuwe Gemeentewet, artikel 134, § 1.

Decreet over het Lokaal Bestuur, artikelen 40, § 3.

Nieuwe Gemeentewet, artikel 134, § 1.

Via ministerieel besluit van 13 maart 2020 is de federale fase van het nationaal noodplan betreffende de coördinatie en het beheer van de crisis coronavirus COVID-19 afgekondigd. De federale fase is een uitzonderlijke situatie en is nog altijd van toepassing.

De federale overheid moest toen dringende maatregelen nemen om de verspreiding van het coronavirus te beperken. Die uitzonderlijke situatie rechtvaardigde het om van de normale vergaderwijze af te wijken. In die omstandigheden kon het lokaal bestuur via een burgemeestersbesluit een andere vergaderwijze vastleggen. 

Met een besluit van 8 april 2020 heeft de burgemeester dan ook besloten dat de zittingen van het college van burgemeester en schepenen, het vast bureau, het bijzonder comité voor de sociale dienst, het bijzonder comité voor de sociale dienst – hulpverlening, de gemeenteraadscommissies, de gemeenteraad en raad voor maatschappelijk welzijn zouden doorgaan in digitale zitting volgens videoconferentie, en dit voor de duur van de federale fase.

De richtlijnen van het Agentschap Binnenlands Bestuur (ABB) over vergaderingen van bestuursorganen van lokale besturen in de coronacrisis waren een dynamisch gegeven waarbij de evolutie van de opgelegde maatregelen werd gevolgd en  de richtlijnen daarop werden afgestemd. De democratische waarborgen uit de regelgeving, zoals tegensprekelijk debat, openbaarheid van de vergadering (indien van toepassing) of het correct verloop van beraadslaging en stemming stonden en staan daarbij centraal.

De Vlaamse minister van Binnenlands Bestuur gaf in de commissievergadering Binnenlands Bestuur van 2 juni 2020 aan dat er een kader komt voor vergaderingen van lokale bestuursorganen vanaf september 2020. Dat vertaalt zich concreet in richtlijnen die gelden vanaf 1 september 2020 en die terug te vinden zijn op de website van het ABB.

Volgens bovenvermelde nieuwe richtlijnen moet het fysiek vergaderen opnieuw het uitgangspunt zijn maar is digitaal vergaderen nog steeds mogelijk, zij het onder bepaalde voorwaarden.

Als er geen mogelijkheid is om de vergadering van de gemeenteraad en de raad voor maatschappelijk welzijn fysiek te laten doorgaan, met pers en publiek erbij en tegelijk de hygiëne- en social distancingregels te garanderen, of als de vergadering achter gesloten deuren niet via livestreaming kan, mag de vergadering digitaal plaatsvinden. Daartoe is echter een gemotiveerde beslissing vereist.

Met naleving van de noodzakelijke maatregelen inzake hygiëne en social distancing biedt de raadzaal van het Gentse stadhuis slechts plaats voor 24 raadsleden, terwijl er 53 raadsleden zijn. Vergaderen op een andere fysieke locatie is om organisatorische en financiële redenen onhaalbaar en onwenselijk. 

Bovendien is de digitale vergadering van de gemeenteraad en de raad voor maatschappelijk welzijn voor pers en publiek te volgen middels audiovisuele livestream (terug te vinden op de website van de stad) en voldoet ook de procedure voor geheime stemming aan de noodzakelijke democratische waarborgen.

De vergaderingen van de gemeenteraad en de raad voor maatschappelijk welzijn dienen dus, om reden van openbare gezondheid, digitaal door te gaan. Deze digitale vergaderingen via videoconferentie kunnen plaatsvinden met volledig respect van de hoger vermelde democratische waarborgen uit de regelgeving.

Voor de overige vergaderingen van lokale bestuursorganen is, op grond van de richtlijnen van het ABB, geen bijkomende besluitvorming vereist zodat voorliggende politieverordening beperkt kan blijven tot de vergaderingen van de gemeenteraad en de raad voor maatschappelijk welzijn:

- voor de gemeenteraadscommissie geldt niet dat deze fysiek moeten plaatsvinden, de keuze behoort tot de autonomie van het lokaal bestuur;

- het college van burgemeester en schepenen en het vast bureau kunnen digitaal blijven vergaderen als de leden daarmee instemmen;

- voor het bijzonder comité voor de sociale dienst is een fysieke vergadering de regel en gelet op het beperkt aantal leden is dat geen onoverkomelijke vereiste.

 Gelet op de strekking van voorliggende politieverordening, die om redenen van openbare gezondheid ingrijpt in de wijze van vergaderen van de gemeenteraad en de raad voor maatschappelijk welzijn, kon de vergadering van diezelfde raad evident niet worden afgewacht en diende de burgemeester toepassing te maken van artikel 134, § 1, Nieuwe Gemeentewet. Het bestrijden van de verdere verspreiding van het coronavirus COVID-19 dient te worden beschouwd als een onvoorziene gebeurtenis in de zin van voormeld artikel.

Artikel 134, § 1, van de Nieuwe Gemeentewet schrijft voor dat dergelijke politieverordening van de burgemeester op de eerstvolgende vergadering van de gemeenteraad moet worden bekrachtigd.