2020_MV_00309 - Mondelinge vraag van raadslid Sven Taeldeman: Werfwater

Vanuit de Dienst Milieu en Klimaat is afgelopen juni via de VVSG een advies gegeven op een ontwerp wijziging van de VLAREM wetgeving waarin de hergebruikmogelijkheid voor professionelen (tot 5.000m³/jaar) is ingeschreven (VLAREM-trein 2019). Er is benadrukt dat we dit als grote verbetering beschouwen en er zijn enkele opmerkingen meegegeven: o.a. oppassen voor potentiële verontreiniging, een ruimer tijdskader voor hergebruik (in het voorstel worden daar strikte beperkingen opgelegd) en duidelijkere richtlijnen voor retourbemaling. We blijven onze rol opnemen naar Vlaanderen, we duwen, ook vanuit de bestuurlijke commissie omgeving van de VVSG waarvan ik lid ben. Gent wordt ook daar erkend als de pionier rond bronbemalingen. 

We hebben weet van verschillende proefprojecten in andere steden, o.a. in Kortrijk, heel waardevolle projecten die we zeker appreciëren maar waarvan we niet weten of ze zich aan de wet houden. Momenteel is het gebruik door professionele gebruikers niet mogelijk, tenzij ze aan twee voorwaarden voldoen: extra rubriek aanvragen en heffingen betalen. Maar ik kan niet voor hun spreken. Wij kunnen ons echter niet permitteren om ons niet aan de regels te houden, daar we bij de opstart van het proefproject vorig jaar al op de vingers zijn getikt door Vlaanderen. Wat betreft het proefproject in Kortrijk (ism Werwater), daarvan weten we wel dat het ondertussen is stopgezet (wegens te hoge ijzerwaarden), maar daarover straks meer. 

Wat Farys betreft, we hebben contact opgenomen en hopen met hen snel rond de tafel te zitten. De Stad is op dit moment ook in gesprek met verschillende initiatiefnemers zoals het GMF en Werfwater die met hergebruik van bemalingswater bezig zijn. Ikzelf heb bijvoorbeeld het proefproject van GFM met Durabrik in Wondelgem bezocht (ook dat in Sint-Amandsberg trouwens). Toch is dit – ook volgens GMF – niet de way to go omdat het niet de bedoeling is om de stad rond te rijden met tractoren, deze projecten zijn er in de eerste plaats om te sensibiliseren. Heel interessant en misschien wel het belangrijkste om mee te nemen, is de wadi op de werf in Wondelgem, een mooi voorbeeld van een retourbemaling.  

Een primeur die ik kan meegeven, is dat we in de loop van oktober een online kaart ter beschikking zullen stellen waarop de vergunde bemalingen kunnen geraadpleegd worden. Op die manier kan iedereen zien waar bemalingswater ter beschikking is. Met 3 kleurcodes: rood betekent een bemaling zonder aftapkraan (bvb wegens verontreiniging), donkerblauw is een bemaling met aftapkraan en in lichtblauw een geplande bemaling met aftapkraan. Deze kaart komt binnenkort online. Ook hier proberen we onze voorbeeldrol te spelen. 

Het doel is om dit jaar nog de lopende initiatieven in kaart te brengen zodat we de rol van de stad duidelijker kunnen afbakenen. Hierbij kan eventueel ook ruimte gemaakt worden om eventuele proefprojecten op te zetten, maar dat moet nog meer in detail bekeken worden. 

In het bepalen van verdere maatregelen mogen we niet vergeten om ook aandacht te hebben voor: 

1. De KWALITEIT van het bemalingswater in een stad met veel historische vervuiling. De kwaliteit van het opgepompte bemalingswater (niet alleen vervuiling, ook ijzer) blijft een belangrijk aandachtspunt dat gebruik ervan soms bemoeilijkt. Zo blijkt het proefproject van Werfwater in Kortrijk ondertussen stopgezet omwille van het te ijzerhoudende water. 
2. BEPERKEN van bemalingswater is ook belangrijk, we moeten zuiniger bemalen. Dat wil zeggen dat er vooraleer de bouwwerken aanvatten de hoeveelheid op te pompen grondwater grondig onderzocht wordt en dat tijdens de werf de opgepompte debieten en impact op de omgeving worden gemonitord. Ik wil hier ook verwijzen naar de code van goede praktijk die door VITO werd opgesteld. En we hebben vanuit de bemalingssector zelf ook tips gekregen om beter toezicht te kunnen uitoefenen.
3. RETOURBEMALEN waar mogelijk blijft de uitdaging. Het feit dat vooraleer overgegaan wordt tot hergebruik, duidelijk moet zijn dat (gedeeltelijk) retourneren van het bemalingsater niet mogelijk is. Na het beperken van de hoeveelheid opgepompt water is de eerste prioriteit immers om zo veel als mogelijk water terug in de bodem te brengen. De wadi in het proefproject in Wondelgem was een mooi voorbeeld.
4. NUTTIG gebruik. Hergebruik heeft voorrang op lozen maar bij het selecteren van een proefproject is de effectieve impact (hoeveel water wordt er effectief bespaard) belangrijk.

Ondertussen onderzoeken de stadsdiensten ook hoe ze het watergebruik verder kunnen verduurzamen. Maar ook Stad Gent is als professionele gebruiker gelimiteerd in haar mogelijkheden door de beperking op professioneel hergebruik van bemalingswater. Er wordt wel naar andere mogelijkheden gezocht. Zo heeft de Groendienst dit jaar, via een overeenkomst met Aquafin, voor het eerst gebruik gemaakt van gezuiverd afvalwater van de zuiveringsinstallatie in Drongen voor het begieten van openbaar groen. Daarnaast gebruikt de Groendienst oppervlaktewater, grondwater en opgevangen regenwater zodat het gebruik van leidingwater zoveel mogelijk beperkt wordt. Ook geven we in vergunningen nu al mee om bomen in de buurt water te geven.  

Conclusie, we zullen dit thema niet meer loslaten. Er is gelukkig ook maatschappelijke druk om er iets aan te doen. Het is een belangrijk thema en het wordt steeds belangrijker. We zitten in een pioniersrol en we willen deze behouden. De Vlaamse wetgeving veranderen is een zeer belangrijke stap waar we naar uitkijken en waar we zullen blijven mee duwen. We doen wat we kunnen vanuit onze rol en de online kaart lanceren is daarbij een eerste volgende stap.