2020_MV_00442 - Mondelinge vraag van raadslid Ronny Rysermans: Sprekende vuilnisbak Heernisplein

Het project aan het Heernisplein is een participatief project dat is ontstaan vanuit de nood aan (coronaveilige) ontmoeting in de buurt. Het is een project getrokken door Dienst Ontmoeten en Verbinden en Sociale Regie en onder de bevoegdheid van schepen Astrid De Bruycker. Dit antwoord is dan ook afgestemd met schepen De Bruycker. Ook op de commissie OWP is er een mondelinge vraag gesteld over dit project. 

Het project is in eerste instantie gericht op ontmoeting in de buurt en is ook gegroeid vanuit de buurt. Een kunstenares - met de steun van de stadsdiensten  - betrekt de bewoners om elkaar beter te kunnen ontmoeten, het plein aangenamer te maken en om samen zorg te dragen voor de buurt. Laat ons die doelstelling goed voor ogen houden, als we dit project bekijken - en dus ook het project tot de ware proporties herleiden. Het gaat hier om een lokaal project vanuit de wijkwerking, waarmee men ontmoeting wil stimuleren, maar tegelijk ook aandacht heeft voor de netheid van de publieke ruimte. Vanuit het wijktraject rond netheid dat in de Dampoortwijk is opgestart, werd gevraagd dit initiatief te ondersteunen. 

Het project voorziet in picknickbanken, groenbakken om groene elementen en sociale elementen te voorzien. Aan de picknickbanken hangen ook een veegblikje en een handborstel om te stimuleren dat het netjes gehouden wordt en uiteraard is er ook een extra vuilnisbak. 

Die vuilnisbak trekt terecht de aandacht. Die vuilnisbak zal omstaanders aanmoedigen om er gebruik van te maken en de mensen bedanken die dat doen. De vuilnisbak spreekt de taal van de buurt: er worden opnames van de stemmen van omwonenden gebruikt, en dezelfde boodschap wordt in verschillende talen gebracht. De boodschap is in alle talen dezelfde, incl. Vlaamse gebarentaal en braille. De vuilnisbak staat er nu nog niet en zal eind deze maand of begin december geplaatst worden. Labeur, een Gents sociaal economiebedrijf is deze momenteel aan het maken. Er werden ook afspraken gemaakt met IVAGO en de veegploeg van DBSE over het ledigen van de ‘sprekende vuilnisbak’. 

Schepen De Bruycker liet me weten dat er voor dit project juridisch advies is ingewonnen. Ik bezorg dit  advies aan bestuursondersteuning, zodat het mee met het verslag kan bezorgd worden. 

Zoals gezegd, meer van zelfde alleen zal niet voldoende zijn. Je vraagt ook of er nog zulke plannen zijn. Wel, bij de compacterende vuilnisbakken hadden we indertijd ook de optie voor een sprekende vuilnisbak voorzien. Uiteraard moeten we de wetgeving overheidsopdrachten volgen en de uiteindelijke compacterende vuilnisbak die uit de gunning kwam had helaas die optie niet. Op dit moment zijn er nog geen andere plannen voor sprekende vuilnisbakken. We willen ook kijken hoe het hier loopt en nadien bekijken of het zinvol is om dit op andere locaties te herhalen. Wel staat al vast dat we de komende beleidsperiode een aantal experimenten met nudging en ‘gamification’ rond vuilnisbakken willen doen om het gebruik ervan te stimuleren, zoals ook te lezen in de Beleidsnota Proper Gent. Ik zei het al eerder, moest er een wonderoplossing zijn voor sluikstort en zwerfvuil, ik zou ze al lang toepassen. Ook dit is geen wonderoplossing, maar kan hopelijk wel helpen om de problematiek aan te pakken. Sowieso blijven we experimenteren en uitproberen voor een proper Gent.

Het advies

Volgens artikel 11 § 1 van de gecoördineerde wetten op het gebruik van talen in bestuurszaken dient de Stad Gent in al haar berichten, mededelingen en formulieren die voor het publiek bestemd zijn uitsluitend het Nederlands te gebruiken.
 Volgens dit artikel mogen er geen vertalingen worden verspreid.  

Want de termen “berichten” en “mededelingen” worden zeer ruim opgevat. Zo wordt onder mededelingen verstaan inlichtingen die in welke vorm dan ook worden verspreid, dit voor een algemeen of beperkt publiek. De wetgever heeft met berichten en mededelingen dus alle middelen bedoeld die voor de verspreiding van de publicaties van overheidsdiensten worden gebruikt (bijv. folders, publicaties in kranten, radio, internet-website, formulieren, audioweergaven…).
Wanneer een bepaalde tekst of boodschap zonder onderscheid naar persoon toe en op een identieke wijze wordt verspreid door een overheid dient hij beschouwd te worden als een bericht of mededeling aan het publiek. De criteria zijn hiervoor de identieke aard van de vermelding en de ruime toegankelijkheid van het bericht/mededeling.
 De voorgestelde vorm van communicatie valt dan ook onder de ruime definitie van de termen ‘berichten en mededelingen’. 

Aangezien een strikte toepassing van de taalwetgeving achterhaald is en praktisch dikwijls niet meer werkbaar, heeft de Vaste Commissie voor Taaltoezicht (VCT) geoordeeld dat in dergelijk gevallen de reglementering beter naar de geest dan naar de letter wordt toegepast. De taalwetgeving dateert immers reeds van de jaren ‘60 en is sindsdien niet gewijzigd of geactualiseerd (omwille van de gevoeligheden die hier spelen), waardoor een strikte toepassing van de reglementering niet meer in overeenstemming is met huidige cultuur en noden. 

De VCT heeft dan ook een pragmatische oplossing gezocht en gesteld dat berichten en mededelingen bestemd voor anderstaligen wel in een vreemde taal kunnen worden gesteld, mits voldaan wordt aan onderstaande voorwaarden : 

-     er wordt door de dienst geen systematisch gebruik gemaakt van vreemde talen, het gebruik van vreemde talen gebeurt m.a.w. uitzonderlijk en in beperkte gevallen ;

-     het gebruik van de vreemde taal wordt verantwoord door een bijzonder doel;

-     de anderstalige tekst is bestemd voor een specifiek doelpubliek (hier betrokken buurtbewoners) ;

-     de vreemde taal/talen wordt/worden gebruikt naast de voorgeschreven taal (dus eveneens voorzien in een Nederlandse versie) en bevat identiek dezelfde inhoud zodat het duidelijk is dat eenieder over dezelfde informatie beschikt ;

-     de benaming en het adres van de betrokken dienst worden steeds vermeld in de streektaal (dus Nederlands). Bv. hier door het aanbrengen van een sticker op de vuilbak 

Ik meen dat hier zeker kan voldaan worden aan deze voorwaarden. Dit moet strikt opgevolgd worden.

Deze (vaste) adviespraktijk van de VCT gaat immers in tegen de wettelijke bepalingen, in het bijzonder artikel 11 § 1 van de betrokken reglementering. Klachten blijven dus mogelijk.