Tijdens de vorige legislatuur werd het ‘Time Castle’ project voor het Gravensteen in gang gezet. In november 2019 keurde de gemeenteraad de samenwerkingsovereenkomst voor het toeristisch hefboomproject ‘Time Castle’ unaniem goed. Het initiatief voor dit project lag bij de IVA Historische Huizen vanuit de bekommernis om het Gravensteen de “state-of-the-art exploitatie” te geven die het verdient en de burcht op te waarderen tot een monument van de 21ste eeuw.
De algemene doelstelling van het ‘Time Castle’ project werd als volgt omschreven: “Het project Time Castle wil ingrijpend en duurzaam verandering brengen in een aantal inhoudelijke en infrastructurele tekortkomingen. Time Castle brengt het Gravensteen en zijn collecties tot leven via gloednieuwe verbeeldingsvolle scenografische opstellingen en een innovatieve en kwalitatieve audioguiding. Anderzijds wil Historische Huizen Gent enkele infrastructurele aanpassingen doorvoeren om aan basisbehoeften inzake inrichting, comfort, hedendaagse sanitaire noden, veiligheid en toegankelijkheid te voldoen.”
Tijdens de Commissie VPP van 14 september jl. werden aan de gemeenteraadscommissie voorlopige schetsen voorgesteld van een aantal geplande ingrepen, op basis van de visie van de laureaat van de voorafgaandelijke architectuur/ontwerpwedstrijd. De commissie VPP heeft ondertussen beslist om door middel van een plaatsbezoek een goed beeld te krijgen van de voorlopige plannen.
Het Gravensteen is één van de mooiste monumenten van onze stad. Het Gravensteen is uniek in de Europa en bij uitbreiding in de hele wereld. De grafelijke burcht is één van de belangrijkste symbolen van onze stad. Ook de zichten op het kasteel vanuit de verschillende hoeken zijn zonder weerga. Gentenaars zijn terecht trots op hun kasteel. Vanzelfsprekend is de burcht uitgebreid gerestaureerd geweest – romantisch in de lijn van Viollet-le-Duc (zie o.a. Carcassonne en Pierrefonds), maar dat geldt voor het merendeel van de middeleeuwse burchten en kastelen.
De unieke positie van het Gravensteen als Gents erfgoedmonument maakt dat een participatietraject met en voor de Gentenaars aangewezen is. Nu de voorlopige plannen gepresenteerd zijn, is de tijd hiervoor rijp. Een aantal schetsen hebben ondertussen hun weg gevonden naar de media en de publieke reacties maken duidelijk dat een participatietraject niet overbodig is. Een aantal Gentenaars verenigden zich al in de actiegroep ‘SOS Gravensteen’.
Participatie is mogelijk in diverse vormen en gradaties, variërend van informatiesessies tot effectieve mede-inspraak. Organisaties zoals FARO (Vlaams steunpunt voor cultureel erfgoed) en CitizenLab kunnen vanuit hun ruime ervaring in burgerparticipatie de stad adviseren welke participatietools voor dit dossier – met o.m. erfgoedrestricties en doelstellingen inzake toegankelijkheid – het meeste geschikt zijn.
Het Gravensteen is zoals al aangehaald niet zomaar een monument. Met het voorliggende voorstel willen we daarom een participatietraject tot stand brengen. Via een dergelijk traject kunnen het stadsbestuur en de laureaat/architecten enerzijds en de buurtbewoners en Gentenaars anderzijds in overleg gaan en tot een definitief plan komen voor het ‘Time Castle’ project waarvoor voldoende draagvlak bestaat. Hierbij kunnen, in het bijzonder gezien de coronacrisis, zeker ook digitale participatiesmethodieken ingezet worden ten einde een voldoende ruim publiek te bereiken.
De gemeenteraad draagt het college van burgemeester en schepenen op om op korte termijn een (digitaal) participatietraject uit te werken – gericht op zowel de buurtbewoners als de Gentenaars in het algemeen – over de huidige (voorlopige) plannen voor het Gravensteen. Het doel van het participatietraject is te komen tot een definitief plan voor het Gravensteen waarvoor een voldoende draagvlak bestaat bij de buurtbewoners en de Gentenaars.