De aanpak van intrafamiliaal geweld (IFG) staat al langer hoog op de nationale en lokale veiligheidsagenda. Dit blijkt onder meer uit het Nationaal Veiligheidsplan (waaronder de versie 2016-19) en de Gentse Zonale Veiligheidsplannen (zie o.a. de versies 2013-17, 2018-19 en het nieuwste plan 2020-25). Ook in de gemeenteraad, met name de commissie algemene zaken/politie, kwam het thema al herhaaldelijk aan bod.
Het gaat om een belangrijke problematiek: in 2018 waren er in Gent ruim 1300 gevallen van intrafamiliaal geweld, voornamelijk binnen het koppel maar ook daarbuiten (tegen (klein)kinderen en andere familieleden). In het merendeel van de gevallen gaat het om fysisch of psychisch geweld, maar ook seksueel en economisch geweld komen voor.
In onze stad wordt al enkele jaren geïnvesteerd in een ketengerichte aanpak van IFG, waarbij gestreefd wordt naar een optimale afstemming en samenwerking tussen betrokken diensten en organisaties (politie, gerecht, hulpverlening, …). In dat kader wordt sinds 2017 o.a. ook deelgenomen aan het project “Ketengerichte aanpak intrafamiliaal geweld Oost-Vlaanderen” en bestaat er bij de stad een apart Team Intrafamiliaal Geweld (onder de Dienst Preventie voor Veiligheid). Concreet betekent dit dat er periodiek (tweewekelijks) overleg is tussen diverse instanties over relevante dossiers.
Een recente gerelateerde evolutie is dat in Gent dit jaar na de testfase een (federaal) proefproject rond het stalkingsalarm uitgerold wordt. Contact met de Gentse politie leert dat dit stalkingsalarm-initiatief – en de aanpak van IFG in het algemeen – gebaat zou zijn bij de oprichting in onze stad van een Family Justice Center. Recent ook heeft de Gentse korpschef zich in algemene zin expliciet uitgesproken voor de oprichting van een Gents Family Justice Center in Oost-Vlaanderen. Als provinciehoofdstad moet Gent hierin het voortouw nemen. In het gloednieuwe Gentse ZVP blijft de oprichting van dergelijk centrum echter onvermeld in de lijst van Gentse prioriteiten (i.h.b. prioriteit 12, p. 178, over de aanpak van intrafamiliaal geweld).
Family Justice Centers bestaan in andere steden/regio’s al langer, met name in Antwerpen, Mechelen en Limburg met ondersteuning van de Vlaamse overheid. In een Family Justice Center bestaat een doorgedreven vorm van ketenaanpak waarbij de verschillende betrokken diensten en organisaties gevestigd zijn op één plek. Dit laat permanente interactie en uitwisseling toe tussen de partners. De kern van het concept is om slachtoffers een betere, gecoördineerde dienstverlening aan te bieden.
De verantwoordelijke Vlaamse minister voor Justitie Zuhal Demir besteedt in haar recente beleidsnota 2019-24 ook de nodige aandacht aan de Family Justice Centers: “Ook neem ik verder het voortouw in de verdere uitrol van de ketenaanpak intrafamiliaal geweld en kindermishandeling en de ontwikkeling van Family Justice Centers als netwerkorganisatie en expertisecentrum. Ik erken hierin uitdrukkelijk de rol die lokale overheden opnemen. Ik onderzoek hoe de verschillende samenwerkingen nog versterkt kunnen worden.”
Vandaag bestaat in onze stad of regio nog geen Family Justice Center. Contacten met de minister leren dat er een bereidheid bestaat om hier wat Gent betreft vanuit de Vlaamse overheid aan mee te werken.
In het licht van het voorgaande stelt de N-VA-fractie voor dat het Gentse stadsbestuur samen met de lokale partners (politie, parket, hulpverlening, buurgemeenten, …) een initiatief neemt om – met ook ondersteuning van de Vlaamse overheid – te komen tot de realisatie van een Family Justice Center binnen het bestaande Vlaamse kader zoals dat elders al in voege is. In geval van seksueel intrafamiliaal geweld is het evident dat er voor een goede doorverwijzing/afstemming wordt gezorgd met het al bestaande Zorgcentrum na Seksueel geweld.
De gemeenteraad draagt het college van burgemeester en schepenen op om samen met de Vlaamse overheid en de lokale partners een initiatief te nemen met het oog op de oprichting van een Family Justice Center in Gent.