Midden 2016 kondigde het toenmalige stadsbestuur aan dat er een LEZ voor de Gentse binnenstad zou opgestart worden. Sinds 1 januari jl. is deze LEZ effectief van kracht, grosso modo voor het gebied binnen de kleine ring R40. De ingevoerde LEZ heeft tot doel de luchtkwaliteit in de dichtbebouwde, gesloten binnenstad te verbeteren, met name ook in de meer kwetsbare stadswijken.
Het nieuwe bestuursakkoord van de huidige coalitie bevat de volgende passage: “De LEZ wordt uitgebreid naar alle woongebieden binnen de R4, en zelfs naar het havengebied. We koppelen de invoering van de LEZ aan een pakket van begeleidende sociale maatregelen. Burgers zullen kunnen kiezen uit een breed pallet van compensaties onder de vorm van een mobiliteitsbudget, onder andere slooppremies, subsidies voor de elektrische fiets, autodelen, taxicheques of een openbaarvervoersabonnement.”
Tijdens de gemeenteraad van maandag 17 februari jl. werden voorstellen van de drie oppositiepartijen om de uitbreiding van de LEZ buiten de R4 niet uit te voeren door de Gentse meerderheidspartijen weggestemd. Tijdens de gemeenteraad van dinsdag 18 februari bleek dat de meerderheidspartijen niet op dezelfde lijn zaten: de ene partij stelde dat een uitbreiding van de LEZ afhankelijk was van een voorafgaandelijke evaluatie, de andere partij stelde dat dergelijke evaluatie geen voorwaarde was en dat de uitbreiding er hoe dan ook komt. Finaal communiceerde het college een mededeling dat de LEZ er deze legislatuur hoe dan ook komt, met voorafgaandelijk een studie over de modaliteiten (zonering, fasering, timing, flankerende maatregelen, enz.).
De in februari jl. aangebrachte argumenten om de Gentse LEZ niet uit te breiden gelden vandaag nog altijd. Kort samengevat:
- De uitbreiding van de LEZ is een zeer ingrijpende maatregel die een rechtstreekse impact heeft op een groot deel van de Gentse bevolking. De vraag naar de proportionaliteit blijft onbeantwoord: weegt het te verwachten milieuvoordeel op tegen de gevolgen op andere vlakken (o.a. de sociale impact)?
- Alternatieve maatregelen om de luchtkwaliteit buiten de R40 te verbeteren werden niet bestudeerd of in overweging genomen. Een vergelijkende voorbereidende studie was hier een mogelijkheid geweest. Ook andere Vlaamse steden nemen alternatieve initiatieven om de luchtkwaliteit te bevorderen.
De coronacrisis heeft ondertussen aangetoond dat de impact van een LEZ op de globale stedelijke luchtkwaliteit relatief is. Dat blijkt ook uit de metingen van de Vlaamse Milieu Maatschappij. Op vlak van verkeersgerelateerde componenten is er een zekere winst, maar het belang hiervan voor de totale luchtkwaliteit blijkt relatief. Dit leidt wat Gent betreft hernieuwd tot ernstige vragen over de effectiviteit en proportionaliteit van de door het college voorgenomen uitbreiding van de LEZ. Meer dan ooit is het zinvol om te bekijken welke alternatieve maatregelen buiten de R40 kunnen genomen worden om de luchtkwaliteit te verbeteren.
Daarom, op voorstel van de N-VA fractie,
De gemeenteraad draagt het college van burgemeester en schepenen op om geen uitbreiding van de LEZ buiten de R40 door te voeren.