Net als in andere centrumsteden blijft het aantal vroegtijdige schoolverlaters in Gent stijgen. Vandaag verlaat meer dan een op de zeven jongeren het Gentse onderwijs zonder diploma of kwalificatie. Dit zijn leerlingen die niet meer leerplichtig zijn en de secundaire school uit stappen zonder voldoende kwalificatie. Vroegtijdig schoolverlaten is het resultaat van een zeer complex en individueel verhaal, met een mix van diverse oorzaken. Vaak stapelen de problemen zich al op voordat de eigenlijke beslissing valt om te stoppen met school. Een groot aantal jongeren dreigt uit de boot te vallen door pedagogische, juridische, sociale of persoonlijke redenen. In een aantal gevallen gaat dat samen met spijbelgedrag, problematische thuissituaties, delinquent gedrag en/of psychische problemen.
Diverse jongeren komen terecht in time-outtrajecten (jaarlijks ongeveer 850 in Vlaanderen) of persoonlijke ontwikkelingstrajecten (830 in 2015). Die persoonlijke ontwikkelingstrajecten worden vanaf heden ingekanteld in zogenaamde 'naadloos flexibele trajecten' (kortweg NAFT). Daarnaast is er ook een omvangrijke groep jongeren die geplaatst is in residentiële voorzieningen. Het merendeel van die jongeren (80 procent, of 9.519 jongeren in Vlaanderen) zit in de jeugdhulp en gaat naar school, terwijl de overige 20 procent in een alternatief programma zit of een vrijstelling van leerplicht heeft. 352 jongeren (3,7 procent) volgen geen lessen en zitten niet in een schoolvervangend programma.
Jaarlijks zijn er dus meer dan 2.000 jongeren die (tijdelijk) niet terecht kunnen in het reguliere onderwijs, zogenaamde ‘voortijdige schoolverlaters’. Ondanks de ondersteuning via welzijnstrajecten lopen deze jongeren een grote schoolse achterstand op, die in heel wat gevallen zeer moeilijk te remediëren is. Jongeren verliezen op die manier hun interesse en motivatie om aan te sluiten in een schools traject.
Dit pilootproject 'alternatieve leerwegen' is gericht op de garantie van ‘leerrecht’ voor elke jongere, met als uitgangspunt dat 'schoolmoe' niet gelijkgesteld mag worden aan ‘leermoe’. Kinderen en jongeren leren elke dag bij, niet alleen op school, maar evengoed daarbuiten. Om jongeren (intrinsiek) gemotiveerd te houden, is het essentieel om ook deze externe leerkansen optimaal te benutten en te versterken, dit door onder meer in te spelen op hun talenten en interesses. Door de competenties van jongeren te versterken en te valoriseren wordt er positief bijgedragen aan het zelfbeeld en bekwaamheidsgevoel van jongeren. Hierdoor kunnen ze opnieuw in beweging komen richting school en andere maatschappelijke actoren. Het belang van inzetten op alternatieve leerwegen in de strijd tegen schooluitval en maatschappelijke ongelijkheid wordt eveneens bevestigd vanuit de bevindingen van het Europese URBACT-project ‘Stay Tuned’.
Om te bekijken hoe externe leerkansen optimaal benut kunnen worden, is het essentieel om te onderzoeken hoe je dergelijke trajecten optimaal vormgeeft en welke kritische randvoorwaarden hier een invloed op hebben.
We richten ons voor deze opdracht tot vzw Stappen, Westveldstraat 1 te 9040 Gent, een begeleidingstehuis in de bijzondere jeugdzorg voor 29 meisjes tussen 14 en 21 jaar, geplaatst door de jeugdrechter of via de vrijwillige hulpverlening. Vzw Stappen biedt hen onderdak en begeleiding op maat. Daarnaast is vzw Stappen ook aanbieder van alternatieve dagbesteding en ervaringsleren. Vanuit deze unieke positie heeft deze organisatie veel ervaring opgebouwd in het verbinden van jongeren met hun omgeving, hun eigen verlangens en hun school- of werktraject.
Binnen dit project zet vzw Stappen 10 trajecten op, individueel of in groep, met jongeren die momenteel in een welzijnstraject zitten. Het is daarbij de ambitie om jongeren vanuit dit welzijnstraject opnieuw aansluiting te laten vinden met reguliere trajecten binnen onderwijs en/of arbeidsmarkt. Het versterken en valoriseren van de competenties van de jongeren staat hierin centraal.
Via deze trajecten krijgt vzw Stappen ook inzicht in welke rol andere maatschappelijke actoren dan onderwijs (organisaties, werkgevers, lokale diensten,…) kunnen spelen in het vormgeven en versterken van alternatieve leerwegen, en dit vanuit dialoog, samenwerking en een gedeelde verantwoordelijkheid.
Hiertoe werd een subsidieovereenkomst opgemaakt - looptijd: van 1/12/2019 tot en met 31/08/2020.
| Dienst* | Onderwijscentrum Gent |
| Budgetplaats | 3444100SO |
| Categorie* | E subs. |
| Subsidiecode | NIET_RELEVANT |
| 2019 | € 22.500,00 |
| 2020 | € 2.500,00 |
| Totaal | € 25.000,00 |