De afgelopen jaren kende Gent een enorme groei in het aantal lokale buurthuizen, opgestart door burgers met de meest uiteenlopende ambities: samen creatief bezig zijn, ruimte creëren voor culturele activiteiten, fietskeukens, etc. De stad Gent heeft heel wat van deze initiatieven ondersteund. Een heel mooi en recent voorbeeld daarvan is de Meubelfabriek die vorige week haar deuren opende. We zien in dezelfde buurt ook dergelijke initiatieven met een al wat langere staat van dienst (Trafiek, De Koer) en ook elders zijn er buurten waar de burgers samen ruimtes benutten, al dan niet eigendom van Stad Gent (denk bv. aan Sint-Amandsberg: De Wasserij en de Pastory). Dat dit zo uitgebreid en in vele Gentse buurten gebeurt, is ronduit fantastisch en komt tegemoet aan vragen van burgers die samen aan Gent willen bouwen.
Is er een actueel overzicht van de verschillende buurthuizen, historisch en recent opgezet, door de stad zelf of op initiatief van burgers (al dan niet ondersteund door Stad Gent), en van hun verschillende activiteiten en organisaties? Kan dit op korte termijn samengesteld worden zodat er een beter zicht komt voor iedereen op het aanbod in Gent?
De sociale cohesie in onze stad wordt versterkt door de talloze buurtactiviteiten die overal worden georganiseerd, vele ervan in buurtvoorzieningen. Tegelijk is het belangrijk dat er ook voldoende pleisterplekken zijn: laagdrempelige plaatsen waar mensen kunnen ‘landen’, ongedwongen tot rust kunnen komen, letterlijk genieten van warmte, kunnen deelnemen aan activiteiten, buren ontmoeten, experimenten opzetten, …
Dit wordt ook erkend in het bestuursakkoord. Daarin staat te lezen “We omarmen buurtontmoetingscentra die fungeren als levendige vrijplaatsen in de buurt. Die zijn bij voorkeur ook in beheer van de buurt. Bij uitstek buurtbewoners en dienstverlenende organisaties, maar ook lokale sociale ondernemingen (binnen een afgewogen kader) kunnen op die locaties nieuwe initiatieven doen ontstaan”.
Binnen de veelheid van aanpakken en benamingen die de stedelijke infrastructuur vandaag al kent (o.a. ‘wijkcentra’, ‘buurtcentra’, ‘open huizen voor en door 55+’, ‘ontmoetingscentra’) wordt de term ‘buurthuis’ gereserveerd voor ontmoetingsplaatsen die worden vorm gegeven en beheerd door buurtbewoners zelf, en waar elkeen van de buurt niet alleen welkom is maar zich ook welkom voelt. Voor dit laatste is een divers aanbod van verschillende initiatiefnemers en bewonersgroepen nodig, waartoe verschillende doelgroepen zich (kunnen) aangetrokken voelen.
Enkele voorbeelden. De afgelopen jaren gingen 2 buurthuizen van start (Buurthuis Het Hoeveke en Buurthuis Roerstraat, voorheen Open Huizen). Momenteel wordt verkend hoe een grotere groep Open Huizen – in samenwerking met de vrijwilligersgroepen die er vandaag gebruik van maken – kunnen doorgroeien tot buurthuizen.
Een ander voorbeeld is het streven naar een nieuw en bijkomend buurthuis aan de Borluut-blok op de Watersportbaan.
In het geval van de stedelijke buurtcentra wordt over heel de lijn bekeken hoe buurtpartners deze gebouwen mee kunnen omvormen tot bruisende buurtvoorzieningen en hoe bewoners mee de inzet van het gebouw kunnen aansturen.
Maar zoals u in uw vraag zelf al aanhaalt… het aanbod aan ontmoetingsplaatsen is gelukkig veel uitgebreider en rijker dan enkel de infrastructuur van groep Gent. Tegen het einde van het jaar moet een onderzoek ‘sociale infrastructuur’ van de dienst Ontmoeten en Verbinden, in samenwerking met andere diensten, zijn afgerond. Een onderzoek dat tot nu toe een 250-tal gebouwen en voorzieningen in kaart bracht die door een aanbod van buurtactiviteiten en open ontmoeting (pleisterplekken) bijdragen tot het verbeteren van sociale cohesie op wijk- of buurtniveau. In de helft hiervan gaat het om privé-initiatieven.
Sociale regie, wijkregie en buurtwerk gaan via hun netwerken op zoek naar het aanbod in de buurt, van buurthuizen tot initiatieven van pakweg Trafiek of De Koer. Er wordt in dit onderzoek een onderscheid gemaakt tussen verschillende soorten infrastructuur.
- Ten eerste, de infrastructuur in volle eigendom van de Stad Gent, al dan niet beheerd door een
stadsdienst. Het gaat hierbij om de Dienst Ontmoeten en Verbinden, Dienst Cultuur, Jeugddienst, Vredeshuis en het OCMW.
- Ten tweede zijn er de buurtgerichte tijdelijke invullingen,
- Een derde groep die wordt onderscheiden zijn de private initiatieven met een sociaal-buurtgerichte focus waarmee de Stad een welomschreven samenwerking (overeenkomst) is aangegaan,
- en ten slotte zijn er private initiatieven met dezelfde sociale of buurtgerichte ambities maar zonder enige vorm van formele samenwerking met de Stad Gent.
We denken er ook aan om aan bewoners zelf de mogelijkheid te geven om aan te geven dat hun initiatief openstaat voor de buurt. Ook willen we kijken waar nu al gedeeld ruimtegebruik gebeurt. Graag nemen we dat ook mee op in het overzicht.
Dit initiatief om alles in kaart te hebben, zal de kans bieden om dit aanbod te ontsluiten maar ook in de loop van 2020 te bekijken in welke mate het aanbod voldoet aan de behoeften in bepaalde buurten of van bepaalde groepen.
Ik bezorg u graag nu al een nota met meer uitleg over deze oefening, en een voorlopig overzicht van de buurtcentra, Open Huizen, buurthuizen, tijdelijke invullingen die vandaag een dergelijk buurtgericht aanbod hebben of initiatieven die in buurtbeheer zijn.
di 15/10/2019 - 09:23