2019_MV_00270 - Mondelinge vraag van raadslid Anneleen Van Bossuyt: Stand van zaken Romakamp Hurstweg en plannen voor gecentraliseerde opvang

U herinnert zich, op 19 juli hebben we met de bestuursploeg onze duidelijke intentie kenbaar gemaakt dat we een einde willen maken aan de verschillende kampementen en barakken her en der in onze stad. Deze zijn mensonwaardig, deze zijn Gent onwaardig.

Dit stadsbestuur wil daar komaf mee maken en gaat voor een nieuwe aanpak: een gecentraliseerde opvang gekoppeld aan verplichte begeleiding. Een humane totaaloplossing voor alle illegale kampementen in onze stad. We streven ernaar het project operationeel te krijgen tegen eind februari 2020.

Intra-Europese migranten die momenteel niet regulier in Gent in mobiele woonwagens of barakken wonen, krijgen de keuze tussen ofwel instappen in het huisvestingstraject met een verplicht begeleidingstraject ofwel ondersteuning voor vrijwillige terugkeer naar hun thuisland. In beide gevallen worden de bewoners en hun keuze geregistreerd. Gedurende het traject blijft het aanvaarden van begeleiding een voorwaarde om in het traject te blijven. Wie nu in een mobiele woonwagen of barak woont, en bekend is bij de opstart van het project, kan op die manier intensief begeleid worden met het oog op doorstroming naar een stabiele leefsituatie op vlak van wonen, onderwijs, werk en maatschappelijke integratie.

De gecentraliseerde opvang kan bestaan uit een gebouw maar ook uit een site met wooncontainers. In beide gevallen wordt het stallen van wagens en caravans op de site geweigerd. Ook een locatie op het water wordt onderzocht en niet uitgesloten, om de opties zo breed mogelijk te houden.

Dit project is een humaan aanbod, met een duidelijke eindtermijn: het project, de begeleiding en opvang dus, loopt maximaal drie jaar. Daarna is het afgelopen, er komt geen verlenging voor wie niet doorstroomt of niet opgevangen wordt binnen andere initiatieven.

Mensen die niet willen meestappen in dit nieuwe verhaal, en bij de opstart dus verder niet regulier mobiel in Gent willen blijven wonen, daar zal tegen opgetreden worden. Als er dan nog kampementen zijn, zullen we deze verwijderen. Deze handhaving zal steeds op een humane wijze gebeuren met de nodige begeleidende gesprekken en de nodige tijd om het terrein zelf te kunnen verlaten. Maar zoal ik daarnet reeds meegaf, hierna wordt niet regulier mobiel wonen niet meer getolereerd.

De ervaring met het project Hurstweg leert ons dat er stappen mogelijk zijn naar onderwijs, naar tewerkstelling: de meeste kinderen gaan regelmatig naar school, de werkbereidheid is er. Maar: er zijn ook praktische obstakels zoals het ontbreken van een domicilie waardoor het niet evident is om een job te vinden. Dergelijke projecten hebben tijd nodig.

Vandaar dat dit college beslist heeft te gaan naar een nieuw, langduriger project met strikte voorwaarden naar inburgering en met een duidelijke einddatum. Niet alleen voor de Hurstweg, maar voor alle kampementen en barakken in de stad.

De belangrijkste verschillen met het huidige project aan de Hurstweg is dat we een einde maken aan de kampen en barakken her en der in de stad, we zorgen voor een stabielere leefomgeving en zetten tegelijkertijd nog meer in op verplichte begeleiding naar scholing en werk. En dit voor maximaal 3 jaar. Een begeleiding met strikte voorwaarden, met strikte opvolging, met ook nadruk op integratie, zoals bijvoorbeeld het leren van Nederlands. En dit voor iedereen die nu niet regulier mobiel in onze stad woont. We zullen na de opstart van het project niet meer tolereren dat er her en der in kampen en barakken wordt gewoond in onze stad en zullen dit ook handhaven.

Naast de mensen aan de Hurstweg, wordt iedereen die nu niet regulier mobiel woont in onze stad in kaart gebracht. Deze 0-meting is volop bezig en eindigt eind deze maand. Onze diensten schatten dat het gaat om maximaal 175 mensen, waarvan een 40-tal kinderen. Deze aantallen werden reeds meegegeven op de persconferentie van 19 juli 2019. Enkel de mensen die tijdens de 0-meting geregistreerd worden komen in aanmerking om deel te nemen aan dit nieuw project.

Wat de Hurstweg zelf betreft, werden in afwachting van de opstart van het nieuwe toekomstproject de gebruikersovereenkomsten tussen de bewoners en stad Gent tijdelijk verlengd tot eind februari 2020. 

Ik wil hier graag enige duiding bij geven.

De overeenkomst over het gebruik van het terrein, eigendom van De Lijn, liep af eind augustus van dit jaar. Aan De Lijn werd gevraagd om deze overeenkomst te verlengen. De Lijn verlengde deze overeenkomst formeel niet. Dit onder andere omdat De Lijn zijn rechten wil vrijwaren om voorbereidende werken in het kader van de toekomstige ontwikkeling van dit terrein te kunnen uitvoeren. In afstemming met De Lijn werden door het College van burgemeester en schepenen de individuele overeenkomsten tussen de Stad en de bewoners tijdelijk verlengd.

De Stad Gent respecteert de positie van de Lijn in deze en zal niets ondernemen om aan de goede verstandhouding afbreuk te doen.

Ik heb daarover verschillende malen contact gehad met De Lijn. Men heeft ons verzekerd behoedzaam te zullen omspringen met de situatie en geen bruuske maatregelen te zullen nemen. Dit werd me vorige vrijdag nogmaals bevestigd. Dit is ook van belang voor de mensen die momenteel nog op het terrein aan de Hurstweg verblijven. We zijn in afstemming met De Lijn en blijven in afstemming met De Lijn.

Deze mensen van de Hurstweg werden gevat door een individuele gebruikersovereenkomst. Die gebruiksovereenkomsten zijn belangrijk om als Stad de afspraken die we hebben met de bewoners te kunnen afdwingen, zodat de bewoners hun plichten blijven nakomen. Deze overeenkomsten liepen tot 1 september 2019.  Deze overeenkomsten moesten dus verlengd worden.
We hebben hiervoor afgestemd met De Lijn.

Zolang het feitelijk gebruik aan de Hurstweg verder duurt, zal de Stad blijven instaan voor de regie en het contact met de bewoners.

Hiervoor heeft de Stad middels haar reglementaire bevoegdheid een nieuw gebruiksreglement opgesteld, dat naar de feitelijke gebruikers toe afdwingbaar wordt gemaakt door individuele gebruiksovereenkomsten. Het betreft hierbij evenwel precaire overeenkomsten, hetgeen inhoudt dat deze te allen tijde onmiddellijk opzegbaar zijn. De rechten van de Lijn blijven hierbij dus onaangetast.

Want precies omwille van het feit dat de Lijn verder geen overeenkomst tussen de Stad en De Lijn wenst af te sluiten en er wel duidelijk een regelgevend kader nodig is om de situatie op de site te beheersen, heeft de Stad Gent in afstemming met De Lijn haar verantwoordelijkheid genomen en zal er alles aan doen om te zorgen voor een goed verder verloop.

De uitwerking van het nieuwe toekomstproject is volop bezig. De verlenging van de gebruiksovereenkomsten was daarbij een eerste stap.

Vorige week vrijdag heeft het college het bestek gelanceerd voor een beheerder. Deze zal instaan voor het beheer  van de opvanglocatie, zoals het naleven van de gebruikersovereenkomsten en afspraken, het beheer van de gemeenschappelijke faciliteiten en dergelijke meer. Bovendien verwachten we van de beheerder dat deze ook inzet op het bewaken van het goede samenleven op de site zelf en het onderhouden van de relatie met de buurt.

Kandidaat-beheerders hebben tijd tot 15 oktober om hun offerte in te dienen.

Er werd gekozen voor een onderhandelingsprocedure omdat ze spoedeisend is, dit betekent dat de vertrouwelijkheid van de onderhandelingen moet gevrijwaard blijven. Zo kan bijvoorbeeld het vrijgeven van de geraamde indicatieve kostprijs op dit moment de onderhandelingen hypothekeren omdat dit aan kandidaten al voorkennis zou geven.

De individuele begeleiding maakt geen deel uit van deze opdracht. Hiervoor staat de Stad in.
Dit zal gebeuren aan de hand van verplichte begeleidingstrajecten die we met de bewoners gaan uitwerken, begeleidingstrajecten met als doel het integreren, het verbeteren van het welzijn, het streven naar een stabiele leefsituatie op verschillende levensdomeinen zoals wonen, onderwijs, werk, maatschappelijke integratie en dergelijke meer.

Belangrijk om mee te geven is dat de locatie door de Stad zal aangereikt worden, dit kan zowel een grond zijn van de groep Gent of een private grond. Dit kan een gebouw zijn, dit kan finaal een locatie op het water zijn. Als er voor deze laatste optie zou gekozen worden, dan zal dit aan de kop van de Gentse haven zijn. De stadsdiensten zijn momenteel bezig met het in kaart brengen van potentiële locaties. Zowel wat betreft eigen locaties, als locaties in bezit van private, middenveld- en overheidsorganisaties. Wat dit laatste betreft werken de stadsdiensten via een ruime marktbevraging zowel naar de private sector als naar het brede middenveld. Dit locatieonderzoek is een heel belangrijk onderdeel van dit project. We willen dat grondig doen, we willen vooral een duidelijk zicht krijgen op alle potentiële locaties. Dit zal ons toelaten een finale toewijs te doen waar we optimaal kunnen rekening houdende met alle parameters die voor dit project van belang zijn.

Er is een lijst opgesteld door Projectbureau Ruimte op basis van hun ervaring, veelal koepelorganisaties. Een veertigtal instanties  ontvangen hierover eerstdaags een brief van het Projectbureau Ruimte.

De diensten doen daarnaast ook onderzoek naar locaties in eigendom van de groep Gent.

Als stadsbestuur maken we een duidelijke keuze voor de toekomst.

Om definitief een einde te maken aan kampementen en barakken in onze stad, om daadwerkelijk inburgering en emancipatie te realiseren, om mensen een toekomstperspectief te geven. Anderzijds, wie niet wil meewerken, ook daar zijn we duidelijk in: dan zullen we zoals ik al verschillende keren aangehaald heb, kordaat optreden.

Want dit bestuur zal een definitief einde maken aan de verschillende kampementen en barakken in onze stad. Ik herhaal: deze zijn mensonwaardig, deze zijn Gent onwaardig.