2019_MV_00257 - Mondelinge vraag van raadslid Fourat Ben Chikha: Kunst voor blinden en slechtzienden

In de musea van het AGB Erfgoed en het AGB Kunsten & Design wordt er al langer veel aandacht besteed aan toegankelijkheid, en dit op verschillende manieren.

Er zijn al heel wat zaken uitgewerkt, en er zijn nog heel wat projecten in ontwikkeling. Ik tracht hier zo’n volledig mogelijk overzicht te geven waarbij duidelijk wordt dat er meer is dan de aanwezigheid van een voelplaat in onze musea.

Graag nodig ik jullie uit om de websites van de musea te bezoeken: daar is het aanbod op maat van blinden en slechtzienden terug te vinden tussen het aanbod op maat voor tal van andere doelgroepen. Dit laat o.a. blinden en slechtzienden toe om hun bezoek aan het museum goed mogelijk voor te bereiden. 

Binnen de publiekswerking wordt doelgroepengericht een aanbod uitgewerkt. Hierbij krijgen de museummedewerkers de ruimte om zich te verdiepen in de materie en samen te werken met ervaringsdeskundigen en organisaties of scholen die gericht zijn op deze specifieke doelgroep. 

Begeleiders van blinden en slechtzienden genieten in alle musea gratis toegang tot de tentoonstellingen, blindengeleidenhonden zijn er uiteraard welkom. 

In alle musea worden rondleidingen en workshops op maat van blinden en slechtzienden georganiseerd, dit telkens onder begeleiding van een gids die zich via opleiding verdiept heeft om met deze doelgroep aan de slag te gaan. 

Bij deze rondleidingen komt bijvoorbeeld de voelplaat zoals nu geïnstalleerd in het MSK aan bod. Een tweede voelplaat volgt in oktober, geregeld worden er ook zelf voelplaten gemaakt met geplastificeerde afbeeldingen van schilderijen waarop met gelstift reliëf wordt aangebracht. 

Deze rondleidingen en workshops op maat worden uitgewerkt in nauwe samenwerking met ervaringsdeskundigen en organisaties die blinden en slechtzienden ondersteunen. 

Vanaf het ontwerp van een tentoonstelling houden onze musea ook rekening met toegankelijkheid, ook naar blinden en slechtzienden toe. Aan de ontwerpers wordt gevraagd om een zogenaamde multi-sensoriële opstelling uit te werken en hierbij rekening te houden met de leesbaarheid van teksten en het gebruik van kleuren. Bovendien zijn de zaalteksten bij sommige musea downloadbaar via de website. Blinden werken vaak met een app die de teksten dan voor hen voorleest. 

Het Industriemuseum biedt in samenwerking met Inter - het expertisecentrum in Vlaanderen op vlak van toegankelijkheid - de mogelijkheid aan om het museum te bezoeken met een beeldentolk.

Een beeldentolk is geen professionele gids, maar een vrijwilliger die als persoonlijke begeleider de blinde ondersteunt door te beschrijven wat er te zien is, te informeren over welke delen van de expo gevoeld kunnen worden, te helpen bij praktische zaken, zoals begeleiding van thuis, van bij de bushalte of het station naar het museum. 

Maar de toegankelijkheid van de musea is ook voor andere doelgroepen uitgewerkt: mensen met autisme, personen met auditieve beperkingen, minder mobiele mensen, …

Graag zoom ik nog even in per museum op hun beleid en acties specifiek naar blinden en slechtzienden: 

Huis van Alijn:

• Online tips om de weg naar het museum te vinden;
• downloadbare museumteksten
• multi-sensoriële aanpak bij het ontwerp van de tentoonstellingen;
• specifieke rondleidingen met hiertoe opgeleide gidsen;
• er is een ervaringsdeskundige gids zodat nog meer op maat van de doelgroep kan gewerkt worden.
• binnenkort start een samenwerking met Sint-Rafael. Een klas van het vak MOTOR (mobiliteit, toegankelijkheid en oriëntatie) zal een viertal museumruimtes evalueren.

daarna werken ze allerhande tools en voorstellen uit om onze hoofdtentoonstelling inhoudelijk toegankelijker te maken voor blinden en slechtzienden.

Industriemuseum:

• Specifieke rondleidingen met hiertoe opgeleide gidsen:
• multi-sensoriële aanpak bij het ontwerp van de tentoonstellingen;
• er wordt bij alle communicatie rekening gehouden met de leesbaarheid van teksten en het juiste gebruik van kleuren;
• samenwerking met Inter voor het aanvragen van beeldentolken;
• ook een nieuw initiatie, gepland voor het najaar: de A-teksten van de nieuwe hoofdtentoonstelling en drukkerijafdeling online plaatsen zodat blinden en slechtzienden via een app hiernaar kunnen luisteren. 

STAM:

• Specifieke rondleidingen met hiertoe opgeleide gidsen;
• bij de start in 2010 is in samenwerking met de toegankelijkheidsambtenaar werk gemaakt van een maximale toegankelijkheid;
• in het kader van de nieuwe opstelling voor de 10^de verjaardag wordt momenteel onderzocht hoe een parcours (via vb. audio en voelmaquettes) op maat van blinden en slechtzienden kan uitgewerkt worden;
• er wordt in functie van verschillende doelgroepen werk gemaakt van een duurzame samenwerking met organisaties zoals Ahora, Leerpunt, Fiola.

Design Museum Gent

• Momenteel worden specifieke rondleidingen, met hiertoe opgeleide gidsen, uitgetest om hierna ruim aangekondigd te worden;
• momenteel wordt de optie bekeken om boekjes te voorzien met een groot lettertype voor slechtzienden;
• samenwerking en ervaringsuitwisseling met Licht en Liefde, brailleliga, ervaringsdeskundigen, ...en collegae van andere musea;
• in het kader van de nieuwe vleugel zijn studies gemaakt in functie van integrale toegankelijkheid op verschillende domeinen;

MSK

• Specifieke rondleidingen met hiertoe opgeleide gidsen;
• de 2^de voelplaat staat klaar om in het museum geïnstalleerd te worden
• zelfgemaakte voelplaten met geplastificeerde afbeelding van schilderij met daarop met gelstift aangebracht reliëf voor de maandelijkse rondleidingen op maat;
• specifiek voor Van Eyck worden op vraag en op maat formules uitgewerkt vb. voor de blindenschool uit Leuven en in samenwerking met de blindenschool Sint-Rafaël. Deze school zal een jaar lang rond Van Eyck werken; de school gaat het MSK, zowel voor de Van Eyck-tentoonstelling als voor de ontwikkeling van een toekomstig aanvullend vast aanbod, eveneens bijstaan in de verdere ontwikkeling van een toegankelijk aanbod

(o.m. audiodescriptie, voelplaten op papier, tips i.v.m. digitale toepassingen voor blinden).

S.M.A.K.

• Specifieke rondleidingen met hiertoe opgeleide gidsen
• samenwerkingsproject met de blindenschool Sint-Rafaël, vb. project in het kader van de tentoonstelling Raoul De Keyser waar o.a. een geluidenatlas horend bij de tentoonstelling is gemaakt

Er is dus al een twee voelplaat, klaar om geïnstalleerd te worden. Maar zoals u merkt zijn er heel wat initiatieven waarop onze musea best trots kunnen zijn. 

Uiteraard is toegankelijkheid een ‘on going’ proces en zal ik me met onze musea ook in de toekomst blijven inzetten voor een sterk toegankelijkheidsbeleid.