Het Gravensteen is één van de mooiste en meest unieke monumenten van onze stad. De grafelijke burcht is één van de belangrijkste symbolen van onze stad. Gentenaars zijn terecht trots op hun kasteel.
Tot eind 2015 was het ook echt het kasteel van de Gentenaars: inwoners van onze stad konden de burcht altijd gratis bezoeken. Ooit gebouwd om de macht van de adellijke vorst tegenover het lokale burgerbestuur tot uitdrukking te brengen, was het kasteel voor álle Gentse inwoners een open huis.
De Gentenaars maakten ook effectief gebruik van hun privilege: in 2015 waren er 13.314 gratis Gentse bezoekers. Dat zijn er 33 per dag. Dat is twee keer het Kuipke vullen.
Eind 2015 kwam er een einde aan het onbeperkt gratis bezoeken van het Gravensteen. De motivatie was tweeledig: a) het uniformiseren van de tariefregeling in alle stedelijke historische huizen en b) het genereren van extra inkomsten (geschat op 70.000 euro). Naderhand werd in de pers ook bericht over een klacht uit 2011 van een Duitse bezoeker. Ontevreden over de regeling voor Gentenaars zou er een klacht ingediend zijn bij de Europese instantie Solvit. Het toenmalige stadsbestuur zag hierin echter geen reden om de gratis-regeling aan te passen.
De afschaffing kon op weinig sympathie rekenen bij de bevolking. Ook lokale journalisten kropen in hun pen en pleitten ervoor om het gratis bezoek voor Gentenaars ongewijzigd te behouden.
De nieuwe tariefregeling werd niettemin gestemd op de gemeenteraad van december 2015. Een amendement van de N-VA-fractie om het Gravensteen alsnog gratis te houden voor Gentenaars geraakte niet goedgekeurd.
Het resultaat is dat sinds begin 2016 Gentenaars het inwonerstarief van 7,5 euro (= reductietarief 1) betalen voor een bezoek, behalve op zondagvoormiddag tussen 10u en 13u wanneer een bezoek nog steeds gratis is voor inwoners. De nieuwe regeling resulteerde in meer dan een halvering van het aantal Gentse bezoekers: in 2016 waren het er nog maar 5.725.
Afgelopen week bleek dat de bezoekerscijfers voor het Gravensteen vorig jaar nog nooit zo hoog waren: 387.284. Het lopende Time Castle-project, met steun van de Vlaamse minister van toerisme, staat er garant voor dat die cijfers de komende jaren alleen maar zullen toenemen. In 2014 – het jaar voor de afschaffing van het gratis bezoek – waren er nog ‘maar’ 301.000 bezoekers.
Dat die stijgende bezoekerscijfers gepaard gaan met toegenomen inkomsten moge duidelijk zijn. Daarmee vervalt alvast één van de argumenten die gebruikt werden om de gratis-regeling af te schaffen. Daarop alludeerde ook een lokale journalist die in een opiniestuk een krachtig pleidooi hield om de oude gratis-regeling voor Gentenaars opnieuw in te voeren.
Diezelfde journalist wijst er terecht op dat wij als Gentenaars allemaal ambassadeurs zijn van onze stad en van ons Gravensteen, en eist met een vurig pleidooi het recht op om als Gentenaar het Gravensteen – het “fiere symbool van de koppige Gentenaars” – altijd gratis te kunnen bezoeken.
Met de N-VA-fractie hebben wij alle sympathie voor deze vraag, die zoals vermeld ook altijd al de onze was en nog steeds is. Daarom stelt onze fractie via dit voorstel van raadsbesluit voor om de vroegere regeling opnieuw in te voeren.
De gemeenteraad beslist aldus het volgende:
Wijzigt het “Retributiereglement voor diensten verstrekt door de IVA Historische Huizen Gent” zoals goedgekeurd door de gemeenteraad van 18 december 2013, met ingang van 1 februari 2019 als volgt:
In artikel 5 (Vrijstellingen) worden de eerste twee punten (na de woorden “verleend aan”) vervangen door de volgende twee punten:
- alle inwoners van Gent die op zondagen tussen 10 uur en 13 uur en gedurende de Gentse Feesten de historische huizen (uitgezonderd het Gravensteen) bezoeken.
- alle inwoners van Gent die het Gravensteen bezoeken.