In de ‘NOTA: Kadertekst speerpunt ICT – Ontwikkeling van het Gentse digitaal ecosysteem’, die ter kennisgeving werd voorgelegd aan het college van burgemeester en schepenen op 10 juni 2016, werd de aanbeveling geformuleerd om “ te blijven inzetten op het algemene digitale ecosysteem maar daarnaast ook een focus te leggen op twee belangrijke niches aangegeven door de studie van Omar Mohout en Karen Boers, nl. Data Science en HealthTech.“ De volledige studie door Sirris en Startups.be waarnaar wordt verwezen is voorgelegd ter kennisgeving aan het college van burgemeester en schepenen op 11 februari 2016.
Uit de analyse van Sirris-Startups.be kwam opvallend naar voor dat het Gentse ecosysteem onder meer “sterk is in het digitaliseren van en aanbieden van innovatieve oplossingen voor een aantal meer traditionele industrieën zoals Health (10%) en Manufacturing (6%).”
Op basis van het “digitale DNA” van Gent identificeerde de studie ook een aantal best practices die aantonen dat steden door een actief startup-ondersteunend en innovatief beleid, een verschil kunnen maken.
De studie formuleerde drie aanbevelingen, de eerste luidde: speerpunten met potentieel verder uitbouwen, nl in die sectorale domeinen waarin Gent het potentieel heeft om te excelleren. “Gegeven de relatieve sterkte van de Health & Care Tech en AdTech in het Gentse ecosysteem, zijn dit twee verticale speerpunten die uitgebouwd kunnen worden. (…) Voor AdTech is de aanbeveling om de aanwezige kennis en expertise in te zetten op het promoten van de stad, bijvoorbeeld door een wisselwerking met City Marketing. Wat betreft Health & CareTech (…), is de uitdaging voor Gent om de waardeketen met vele en diverse spelers af te stemmen.”
In de genoemde kadertekst werd de volgende ambitie geformuleerd:
“Onze stad stelt het groeiverhaal voor het digitaal ecosysteem centraal. Groei omvat meerdere dimensies:
En daarnaast werden ook beleidsvoorstellen opgenomen:
“Slim verbinden: Het Gents digitaal ecosysteem bestaat uit vele componenten. Het is belangrijk dat iedereen eenzelfde ambitie deelt en daarin ook de meerwaarde voor zichzelf vindt. Er zijn al heel wat initiatieven aanwezig. Als overheid bestaat onze rol er dan ook vooral in om deze initiatieven te verbinden, te werken aan de waardeketen zonder in de plaats van actoren te treden. Tegelijk moet het Gents ecosysteem ook verbonden worden met andere ecosystemen zowel nationaal als internationaal om op een slimme manier schaal en zichtbaarheid te creëren.“
“ Ruimtelijk verbinden: De bedrijven in het digitale ecosysteem zitten verspreid in de stad, in belangrijke mate in de binnenstad en in de buurt van de R40, en in de nabijheid van kennisinstellingen. Op bepaalde plaatsen ontstaat wel een concentratie van tech startups. Kaartgegevens tonen aan dat dit meestal binnen een bedrijvencentrum, incubator of co-wlorking space gebeurt en soms rond een specifieke niche, bijvoorbeeld:
Het centrum van onze stad, voornamelijk de buurt rond De Krook, heeft het potentieel om zich te ontwikkelen en te profileren als focaal punt voor het digitale ecosysteem in Gent. Een focaal punt kan leiden tot kruisbestuiving, inspiratie, uitwisseling van project-ideeën, co-creatie en een verhoogde zichtbaarheid: het ecosysteem krijgt een gezicht.”
“Groei in aantal startups: Gent moet “blijven zaaien om in de toekomst te kunnen blijven oogsten”. Het ecosysteem moet zichzelf blijven vernieuwen en dus mogen we de basis niet uit het oog verliezen. Ons startersbeleid goed laten aansluiten op dit ecosysteem blijft dus cruciaal. Specifiek kan de stad hiervoor inzetten op de verdere goede integratie van de startende ondernemers in het ecosysteem in het bestaand instrumentarium van starterscontracten, het in de kijker stellen van goede praktijken van starters in het digitaal ecosysteem. Het uitwerken van specifieke ondersteuningsprogramma’s voor (pre)starters behoort tot de mogelijkheden.”
“Groei in specifieke niches: Voorstel is om te blijven inzetten op het algemene digitale ecosysteem maar daarnaast ook een focus te leggen op twee belangrijke niches aangegeven door de studie van Omar Mohout en Karen Boers, nl. Data Science en HealthTech. Voor elk van deze niches kunnen afzonderlijke programma’s opgezet worden:
HealthTech is sterker in de zuidelijke stadsrand gesitueerd (Tech Lane Ghent) en biedt veel cross-over opportuniteiten met de gezondheids- en farma gerelateerde biotechnologie cluster. Deze sterktes zijn al goed in kaart gebracht maar de vaststelling is dat de verschillende initiatieven nog te weinig met elkaar zijn verbonden. Zoals de studie van Omar Mohout letterlijk stelt: “De uitdaging voor Gent is om deze waardeketen met vele en diverse spelers af te stemmen” maar ook samenwerking te zoeken met andere initiatieven. Het startpunt van een traject is hier dus een project of partij te identificeren die de verschillende partners bij elkaar kan brengen. Zowel de provincie Limburg (Life Tech) als de steden Leuven (Health House) en Antwerpen (Blue Health) hebben recent hun eigen HealthTech initiatieven gelanceerd. In Gent lijkt meer nood aan een bottom-up benadering en aan een inpassing in de bredere strategie rond Tech Lane Ghent.
Sinds 2016, toen het Microsoft Innovation Center Vlaanderen zich tijdelijk vestigde bij het toenmalige iMinds in Gent, is Stad Gent met de vzw MIC in contact over de mogelijke opstart van een inhoudelijke Healthtech werking voor startups in de regio. Op dat moment beperkte de werking van vzw MIC zich tot de regio Genk, met de Stad Genk en een aantal Genkse zorg-actoren als stichtende partners samen met iMinds en Microsoft.
Op 24 april 2017 nam de Antwerpse Gemeenteraad het engagement om toe te treden tot BlueHealth Innovation center vzw (BHIC) en de bestaande werking van haar Healthtech initiatief, Blue Health daarin te integreren. Op 25 januari 2018 wijzigde Microsoft Innovation Center Vlaanderen (vzw MIC) haar naam in BlueHealth Innovation center vzw (BHIC).
Als rechtsopvolger van iMinds is ook Imec vandaag nog steeds structurele partner van BHIC vzw. BHIC is de feitelijke “health tech” poot van het iStart acceleratieprogramma van imec, dat vandaag gehuisvest is in De Krook.
De visie en missie van BHIC
Het BHIC ondersteunt slimme, ICT- en technologie-gedreven innovatie in de Healthcare (Cure, Care & Comfort) sector in Vlaanderen, met een focus op nieuw en bestaand ondernemerschap, met zowel een maatschappelijke als economische doelstelling om zo te komen tot een digitalisering van de zorg, om de zorgkwaliteit te verhogen alsook kostenefficiënter te kunnen werken. Voor organisaties als Flanders Care, die zich eerder context scheppend en beleidsvoorbereidend opstellen, wil BHIC een complementaire want implementatie-gerichte partner zijn. Voor bedrijven die mee participeren in het BHIC stellen we ons op om een aantal gezamenlijke thema’s aan te snijden (bij belangverenigingen, de overheid, …) die de sector weerhouden om innovatie te kunnen implementeren. Om dit doel te bereiken zet het BHIC in op zowel korte, middellange als lange termijn. De lange termijn spitst zich toe op het stimuleren van ondernemerschap en innovatie binnen de academische wereld om zo meer ondernemers te laten afstuderen of ondernemende werknemers. Op de middellange termijn wil het BHIC zich blijven inzetten voor het creëren van nieuwe startups en het begeleiden van deze die reeds opgestart zijn. Op korte termijn echter moet ook gekeken worden hoe we de sector zelf kunnen laten innoveren van binnenuit via innovatietrajecten of het faciliteren van een snellere uitrol van innovaties binnen de zorgsector.
BHIC focust prioritair op innovatie en ondernemerschap in de gezondheidszorg enerzijds omwille van het belang van deze sector voor Vlaanderen maar anderzijds ook omwille van de economische en sociale toegevoegde waarde van deze sector. De betaalbaarheid van de zorg komt meer en meer onder druk te staan en innovatie kan hiervoor een deel van de oplossing zijn. Gezondheidszorg wordt door BHIC omschreven als Care, Cure & Comfort, dus zowel voor de herstellende mens, de zorgbehoevende als de gezonde mens (en die laatste zo te houden via preventie). Concreet wordt ondernemerschap ondersteund over de verschillende levensfases heen; van ideation tot prototyping en groei van het klantenportfolio tot en met internationalisering.
Gent beschikt op vlak van HealthTech een aantal troeven:
Net omwille van deze troeven hebben Ugent en UZ Gent zich reeds geëngageerd om voor 3 jaar lid te worden van Blue Health Innovation Centre en zo een Gents programma uit te bouwen. Het uitgangspunt van deze samenwerking is om elkaars activiteit te versterken en geen nieuwe structuren of resources te creëren. BHIC, MedTech Flanders en IMEC zullen gehuisvest worden in de Krook. Zo ontstaat een soort loketfunctie in de Krook voor alles wat met HealthTech te maken heeft, met specialisatie in MedTech. Vanuit dat loket kunnen vragen heel snel gedispatched worden naar de juiste organisatie. De trajecten voor start-ups en spin-offs zullen verder op elkaar afgestemd worden, wat nu al gebeurt tussen BHIC en imec.istart. Zij hebben duidelijke samenwerkingsafspraken gemaakt die contractueel zijn vastgelegd.
Voor de Stad is het een meerwaarde om via een subsidie ook partner te worden van BHIC in het kader van haar speerpuntenbeleid. De opstart van een dergelijk programma, met structurele inbedding in het innovatie-ecosysteem van Gent en in complementariteit met alle bestaande organisaties, vraagt een engagement voor meerdere jaren.
Het gaat hier om een nieuw initiatief binnen Gent en het is van belang om dit de ruimte te geven om een werking uit te rollen en te laten groeien. Het verder uitbouwen en connecteren van een ecosysteem is immers een geleidelijk en voortdurend proces.
Alle andere partners in Gent engageren zich voor 3 jaar, net als de bestaande partners in Antwerpen en in Genk. Met het oog op de start van de nieuwe bestuursperiode, is het daarom aangewezen voor Stad Gent om zich gedurende 2 jaar te engageren. Mits goedkeuring door het nieuwe college van burgemeester en schepenen in 2019 en op basis van een tussentijdse positieve evaluatie op 31/6/2019 zal de looptijd verlengd worden met 1 jaar, di tot 31/12/2021 en dit voor eenzelfde bedrag per jaar. Zo kan in Gent een sterk ecosysteem verder uitgebouwd worden met een algemene aanpak voor HealthTech en een focus op MedTech.
Er wordt dan ook gevraagd om de subsidieovereenkomst voor het 'ondersteunen van ICT- en technologie-gedreven innovatie in de Healthcare in Gent’ met BlueHealth Innovation Centre vzw (BHIC), met maatschappelijke zetel te 3600 Genk, C-Mine 12, goed te keuren.