2018_GR_00340 - Politiereglement op de openbare rust en de veiligheid - sanctionering niet naleven burgemeesterbesluiten (A.2018-0274/PVDV) - Wijziging

De Nieuwe Gemeentewet, artikel 135 § 2;

Wet betreffende de gemeentelijke administratieve sancties van 24 juni 2013.

De Nieuwe Gemeentewet, artikel 119

De burgemeester is als hoofd van de bestuurlijke politie bevoegd om individuele (en algemene) politiemaatregelen uit te vaardigen ter vrijwaring van de openbare rust, veiligheid en gezondheid. Deze bevoegdheid vloeit voornamelijk voort uit de algemene bepalingen van de Nieuwe Gemeentewet, maar is ook specifiek terug te vinden in verschillende bijzondere wetten :

* Sluitingsbevelen artikel 133 e.v. Nieuwe Gemeentewet openbare orde (rust, veiligheid en gezondheid) :
het gros van de bevelen wordt genomen op grond van voornoemde artikelen : sluiting prostitutiebars, sluiting horecazaken (geluidsoverlast, vechtpartijen,...) weigering manifestaties, omkadering en voorwaarden evenementen (bijv. concerten Sint-Pietersplein, Zomerweek,...), maatregelen onveilige panden (instortingsgevaar,...), maatregelen ongezonde panden (rattenplagen,...) ;

* Sluitingsbevelen artikel 9 bis Drugswet (herhaaldelijke drugsinbreuken,....) ;

* Sluitingsbevelen nachtwinkel/belwinkel (politieverordening – wet van 10 november  2006) ;

* Sluitingsbevelen in kader van milieuhandhaving ;

* Sluitingsbevelen in kader van brandveiligheid (wet van 1979).

Voornoemde opsomming is geenszins limitatief maar schetst een duidelijk beeld van de materies waarin de burgemeester individuele maatregelen kan opleggen. Deze maatregelen worden doorgaans opgenomen in een burgemeesterbesluit.

Wat betreft het effectief handhaven van voornoemde maatregelen schiet de huidige wetgeving echter schromelijk te kort.  Eens de maatregelen worden opgelegd zijn er weinig tot geen daadkrachtige (bestuurlijke) instrumenten voorhanden die de ongehoorzaamheid van de burger, wanneer deze bijvoorbeeld een sluitingsbevel niet honoreert, efficiënt kunnen sanctioneren. Dat maakt het in de praktijk bijna zo goed als onmogelijk om de naleving van een gegeven bevel van de burgemeester sluitend af te dwingen.

De handhavingsmogelijkheden voorzien in de huidige wetgeving zijn immers uiterst beperkt.
Zo wordt bijvoorbeeld wel voorzien dat de maatregel die wordt bevolen in het besluit ambtshalve op risico en kosten van de betrokkene kan worden uitgevoerd, dit eventueel met bijstand van de bevoegde officieren van de politie.
Daarnaast is het in sommige gevallen mogelijk om via de burgerlijke rechtbank het naleven van burgemeesterbesluiten te bekomen. Dergelijke dwangmiddelen zullen in vele gevallen om verschillende redenen niet aan de noodzaak van een snelle en doeltreffende bestuurlijke handhaving kunnen voldoen. Hierbij kan worden verwezen naar de sluiting van een publiek toegankelijke inrichting, opgelegd door de burgemeester wegens verstoring van de openbare orde in en rond deze inrichting.
Wanneer de burgemeester in dergelijk geval een sluiting beveelt en de politie de zaak ontruimt, is er wettelijk gezien geen enkele regel voorhanden die betrokken uitbater terecht kan wijzen of op de vingers kan tikken wanneer hij na de ontruiming de zaak gewoonweg terug opent.
De burgemeester beschikt immers ook niet over een algemene verzegelingsbevoegdheid, waarvan de miskenning (strafrechtelijk) gesanctioneerd wordt.

Betrokken wijziging van het Politiereglement op de openbare rust en de veiligheid wenst hierin verandering te brengen.

Huidige wetgeving voorziet in geen sluitende handhavingsmogelijkheden van maatregelen die door de burgemeester in kader van de openbare orde worden opgelegd.

Concreet betekent dit dat indien bijvoorbeeld een horecazaak bij bevel door de burgemeester op grond van artikel 9 bis Drugswet voor een bepaalde periode wordt gesloten, en de uitbater dit bevel naast zich neerlegt, er momenteel geen enkele sanctiemogelijkheid voorhanden is en het afdwingen van dit bevel via de rechtbank dient te gebeuren. Deze gerechtelijke procedure werkt echter geenszins schorsend, waardoor tijdens deze procedure de zaak niettegenstaande het bevel gewoonweg verder wordt uitgebaat tot op moment dat de rechter hierover een uitspraak velt. 
Deze uitspraak zal in de praktijk echter pas volgen op moment dat de periode van sluiting reeds verstreken is.

De inefficiëntie van dergelijke gerechtelijke procedures blijkt afdoende uit het dossier 'raamprostitutiepanden'. De procedures zijn nog steeds hangende, de sluitingsbevelen dateren reeds van eind 2015, de betrokken panden zijn sindsdien onafgebroken open gebleven niettegenstaande de definitieve sluitingsbevelen.

Om dergelijke toestanden te vermijden en het optreden van de burgemeester, de politie en de Stad Gent in zijn geheel kracht bij te zetten door te voorzien in een effectieve handhavingsmiddel dringt een wijziging van de politiecodex, meer bepaald van het Politiereglement op de openbare rust en de veiligheid zich op. In navolging van wat reeds in verschillende centrumsteden in Vlaanderen wordt toegepast, is het mogelijk om het niet vrijwillig naleven van een bevel van de burgemeester te sanctioneren met een Gemeentelijke Administratieve Sanctie (GAS). De wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke administratieve sancties verschaft de lokale overheden de bevoegdheid om op het gebied van bestuurlijke handhaving een beleid te voeren dat is aangepast aan de noden en bekommernissen in hun gemeente of stad. In Gent worden een zeer groot aantal van dergelijke besluiten door de burgemeester uitgevaardigd. De GAS-wet zou dan ook een extra handhavingsmiddel bieden voor het naleven van (individuele) regels die worden genomen met het oog op de handhaving van de openbare orde in zijn geheel.

Maatregelen worden immers pas door de burgemeester opgelegd indien de openbare orde in het gedrang komt, indien deze maatregelen niet kunnen worden afgedwongen blijft deze openbare orde verstoord met alle ernstige gevolgen vandien, wat resulteert in  een weinig nuttig lokaal beleid inzake Bestuurlijke Handhaving en blijvende overlast ten aanzien van de bevolking.

Concreet is het dan ook aangewezen dat het Politiereglement op de openbare rust en de  veiligheid wordt aangevuld met een artikel waarbij de niet naleving van burgemeesterbesluiten wordt gesanctioneerd met een gemeentelijke administratieve sanctie. 

Er wordt derhalve voorgesteld om een nieuw artikel 38 toe te voegen, dat luidt als volgt:

"Bevelen van de burgemeester dienen ten allen tijde te worden nageleefd."

Dit artikel houdt een nieuwe titel in, zijnde "Titel XV - Naleving bevelen burgemeester".

De sanctionering hiervan wordt voorzien in artikel 39 § 3, dat als volgt wijzigt:

"Inbreuken op de beschikkingen van artikel 1, 15, 16, 18, 20 t.e.m. 25, 35, 36 en 38 worden gesanctioneerd met een maximale administratieve geldboete van 350 euro voor meerderjarige overtreders, en een maximale administratieve geldboete van 175 euro voor minderjarige overtreders."

Overeenkomstig artikel 4 § 5 van de wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke administratieve sancties is advies hieromtrent opgevraagd bij de Jeugdraad. De Jeugdraad heeft op 27 maart 2018 na interne stemming negatief advies verleend.

Aan de gemeenteraad wordt gevraagd kennis te nemen van dit advies en goedkeuring te verlenen aan het antwoord hierop.

Ingevolge de aanvulling van het bestaande 'Politiereglement op de openbare rust en de veiligheid' met het voorgestelde artikel wijzigt de volledige nummering van desbetreffend politiereglement, de oorspronkelijke artikelen 38 tot en met 40 worden de artikelen 39 tot en met 41.

De wijzigingen treden in werking de dag na goedkeuring ervan door de gemeenteraad.