Op grond van de Wet van 21 maart 2007 tot regeling van de plaatsing en het gebruik van bewakingscamera' s, gewijzigd bij de Wet van 12 november 2009 en de Wet van 21 maart 2018 (in werking treding op 25 mei 2018), moeten een aantal verplichtingen worden nageleefd wanneer men een mobiele bewakingscamera in een niet-besloten plaats wil gebruiken. De mobiele bewakingscamera in een niet-besloten plaats mag immers enkel gebruikt worden met het oog op de automatische nummerplaatherkenning door of in opdracht van de gemeentelijke overheden voor het voorkomen, vaststellen of opsporen van overlast in de zin van artikel 135 van de nieuwe gemeentewet, i.k.v. artikel 3, 3° van de wet van 24 juni 2013 betreffende de gemeentelijke administratieve sancties of voor het controleren van de naleving van de gemeentelijke reglementen inzake betalend parkeren.
Onder mobiele bewakingscamera verstaat artikel 2, 4°/1 van de Wet van 21 maart 2007 een bewakingscamera die tijdens de observatie wordt verplaatst om vanaf verschillende plaatsen of posities te filmen.
Wanneer men een mobiele bewakingscamera in een niet-besloten plaats, d.w.z. in een plaats die vrij toegankelijk is voor het publiek (vb. straat, plein, park, ander deel van het openbaar domein, ...) wil gebruiken, kan de beslissing tot het gebruiken ervan slechts genomen worden door de verantwoordelijke voor de verwerking nadat de gemeenteraad een positief advies heeft gegeven.
De gemeenteraad verstrekt zijn advies na voorafgaandelijk de korpschef van de politiezone, waar die plaats zich bevindt, te hebben geraadpleegd en bepaalt de geldigheidsduur van dit advies. (artikel 7/1 Wet van 21 maart 2007)
De verantwoordelijke voor de verwerking dient bij het indienen van zijn adviesvraag de bijzondere doeleinden te verduidelijken voor het gebruik van mobiele bewakingscamera' s, de perimeter waarbinnen zij gebruikt worden en de voorziene gebruiksmodaliteiten. De gebruiksperimeter kan overeenstemmen met het volledige grondgebied van de betrokken gemeente.
De gemeenteraad dient zijn advies uit te brengen op basis van de informatie bezorgd door de verantwoordelijke voor de verwerking en de analyse van de korpschef. Dit advies moet in alle gevallen gemotiveerd worden.
Indien de analyse van de korpschef gevolgd wordt, kan de motivering steunen op de elementen uit de analyse van de korpschef.
Indien de gemeenteraad een andere beslissing wenst te nemen dan deze volgend uit de analyse van de korpschef dan moet de gemeenteraad zijn advies uitvoeriger motiveren.
Concreet wenst de Stad Gent (Mobiliteitsbedrijf) dat er mobiele bwakingscamera' s worden ingezet tijdens een pilootproef in het kader van de controle op de naleving van parkeerduurbeperkingen op de openbare weg (hierna parkeercontrole). De mobiele bewakingscamera’s zijn aanwezig in of op een ‘scanvoertuig’. De inzet van de scanvoertuigen in deze pilootproef is beperkt in tijd. Er wordt voorzien om gedurende vijf weken één of meerdere van deze voertuigen in te zetten, te starten vanaf ten vroegste 25/05/2018. De voorziene periode is momenteel 28/05/2018 – 02/07/2018. Bij eventuele calamiteiten of technische problemen kan het nodig zijn de test gedeeltelijk naar een later moment te verschuiven. Hiervoor wordt in het kader van deze aanvraag reeds een buffer ingebouwd door toestemming te vragen voor het inzetten van deze voertuigen in de periode 25/05/2018 – 30/09/2018. Hierbij dient uitgegaan te worden van een inzet van deze voertuigen voor maximum 5 weken tijdens deze periode.
De aanvraag wordt gedaan omwille van volgende redenen:
Sinds 2014 is Stad Gent bezig met het digitaliseren van het straatparkeren. De kernpunten van het digitaliseringstraject zijn als volgt:
Digitaliseren van parkeerrechten
Hierbij worden alle bestaande fysieke parkeerproducten omgevormd tot digitale, nummerplaat gebaseerde parkeerrechten:
Invoeren van de nummerplaat bij de parkeerautomaat, geen ticket meer nodig achter de voorruit;
Omvormen van papieren bewonerskaarten en andere parkeervergunningen tot digitale parkeervergunningen;
Introduceren van mobiel parkeren als klantvriendelijke optie voor het betalen van parkeersessies.
Invoeren van nummerplaat-gebaseerde parkeercontrole:
In 2017 werd nieuwe hard- en software in gebruik genomen voor het efficiënter uitvoeren van de parkeercontrole
Opzetten van een centrale parkeerrechtendatabase:
Het Gents parkeer- en verblijfsregister (GPR) fungeert als een intelligent platform voor het stroomlijnen van de communicatie tussen de systemen die digitale parkeerrechten genereren enerzijds en systemen die instaan voor de controle van deze parkeerrechten anderzijds.
Binnen het grondgebied van de Stad Gent bevinden zich ca. 45 000 gereguleerde parkeerplaatsen (betalend parkeren, parkeren met beperkte parkeertijd of blauwe zone reglementering). De Stad Gent heft op het gebruik van deze parkeerplaatsen een retributie conform het retributiereglement met betrekking tot het straatparkeren (hierna ‘retributiereglement’). Het parkeren zonder geldig parkeerrecht of -vergunning geeft bij controle aanleiding tot het uitschrijven van een forfaitaire parkeerretributie. Dit gebeurt op heden door lopende parkeerwachters. Een retributie wordt onder de vorm van een parkeerbiljet achtergelaten onder de ruitenwisser van het voertuig.
Momenteel is de parkeercontrole reeds afgestemd op de digitalisering van de parkeerrechten. Parkeercontrole gebeurt via parkeerwachters te voet. Er wordt digitaal gecontroleerd op nummerplaat via bevraging van het Gents Parkeerregister. Dit parkeerregister verzamelt de verschillende parkeerrechten.
Inzetten van mobiele scantechnologie is een mogelijke volgende stap voor de verdere optimalisatie van de parkeercontrole. Dit houdt het automatisch scannen, herkennen en controleren van nummerplaten met scanvoertuigen in ter ondersteuning van de parkeerwachters op straat. Daartoe wenst het Mobiliteitsbedrijf een pilootproef met scanvoertuigen op te zetten. Deze dient inzicht te geven aangaande de relevantie en toepasbaarheid en eventuele, nodige aanpassingen aan de huidige infrastructuur, software en organisatie van parkeercontrole. Op basis hiervan kan de Stad Gent gefundeerd beslissen of scantechnologie voor parkeercontrole in de toekomst zal worden ingevoerd. In dat geval zal een aanbestedingstraject worden opgestart. De pilootproef heeft dan ook tot doel om de nodige inzichten te verzamelen met het oog op deze eventuele aanbesteding. Een definitieve implementatie van deze techniek valt niet op korte termijn te verwachten.
In verschillende steden in binnen- en buitenland worden momenteel ‘scanvoertuigen’ ingezet voor het automatisch scannen, herkennen en controleren van nummerplaten in het kader van parkeercontrole. In België wordt dit systeem reeds toegepast in ondermeer Brugge, Charleroi en Schaarbeek. In de meeste gevallen bestaat een ‘scanteam’ uit een scanvoertuig, een back-office operator en één of meerder navolgers.
Tijdens de geplande pilootproef zal het volgende proces worden uitgetest:
Mobiele registratie van nummerplaten en locaties van geparkeerde wagens door een rondrijdende scanwagen/scanscooter. Elke detectie van een nummerplaat wordt samen met de locatiegegevens en het tijdstip geregistreerd als een ‘waarneming’ en verstuurd naar een backoffice ter verwerking;
In de backoffice wordt automatisch de parkeerrechtendatabase (GPR) bevraagd om na te gaan of er een geldig parkeerrecht bestaat voor de ‘waarneming’:
Indien een geldig parkeerrecht wordt gevonden, wordt er geen verdere opvolging voorzien;
Indien er geen parkeerrecht wordt gevonden wordt de waarneming doorgestuurd naar een back-office medewerker voor verificatie;
In de backoffice zal een medewerker instaan voor de verificatie van de juistheid van de waarneming. Hij bekijkt hierbij de correctheid van de uitgelezen nummerplaat, de correctheid van de locatiebepaling van de wagen en een inschatting van parkeersituatie aan de hand van een of enkele overzichtsfoto’s behorend bij de waarneming. Indien nodig wordt de waarneming aangepast. Als een nacontrole nodig is, stuurt de medewerker een opdracht voor opvolging door naar een navolgende parkeerwachter;
Nacontrole: de parkeerwachter krijgt via zijn PDA een opdracht om de wagen ter plaatse te controleren. Ter plaatse voert de parkeerwachter een inspectie uit conform het huidige controleproces:
Controle parkeerrecht a.d.h.v. nummerplaat;
Uitschrijven papieren retributie indien geen parkeerrecht.
Belangrijke aandachtspunten bij deze werkwijze:
Registraties van de scanwagen worden enkel gebruikt voor een bevraging van een interne database waarin de parkeerrechten gekoppeld aan nummerplaten worden geregistreerd. Hierin worden geen eigenaarsgegevens bijgehouden;
De rol van de scanwagen kan gezien worden als een eerste screening. Het is enkel de nacontrole die uiteindelijk kan leiden tot het uitschrijven van een retributie. De nacontrole en het uitschrijven van de retributie gebeurt door parkeerwachters via de bestaande controlesoft- en hardware;
Tijdens het rijden bepaalt de bestuurder door middel van schakelaars welke camera’s registraties kunnen doen. Hierdoor wordt de data gericht verzameld en worden registraties zo scherp als mogelijk beperkt tot geparkeerde wagens. Tijdens het aanrijden naar en van te controleren straten worden geen registraties gedaan;
Het systeem is er daarnaast ook op voorzien om enkel gericht te zoeken naar nummerplaten. Hierbij wordt gebruik gemaakt van o.a. slimme kentekenherkenning en snelheidsbepaling van gedetecteerde voertuigen, maar ook van beperking van de afstand waarbinnen gegevens worden geanalyseerd;
Conform de wet op de private veiligheid van 2 oktober 2017 worden alle vaststellingen op het openbaar domein uitgevoerd door medewerkers van een erkende bewakingsonderneming (private firma Trigion nv, op heden ook gecontracteerd voor uitvoering van de parkeercontrole op straat). Dit omvat naast de opvolgers ook de chauffeurs van de scanvoertuigen;
In het kader van de pilootproef zullen er ook bijkomende testritten worden uitgevoerd zonder opvolging op straat door een parkeerwachter. Tijdens deze proefritten kunnen ook medewerkers van de Stad Gent zelf ingezet worden als chauffeur. Deze testen worden gebruikt om extra data te verzamelen om inzicht te krijgen in het proces van de parkeercontrole met dergelijke systemen;
Voor de bestaffing van de back-office wordt beroep gedaan op medewerkers van de Stad Gent zelf.
Bij een implementatie van een dergelijk systeem als regulier controlemiddel kan als regel gesteld worden dat alle door het scanvoertuig verzamelde data op korte termijn geanonimiseerd worden in overeenstemming met de geldende regelgeving. Hierbij worden minstens alle genomen beelden verwijderd en wordt het kenteken van het voertuig gewist uit de waarneming. Dit geldt – in bovenstaand omschreven proces - zowel voor waarnemingen waarbij een geldig parkeerrecht werd gevonden als voor waarnemingen die verdere opvolging verdienden. Immers, de vaststelling van een overtreding incl. nemen van bewijsfoto’s en het uitschrijven van een retributie gebeurt door de parkeerwachters zelf in bestaande controlesoftware.
Ook in het kader van deze pilootproef is het noodzakelijk de bewaartermijnen van de gegevens reeds af te stemmen op de bepalingen zoals voorzien in de wet van 21 maart 2007 tot regeling van de plaatsing en het gebruik van bewakingscamera's. De evaluatie van het nut en de inzetbaarheid van dit systeem zal een grondige analyse van de gegevens vergen. Hiervoor is het noodzakelijk om gegevens gedurende de looptijd van de evaluatie te bewaren. De evaluatie wordt vastgelegd in een interne aanbevelingsnota en/of een conclusierapport. Dit neemt echter niet weg dat alle, nog niet geanonimiseerde waarnemingen ten laatste 1 maand na de registratie ervan door het scanvoertuig worden geanonimiseerd of integraal gewist, zoals voorgeschreven door de camerawet. Indien de evaluatie vóór dit moment is afgerond, zal de data op dat moment worden geanonimiseerd of gewist. De data wordt dus nooit langer dan nodig bewaard.
Daarnaast worden ook maatregelen getroffen om de toegang tot de niet-geanonimiseerde data te beperken. Enkel bij de proef betrokken personeelsleden kunnen toegang krijgen tot de dataset. Daarnaast zal tijdens de proef aan de leverancier ook gevraagd worden om als test een dynamische blurring van gezichten op de overzichtsfoto’s te voorzien. Naar verwachting is de techniek momenteel nog niet effectief genoeg voor toepassing tijdens de volledige pilootproef, maar er wordt gepoogd hier toch nuttige ervaring mee op te doen zodat dit wel kan opgenomen worden tijdens een eventueel uit de proef volgende aanbesteding.
Tot slot kan gesteld worden dat het voorgestelde cameragebruik verloopt volgens de regels zoals voorgeschreven door de wet van 21 maart 2007 tot regeling van de plaatsing en het gebruik van bewakingscamera’s alsook de regeling vervat in de Algemene Verordening Gegevensbescherming.
Door de heer Filip Rasschaert, korpschef van de Politiezone Gent, werd aan deze aanvraag een positief advies verleend op 19 april 2018.
Gelet op de doelstellingen van het cameratoezicht en de wijze van implementatie ervan, kan er worden gesteld dat er een maatschappelijk en wettelijk draagvlak is voor het gevraagde cameratoezicht.
De verantwoordelijke voor de verwerking kan slechts overgaan tot het gebruiken van mobiele bewakingscamera's in een niet-besloten plaats nadat de gemeenteraad een positief advies heeft gegeven.
Verleent een positief advies aan de aanvraag van de Stad Gent (Mobiliteitsbedrijf) om mobiele bewakingscamera's te gebruiken op niet-besloten plaatsen op het grondgebied van de Stad Gent voor de postcodes 9000, 9031, 9040, 9050 en 9051 waar betalend parkeren geldt zoals opgenomen in het onderzoeksgebied dat bij dit besluit wordt gevoegd en er integraal deel van uitmaakt voor de periode 25/05/2018 t.e.m. 30/09/2018 mits de bekomen beelden niet langer dan één maand worden bewaard.