2017_GR_00985 - IVAGO, opdrachthoudende vereniging met private deelname: buitengewone algemene vergadering van 20 december 2017 - Inbreng in natura - Statutenwijziging - Aandeelhoudersovereenkomst - Goedkeuring

Het Decreet van 6 juli 2001 houdende de intergemeentelijke samenwerking, artikel 39, tweede lid en 44, derde lid;

Het Gemeentedecreet van 15 juli 2005, artikel 2,

De statuten van IVAGO

Het Decreet van 6 juli 2001 houdende de intergemeentelijke samenwerking, artikel 44, eerste lid;

Het Gemeentedecreet van 15 juli 2005, artikel 42, § 1;

Op woensdag 20 december 2017 vindt om 16.45 uur een buitengewone algemene vergadering van de opdrachthoudende vereniging Ivago plaats. Deze vergadering gaat door in het Stadhuis, Botermarkt 1 te Gent. De dagorde en bijhorende stukken voor deze buitengewone algemene vergadering werd op 18 september 2017 overgemaakt aan de Stad Gent. 

Een statutenwijziging van IVAGO staat op de agenda. Aan deze statutenwijziging zijn gekoppeld:

- een inbreng in natura (van de niet uitgekeerde dividenden);
- een aandeelhoudersovereenkomst

De agenda van de buitengewone algemen vergadering luidt als volgt:

1. Samenstelling van het bureau;
2. Inbreng in natura i.h.k.v. omzetting dividendenschuld in kapitaal (2 bijlagen);
3. Statutenwijziging (5 bijlagen);
4. Vaststelling van de gewijzigde gecoördineerde statuten (1 bijlage)
5. Rondvraag

I. INBRENG IN NATURA

Ingevolge de programmawet van 19 december 2014 werd het fiscaal statuut van de dienstverlenende en opdrachthoudende verenigingen gewijzigd. Zij worden niet langer van rechtswege onderworpen aan de rechtspersonenbelasting.

IVAGO heeft op 20 september 2016 een ruling (Voorafgaande Beslissing in Fiscale Zaken) bekomen, voor het behoud van het fiscaal statuut van de rechtspersonenbelasting voor de boekjaren 2015 t.e.m. 2018.

Hierbij werd als voorwaarde gesteld dat de dividenschuld van 2.432.967,96 euro zou worden ingebracht in het kapitaal. Deze dividendschuld heeft betrekking op het gedeelte van de dividenden die bij afsluiting van het boekjaar 2014 werden toegekend aan de publieke vennoten, maar nog niet werden uitgekeerd.

Thans wordt voorgesteld om het gedeelte van de dividenden dat nog niet werd uitgekeerd aan de publieke vennoten, voor een totaal bedrag van 2.432.967,96 euro in te brengen in het kapitaal. Tezelfdertijd wordt een inbreng in natura gedaan, omwille van afrondingsverschillen, en wordt overgegaan tot een kapitaalvermindering, teneinde het overgedragen verlies op te slorpen in het kapitaal.

Voor de Stad Gent resulteert dit in volgende verrichting:

a) een kapitaalverhoging ten bedrage van 2.404.112 euro, door creatie van 9.694 C1-aandelen op naam van de Stad Gent met een volstortingswaarde van 248 euro per aandeel.  Deze kapitaalverhoging gebeurt als volgt:

- een inbreng in natura van niet-uitgekeerde dividenden ten bedrage van 2.403.952,04 euro;
- een volstoring in speciën ten bedrage van 159,96 euro;

b) een kapitaalvermindering ten bedrage van 1.440.880 euro door incorporatie van overgedragen verliezen. Deze kapitaalvermindering gaat gepaard met de vernietiging van 5.810 C1-aandelen op naam van de Stad Gent.

II. STATUTENWIJZIGING

1. Historiek

1.1. Oprichting van IVAGO

Op 6 juni 1994 werd IVAGO (Intercommunale Vereniging voor Afvalbeheer van Gent en Omstreken CV ) opgericht voor de maximale duurtijd van 30 jaar (6 juni 2024). IVAGO was een intercommunale (overeenkomstig de wet van 22 december 1986 betreffende de intercommunales) en nam de rechtsvorm van een coöperatieve vennootschap met beperkte aansprakelijkheid.

 De deelnemers in IVAGO zijn stad Gent, gemeente Destelbergen, intercommunale I.D.M., de intercommunale I.VL.A en de nv ECOV.

1.2.  Decreet intergemeentelijke samenwerking (DIS) - private deelname

Ingevolge het decreet van 6 juli 2001 houdende de intergemeentelijke samenwerking (hierna ‘het DIS’) diende IVAGO haar statuten in overeenstemming te brengen met de bepalingen van het DIS. Het DIS bepaalde dat de maximale duurtijd van een intergemeentelijk samenwerkingsverband beperkt werd tot 18 jaar na publicatie van het decreet en dat de private partners uit het samenwerkingsverband dienden te treden hetzij op het ogenblik van hun verlenging, hetzij uiterlijk op 31/12/2018.

Dit gebeurde door een statutenwijziging die goedgekeurd werd door de algemene vergadering dd. 15 oktober 2003. Hierdoor werd de duurtijd van IVAGO beperkt tot 9 november 2019 en werd IVAGO een opdrachthoudende vereniging. Aangezien IVAGO pas na de uiterlijke uitredingsdatum van private partners kan verlengd worden, betekende dit dat ECOV op 31/12/2018 zou moeten uittreden.

Op 17 juni 2016 werd in het Belgisch Staatsblad het Decreet van 13 mei 2016 tot wijziging van diverse bepalingen van het decreet van 6 juli 2001 houdende de intergemeentelijke samenwerking en het Provinciedecreet van 9 december 2005 gepubliceerd. Als gevolg hiervan zijn de private deelnemers niet langer tot uittreding gehouden indien de vereniging waarin zij deelnemen vóór deze uittredingsdatum (= 31/12/18) voldoet aan de voorwaarden van het decreet.

De decretale bepalingen die betrekking op de deelname van de private deelnemer na 31 /12/2018 zijn opgenomen in artikel 44 en artikel 63bis van het decreet van 6 juli 2001 houdende de intergemeentelijke samenwerking (het DIS) en hebben betrekking op de deelname in het kapitaal en het stemrecht van de private deelnemer.

Art. 63 bis van het DIS bepaalt dat in een opdrachthoudende vereniging met private deelname een inbreng van privaatrechtelijke personen is toegestaan als aan de volgende voorwaarden wordt voldaan:
1° de inbreng kan geen controle of blokkerende macht opleveren;
2° de privaatrechtelijke personen kunnen geen beslissende invloed op de vereniging uitoefenen;
3° de gezamenlijke inbreng van de privaatrechtelijke personen mag niet meer bedragen dan 49% van het totale maatschappelijk kapitaal.

Artikel 44 van het DIS bepaalt, onder meer, dat het aantal stemmen waarover iedere deelnemer in de algemene vergadering beschikt, statutair wordt bepaald, waarbij:
1° de deelnemende gemeenten altijd over de meerderheid van de stemmen beschikken;
2° de deelnemende privaatrechtelijke personen samen over niet meer dan 25% van het totale aantal statutair bepaalde stemmen kunnen beschikken.

Onverminderd het voorgaande, kunnen in de statuten bepalingen ter bescherming van minderheden worden opgenomen.

Wat de timing van de voorgestelde statutenwijziging betreft, dient rekening gehouden te worden met de decretale bepaling waarbij er geen statutenwijziging kan worden doorgevoerd in het jaar waarin het gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden (behoudens aanpassingen wat het aantal bestuurders betreft).

Verder dient rekening gehouden te worden met het gegeven dat, ingevolge het DIS, de huidige duurtijd van IVAGO verstrijkt op 9 november 2019. De beslissing over een eventuele verlenging van IVAGO zal tijdens de volgende legislatuur genomen worden.

1.3. Timing van de voorgestelde statutenwijziging

Indien de statuten van IVAGO niet worden aangepast, dient de private deelnemer ECOV uit IVAGO te treden tegen uiterlijk 31/12/2018. De statutaire duurtijd van IVAGO loopt tot 9/11/2019.

Vermits er tijdens het jaar waarin de gemeenteraadsverkiezingen plaatsvinden geen statutenwijziging kan worden voorgelegd, dienen de statuten van IVAGO nog in 2017 aangepast te worden om de deelname van de private partner in de periode van 1 januari 2019 tot 9 november 2019 mogelijk te maken. Dit moet op de buitengewone algemene vergadering van IVAGO op 20 december 2017 gebeuren.

1.4. Onderzoek naar de toekomst van IVAGO na 31 december 2018

De stad Gent en de gemeente Destelbergen hebben beslist om in gezamenlijk overleg een onderzoek te voeren naar de toekomst van IVAGO, in het bijzonder wat betreft de al dan niet verdere deelname van een private deelnemer.

De gemeenteraden van de stad Gent en de gemeente Destelbergen hebben in respectievelijke zittingen van 21 en 24 november 2016 een bestek voor een overheidsopdracht van diensten goedgekeurd voor het voeren van een onderzoek naar de juridische/organisatorische structuur van IVAGO en de financiële implicaties hiervan. (GR 2016_GR_01035). Het college van burgemeester en schepenen heeft in zitting van 22 december 2016 voormelde overheidsopdracht gegund aan het advocatenkantoor LAGA (2016_CBS_15661). LAGA had in haar offerte Deloitte als onderaannemer opgenomen, in het bijzonder voor wat betreft de fiscale aspecten van het te voeren onderzoek.

Het college van burgemeester en schepenen van de gemeente Destelbergen bevestigde de gunning en keurde een verdeelsleutel van 5% ten laste van Destelbergen op het totaal gefactureerd bedrag goed.

De beslissing over de eventuele verlenging van IVAGO na 9 november 2019 kan, volgens het DIS, slechts genomen worden door de laatste algemene vergadering voor het verstrijken van de duurtijd. De beslissing tot verlenging zal derhalve voorgelegd worden tijdens de volgende legislatuur.

De gemeenteraden van de Stad Gent en Destelbergen kunnen zich thans enkel  uitspreken over de periode van nu tot 9 november 2019. Voor de periode na 9/11/2019 kunnen de stad Gent en gemeente Destelbergen geen voorafname doen op de beslissing tot al dan niet verlenging en voorwaarde van verlenging van IVAGO met ECOV als private partner.

De oorspronkelijke samenwerking tussen de stad Gent, gemeente Destelbergen en ECOV ging uit van een duurtijd tot 6 juni 2024, waarbij ECOV werd geselecteerd na een marktbevraging. Daardoor kan ECOV, mits beslist wordt tot verlenging in 2019, deelnemen in IVAGO tot 6 juni 2024. Voor de periode na 6 juni 2024 kan een nieuwe marktbevraging uitgeschreven worden.

Naar aanleiding van het DIS en de decretale verplichting om de statuten van IVAGO te conformeren naar de bepalingen van het DIS, heeft ECOV op 31 januari 2002 een brief naar de toenmalige voorzitter en de ondervoorzitter van IVAGO gestuurd. In deze brief maakte ECOV een voorbehoud bij haar toestemming tot deze statutenwijziging en heeft zij gesteld de uittreding als private partner op 31 december 2018 enkel te aanvaarden, in zoverre de wetgeving ondertussen niet zou gewijzigd zijn en terug private partners in intergemeentelijke samenwerkingsverbanden zou toelaten. Ter zake werd tussen partijen nooit enig akkoord gesloten, noch werden hieromtrent nadere afspraken gemaakt.

2. Mogelijke scenario's voor de toekomst van IVAGO

Er waren verschillende mogelijke scenario’s voor het takenpakket van IVAGO mogelijk. Zowel stad Gent als de gemeente Destelbergen bepaalden hun krijtlijnen. In nauw overleg tussen de publieke partners werd een afbakening gedaan van de te onderzoeken scenario’s. Hierna werden de diverse scenario’s extern onderzocht.

Op basis van organisatorische, juridische en financiële aspecten is vervolgens een keuze van scenario gemaakt.

2.1. Krijtlijnen 

Uit de huidige werking van IVAGO en de werking van andere gemeenten en afvalintercommunales werden voorwaarden bepaald waaraan minimaal voldaan moet worden:

• Stad Gent: 
• Eén actor nodig die de regierol op zich neemt voor de afstemming van alle afvaltaken.
• De operationele taken (inzameling afval, uitbating recyclageparken, openbare reiniging en verwerking) moeten niet noodzakelijk door eenzelfde entiteit gebeuren. Elk van deze deeltaken, uitgezonderd verwerking, moet wel in zijn geheel door éénzelfde entiteit gebeuren. Verwerking kan wel door diverse spelers opgenomen worden naargelang de afvalstroom.
• De entiteit die de openbare reiniging verzorgt moet kunnen inspelen op de noden van de stad.
• Personeel aanwerven moet vlot gaan in functie van snel evoluerende behoeften. De behoefte aan personeel is ook sterk seizoensgebonden (bij bijvoorbeeld mooi weer en in de zomerperiode is er meer personeel nodig voor openbare reiniging). Interims moeten ook snel, liefst de dag zelf, kunnen ingezet worden om tekorten op te vangen.

• Gemeente Destelbergen: 
• Er is geen omwenteling op niveau van de dienstverlening gewenst, gelet op de grote tevredenheid van de dienstverlening en de huidige professionele aanpak.
• Bovendien is de gemeente van oordeel dat de regelgeving inzake gemeentelijk afvalbeheer, -inzameling en -verwerking dusdanig complex is en dat de expertise binnen de eigen gemeentelijke diensten niet toereikend is.
• De gemeente Destelbergen heeft geen intentie om autonoom in te staan voor het beheer en de exploitatie van het eigen recyclagepark. Het is primordiaal dat de organisatie van de afvalinzameling, -verwerking en bijhorende administratieve en financiële opvolging op een kwalitatieve manier gebeurt.

2.2. Afbakening te onderzoeken scenario's 

 De onderzochte mogelijke scenario’s waren:

a. Privatisering
b. Opdrachthoudende vereniging 

•        Nieuwe grotere opdrachthoudende vereniging
•        Zuivere opdrachthoudende vereniging (zonder private deelname
•        Gemengde opdrachthoudende vereniging (met private deelname)

 c. Onderbrengen bij de stad
 

a.   Privatisering

Het privatiseren van één of meerdere van de operationele afvaltaken is geen optie wegens volgende redenen:  

• Financieel: Ingeval van privatisering moet er BTW betaald worden voor de geleverde prestaties. Dit zou een meerkost van ongeveer 6 tot 7,5 miljoen euro bedragen ten opzichte van de huidige dotatie, zijnde 21% BTW op de dotatie van de Stad Gent. Bij een opdrachthoudende vereniging is er geen BTW op de dotatie.
• Bijsturing: Als overheid willen we voldoende impact hebben om snel en flexibel bijsturingen te kunnen maken, gaande van de inzet van personeel voor openbare reiniging tot milieuvriendelijkere voertuigen.
• Personeel: Ingeval van beëindigen van de opdrachthoudende vereniging moet het voltallige personeel worden overgenomen door hetzij de deelnemers van de opdrachthoudende vereniging, hetzij de overnemer van de activiteit en zonder dat de personeelsleden door deze plicht tot overname gebonden zijn. De nieuwe werkgever waarborgt de rechten die de vereniging op het ogenblik van haar ontbinding, hetzij statutair, hetzij contractueel voor de werknemers vastgesteld had. Eind 2016 had IVAGO 386 personeelsleden in dienst (362 VTE). Bij overname van deze personeelsleden (zonder dat de stad de activiteiten van IVAGO zou overnemen) zou de stad Gent geconfronteerd worden met een enorm sociaal passief.
• Bijkomend zien we ook dat geen enkele private speler in Vlaanderen de taak van openbare reiniging op zich neemt. Dit gebeurt telkens door ofwel de gemeente ofwel de opdrachthoudende vereniging. Dat is geen toeval aangezien er snel moet ingespeeld worden op wat er leeft en welke evenementen er plaats vinden om een stad of gemeente werkelijk proper te kunnen maken en houden.
    

b.   Opdrachthoudende vereniging

 Voor een opdrachthoudende vereniging moeten er minstens twee gemeenten deelnemen. Stad Gent en gemeente Destelbergen zijn hiervoor van elkaar afhankelijk. Een opdrachthoudende vereniging heeft als substantieel voordeel dat de bijdragen van de gemeenten in de werkingskosten vrijgesteld zijn van BTW. 

•  Nieuwe grotere opdrachthoudende vereniging

Men kan ook een nieuwe grotere opdrachthoudende vereniging vormen met meer gemeenten door IVAGO te laten opgaan of te laten samensmelten met een andere opdrachthoudende vereniging, of meerdere gemeenten te laten aansluiten bij IVAGO. Op grotere schaal werken zou mogelijks goedkoper en efficiënter kunnen zijn. In de praktijk is dit echter verre van evident. Zo zijn de taken die andere opdrachthoudende vereniging opnemen vaak anders en ook minder uitgebreid dat het takenpakket dat IVAGO op dit moment opneemt, waarbij we o.a. denken aan openbare reiniging. Deze taken zou de nieuwe opdrachthoudende vereniging dan ook op zich moeten nemen. Als stad zouden we dan mogelijks ook minder invloed en inspraak hebben dan vandaag. We zien het weinig realistisch dat andere opdrachthoudende vereniging of gemeenten hier überhaupt interesse voor zouden hebben. 
 

• Zuivere opdrachthoudende vereniging (zonder private deelname)

Bij het omvormen tot een zuivere opdrachthoudende vereniging moet de private partner uit IVAGO treden. Hierbij heeft ECOV recht op zijn statutaire vergoeding van 5.253.825 euro (terugbetaling deelname van ECOV in het kapitaal en het aandeel van ECOV in de wettelijke reserve). Aangezien het management nu door ECOV wordt voorzien, moet er een nieuw management gezocht worden. Het is de vraag of de nodige technische expertise kan gevonden worden onder de bestaande loonsvoorwaarden.

De initiële duurtijd van IVAGO was 30 jaar, met name tot 6 juni 2024. Het standpunt van ECOV is dat zij, ingeval van niet verdere deelname na 31/12/2018 aanspraak kan maken op een schadevergoeding voor (i) de gederfde opbrengsten en winsten en (ii) de gemaakte of te maken kosten en niet (volledig) valoriseerbare investeringen, ingevolge het beperken van de contractuele duurtijd van de samenwerking tot 9 november 2019 in plaats van tot 6 juni 2024.

De publieke deelnemers en ECOV hebben nooit enig akkoord gesloten, noch werden nadere afspraken over de gevolgen van de decretale inkorting van de deelname van ECOV tot 31 december 2018.

• Gemengde opdrachthoudende vereniging (met private deelname)

De huidige gemengde opdrachthoudende vereniging wordt verder gezet, na conformering aan het DIS. Daarnaast is er de vraag om ook bepaalde zaken te heronderhandelen zowel op financieel als op inhoudelijk vlak, indien beslist wordt op de samenwerking met ECOV verder te zetten. 

c.   Onderbrengen bij de stad Gent

Bij de ontbinding van IVAGO dient de Stad Gent het personeel van IVAGO over te nemen met behoud van hun rechtspositieregeling. De rechtspositieregeling van stad Gent en IVAGO verschillen vandaag fundamenteel. Bij IVAGO zijn er meer verworvenheden, zoals hogere barema’s. Het statuut dat de personeelsleden nu bij IVAGO hebben, zou dan uitdoven. Voor nieuwe aanwervingen zou de rechtspositieregeling van de Stad Gent dan gelden.

Bij het onderbrengen van deze taken bij de stad wordt ook de huidige flexibiliteit verloren die IVAGO heeft om interim personeel in te zetten bij ziekte, extra werk, etc. Openbare reiniging is bijvoorbeeld sterk seizoensgebonden, er moet de nodige flexibiliteit zijn om hierop in te spelen.  

Bovendien wordt de gemeente Destelbergen in dit scenario feitelijk gedwongen aan te sluiten bij een andere intergemeentelijk samenwerkingsverband voor afval, gezien het niet realistisch is te verwachten dat de gemeente Destelbergen autonoom kan instaan voor het beheer en de exploitatie van een eigen recyclagepark noch voor de volledige organisatie van de afvalinzameling, -verwerking en bijbehorende administratieve en financiële opvolging. Voor deze taken en al zeker voor de afvalenergiecentrale is de nodige technische kennis onontbeerlijk. Er zijn vragen over de haalbaarheid om deze expertise in huis te halen. Ook is de stad Gent geen vragende partij om de afvalenergiecentrale te beheren, waarbij het voordeel van saturatie van de installatie door een private partij ontbreekt of deze zelf moet vermarkt worden. Daarbij komt ook nog de onzekerheid over de toekomst van de installatie wegens enerzijds de afloop van de huidige milieuvergunning in 2024 en anderzijds de gewenste afbouw van de verbrandingscapaciteit in Vlaanderen waarvoor OVAM de visie nog moet ontwikkelen tegen eind 2018.  

d.  Conclusie

Op basis van dit onderzoek werden de scenario’s ‘privatisering’, ‘nieuwe grotere opdrachthoudende vereniging’ en ‘takenpakket onderbrengen bij de stad’ uitgesloten voor verder onderzoek. Dit bleken geen wenselijke en haalbare scenario’s.

Hierdoor bleef de keuze voor een opdrachthoudende vereniging over: voor bepaalde taken (en al zeker voor de afvalenergiecentrale) is er immers specifieke technische kennis nodig die moeilijk bij de stad op dezelfde manier kan opgebouwd worden.

2.3. Keuze voor een opdrachthoudende vereniging als dan niet met private deelname

De keuze voor een volledig zuivere opdrachthoudende vereniging zonder enige private deelname werd na verdere besprekingen afgevoerd. Voor bepaalde taken is er immers technische kennis nodig die niet veelvuldig beschikbaar is. Er werd geoordeeld dat een zuivere opdrachthoudende vereniging de juiste personen met technische expertise moeilijk tot niet kan aantrekken onder de bestaande loonsvoorwaarden. Niet alleen de technische expertise is belangrijk, maar ook de flexibiliteit van het management. Een private partner kan flexibeler mensen tijdelijk inzetten door bijvoorbeeld mensen met expertise uit de groep tijdelijk te detacheren.

Ook zijn de stad Gent en gemeente Destelbergen geen vragende partij om de afvalenergiecentrale te beheren, waarbij het voordeel van saturatie van de installatie door een private partij ontbreekt of deze zelf moet vermarkt worden. Daarbij komt ook nog de onzekerheid over de toekomst van de installatie wegens enerzijds de afloop van de huidige milieuvergunning in 2024 en anderzijds de gewenste afbouw van de verbrandingscapaciteit in Vlaanderen waarvoor OVAM de visie nog moet ontwikkelen tegen eind 2018.

Te onderzoeken deelscenario’s

Binnen de structuur van een opdrachthoudende vereniging werden nog vier te onderzoeken deelscenario’s naar voren geschoven:  

a.      Opdrachthoudende vereniging met behoud van private deelname.
IVAGO blijft, zoals vandaag, gemengd en wordt een opdrachthoudende vereniging met private deelname. Een mogelijke variant die onderzocht moet worden is de verbrandingsactiviteiten onder te brengen in een filiaal.

b.      IVAGO wordt opgesplitst in 2 opdrachthoudende verenigingen, één publieke en één met private deelname.
In dit scenario komt er een zuivere opdrachthoudende vereniging voor de inzameling van huisvuil en openbare reiniging en een opdrachthoudende vereniging met private deelname voor de verbrandingsactiviteiten.

c.      IVAGO wordt een zuivere opdrachthoudende vereniging met filialisering.
IVAGO, met als taken inzameling van huisvuil en openbare reiniging wordt een zuivere opdrachthoudende vereniging. De verbrandingsactiviteiten worden naar een filiaalonderneming gebracht.

d.      IVAGO wordt een zuivere opdrachthoudende vereniging met een managementopdracht.
De opdrachthoudende vereniging komt volledig in publieke handen. Voor bepaalde zaken wordt er een managementsopdracht uitgeschreven (zoals bv: exploitatie AVI, energieopwekking, inzameling bedrijfsafval).

2.4. Onderzoek scenario's 

Deze vier overblijvende scenario’s werden onderzocht op hun organisatorische, juridische en financiële aspecten. Hiervoor werd eind 2016 een bestek uitgeschreven dat werd toegewezen aan het advocatenkantoor Laga in samenwerking met Deloitte (zie punt 1.4).

a.      Opdrachthoudende vereniging met behoud van private deelname.

IVAGO blijft, zoals vandaag, gemengd en wordt een opdrachthoudende vereniging met private deelname. Een mogelijke variant die onderzocht moet worden is de verbrandingsactiviteiten onder te brengen in een filiaal.

Een belangrijk financieel voordeel van een opdrachthoudende vereniging met private deelname is het vormen van een BTW-eenheid, waardoor de facturaties van de private partner aan de opdrachthoudende vereniging niet onderworpen zijn aan BTW.

Dit scenario omvat dus het behoud van de bestaande situatie: IVAGO blijft instaan voor zowel afvalinzameling als –verwerking. De verlenging van de samenwerking met de huidige private partner, ECOV, is hierbij mogelijk tot 9 november 2019 (of zelfs tot en met 6 juni 2024 indien in 2019 beslist wordt tot verlenging - zie verder). In ieder geval wordt de private partner aangesteld via marktbevraging (bijvoorbeeld procedure overheidsopdrachten).

Om te conformeren aan het DIS en een verdere deelname van ECOV na 31/12/2018 mogelijk te maken, is in elk geval een statutenwijziging nodig voor de nodige aanpassingen aan het stemrecht en kapitaal. In het licht hiervan moeten met de private partner een aantal zaken heronderhandeld worden, waaronder de vergoeding voor de private partner. De afspraken inzake de BTW-eenheid met de bestaande partner moet verlengd worden (de afspraken inzake de bestaande BTW-eenheid ECOV-IVAGO lopen af per 31/12/2017).

Wanneer IVAGO onder deze vorm wordt verdergezet:

• Kan het beroep blijven doen op de technische expertise van de private partner. Deze kennis kan niet op dezelfde manier worden opgebouwd bij de publieke partners.
• Kan de afvalenergiecentrale op volle capaciteit blijven draaien en dit zonder in contradictie te komen met een beleid gericht op het verminderen van restafval in Gent en Destelbergen: de huidige private partner (ECOV) zorgt voor saturatie van de installatie, doordat deze zelf instaat voor het aanleveren van voldoende afval. Hierdoor wordt de installatie verzadigd  met voldoende afval zodat de installatie optimaal kan verbranden op maximale capaciteit.
• Creëert dit zekerheid voor het bestaande IVAGO personeel, zeker ingeval van samenwerking met de bestaande partner: geen veranderen van management en dagdagelijks beleid.
• Moeten zoals hiervoor uiteengezet een aantal wijzigingen gebeuren aan de statuten en de vergoedingen van IVAGO naar ECOV.

Een alternatief op dit scenario is om zoals hiervoor uiteengezet de verbrandingsactiviteiten onder te brengen in een filiaal. In dat geval moet ook IVAGO participeren in dat filiaal en impliceert dit dat het personeel van de installatie zal moeten overgeheveld worden naar het filiaal.

Op fiscaal vlak is dit scenario niet aangewezen: er zal een ruling moeten aangevraagd worden zodat IVAGO onder het rechtspersonenbelasting statuut kan blijven werken. Zoniet wordt IVAGO onderhevig aan de vennootschapsbelasting. Het filiaal kan op zijn beurt dividenden uitkeren, maar deze zijn onderhevig aan de roerende voorheffing én blijven geblokkeerd bij IVAGO indien deze laatste onderhevig is aan de rechtspersonenbelasting.

b.      IVAGO wordt opgesplitst in 2 opdrachthoudende verenigingen, één publieke en één met private deelname.

In dit scenario komt er een zuivere opdrachthoudende vereniging voor de inzameling van huisvuil en openbare reiniging en een opdrachthoudende vereniging met private deelname voor de verbrandingsactiviteiten.

Dit scenario is juridisch niet haalbaar aangezien de splitsing niet voorzien is in het DIS. Desgevallend zou een nieuw intergemeentelijk samenwerkingsverband met private deelname kunnen opgericht worden (waarvoor marktbevraging nodig is). Volgens het DIS (Art. 12 § 3) kan een opdrachthoudende vereniging met private deelname niet deelnemen aan de overige verenigingen, zoals bijvoorbeeld een opdrachthoudende vereniging zonder private deelname, met als gevolg dat er BTW verschuldigd zal worden op de verbrandingsactiviteiten aangezien deze via facturatie zullen worden doorgerekend. Dit geeft een aanzienlijke meerkost ten opzichte van de huidige werkwijze met een dotatie.

c.      IVAGO wordt een zuivere opdrachthoudende vereniging met filialisering.

IVAGO, met als taken inzameling van huisvuil en openbare reiniging wordt een zuivere opdrachthoudende vereniging. De verbrandingsactiviteiten worden naar een filiaalonderneming gebracht.

De nadelen van een zuivere opdrachthoudende vereniging met betrekking tot het management (zie eerder) blijven hier van tel. Een zuivere opdrachthoudende vereniging kan moeilijker en trager tijdelijk mensen met bepaalde expertise inzetten. We denken dan bijvoorbeeld aan de mensen die ECOV nu inzet in het kader van SAP, ondergrondse sorteerpunten, …

Ook hier worden de verbrandingsactiviteiten ondergebracht in een filiaal. In dat geval moet ook IVAGO participeren in dat filiaal en impliceert dit dat het personeel van de verbrandingsinstallatie zal moeten overgeheveld worden naar het filiaal. Hier wordt beroep gedaan op art 78 DIS om BTW-plichtige activiteiten onder te brengen in een dochter NV, i.c. beheer/exploitatie van de verbrandingsoven, energie-exploitatie, inzameling vergelijkbare bedrijfsafvalstoffen.

De private partner participeert in dit geval dan enkel nog in het filiaal. Hiervoor is een marktbevraging nodig. Ook in dit geval is het standpunt van ECOV dat zij aanspraak maken op een schadevergoeding. De publieke deelnemers stellen echter dat hieromtrent nooit enig akkoord werd gesloten, noch nadere afspraken werden gemaakt over de gevolgen van de decretale inkorting van de deelname van ECOV tot 31 december 2018.

d.      IVAGO wordt een zuivere opdrachthoudende vereniging met een managementopdracht.

De opdrachthoudende vereniging komt volledig in publieke handen. Voor bepaalde zaken wordt er een managementsopdracht uitgeschreven (zoals bv: exploitatie AVI, energieopwekking, inzameling bedrijfsafval).

In dit geval wordt de managementsopdracht vergoed via een factuur met 21% BTW. Dit zou een meerkost van ongeveer 6 tot 7,5 miljoen euro bedragen ten opzichte van de huidige dotatie. Dit is een te grote meerkost. Deze optie wordt daarom geschrapt.

Ook zijn de stad Gent en gemeente Destelbergen geen vragende partij om de afvalenergiecentrale beheren, waarbij het voordeel van saturatie van de installatie door een private partij ontbreekt of deze zelf moet vermarkt worden. Daarbij komt ook nog dat de huidige milieuvergunning van de installatie verloopt in 2024 en we het beste scenario voor 2024 grondig moeten kunnen voorbereiden, maar daar nu geen uitsluitsel kunnen over geven.

Een managementopdracht is een overheidsopdracht van diensten. In dit scenario dient een overheidsopdracht uitgeschreven te worden voor de managementopdracht.

Ook in dit geval is het standpunt van ECOV dat zij aanspraak maken op een schadevergoeding. De publieke deelnemers stellen echter dat hieromtrent nooit enig akkoord werd gesloten, noch nadere afspraken werden gemaakt over de gevolgen van de decretale inkorting van de deelname van ECOV tot 31 december 2018.

 1.3. Gekoze scenario

Op basis van de hiervoor opgesomde redenen is de keuze gemaakt voor het volgend voorkeurscenario:

• behoud van een gemengde intergemeentelijke samenwerking;
• ECOV als private partner, intentie voor deelname tot 6 juni 2024 – na 6 juni 2024 moet conform de dan toepasselijke regelgeving een nieuwe marktbevraging georganiseerd worden;
• vergoedingen aan ECOV herzien en aan gunstiger financiële voorwaarden voor IVAGO;
• samenwerking met ECOV verbeteren, waarbij ECOV zelf meer initiatieven neemt om de (beleids)doelstellingen van stad Gent/Destelbergen/IVAGO te verwezenlijken;
• behoud van het fiscale regime van rechtspersonenbelasting voor IVAGO;

4. Onderhandelingen met  ECOV

Om het gekozen scenario tot uitvoering te brengen, werd in mei 2017 de onderhandeling met ECOV opgestart vanuit een delegatie van stad Gent en gemeente Destelbergen.

Samen met ECOV werden algemene principes bepaald voor dit toekomstig scenario:

• Rechtspersonenbelasting voor IVAGO, waardoor IVAGO geen dividend kan uitkeren.
• Vergoedingen zijn niet forfaitair, maar op basis van te verantwoorden prestaties.
• ECOV wordt vergoed op basis van te behalen beleidsdoelstellingen: Prestatie Bonus Objectieven (PBO).
• Workshops in het najaar over diverse inhoudelijke thema’s.

4.1. Conformeren aan DIS 

Om te conformeren aan het DIS moet de huidige kapitaalsverhouding en het stemrecht aangepast worden.

Tijdens de aanvraag voor de ruling om onder de rechtspersonenbelasting te vallen i.p.v. vennootschapsbelasting, werd door de rulingcommissie als voorwaarde gesteld om het in 2014 beschikbaar gesteld dividend aan de publieke vennoten in het kapitaal van IVAGO op te nemen i.p.v. gespreid betaalbaar te stellen (zie hoger onder punt I). Dit komt neer op een kapitaalsverhoging in IVAGO van de publieke vennoten door het inbrengen van het niet uitgekeerde dividend. Het kapitaal van ECOV in IVAGO verandert niet. Hierdoor veranderen wel de kapitaalsverhoudingen:  

Om het stemrecht van de private partner terug te brengen tot niet meer dan 25%, werd in de statuten opgenomen: “Deelnemende privaatrechtelijke personen kunnen samen over niet meer dan 25 % van het totaal aantal stemmen beschikken.”

4.2. Vergoedingen ECOV 

ECOV zal worden vergoed op basis van Prestatie Bonus Objectieven (PBO). Deze PBO bestaat uit 2 delen: (1) Criteria afhankelijk van de beleidsdoelstellingen en (2) Zuiverheid van de fracties. Dit eerste deel moet afgestemd worden op het nieuwe beleidsplan in een nieuwe legislatuur. De vergoeding voor de PBO is een variabel bedrag, afhankelijk van de geboekte resultaten. De vergoeding kan gaan van €0 tot maximaal €2.098.935.

Er wordt een remuneratiecomité opgericht dat de raad van bestuur adviseert over bonussen, nieuwe aanwervingen en functioneren van het management.

De aanrekeningen van ECOV aan IVAGO zullen gedetailleerd worden en kunnen aan het nazicht onderworpen worden van stad Gent en de gemeente Destelbergen.

De BTW-eenheid wordt bestendigd voor de duur van deelname van ECOV in IVAGO. De vergoeding die ECOV kan aanrekenen wordt beperkt tot een vergoeding van 25.000 EUR, te verhogen met enerzijds de administratiekosten voor het beheer door ECOV van de BTW-eenheid, en anderzijds de financiële nadelen van de BTW-eenheid voor ECOV, beiden mits voorlegging van verantwoordingsstukken.

 4.3. Inhoudelijke bijsturing van de samenwerking 

Op inhoudelijk vlak zijn er verbeteringen mogelijk. Vanaf het najaar van 2017 zullen verschillende workshops plaatsvinden tussen ECOV, stad Gent en gemeente Destelbergen om inhoudelijke knelpunten aan te pakken. Vervolgens zullen op jaarlijkse wijze één of meerdere workshops georganiseerd worden.

4.4. Aanpassingen ten aanzien van Destelbergen

Er is gekozen om de PBO-parameter restfractie op te splitsen voor Gent en Destelbergen. Enerzijds opdat zo de gehaalde resultaten voor beide deelnemers beter zichtbaar worden en anderzijds omdat Destelbergen in het huidig uitvoeringsplan huishoudelijk afval scherpere doelstellingen heeft dan Gent. De bestaande parameter werd opgesplitst naar 15% weging voor Gent en 5 % weging voor Destelbergen.

Door de nieuwe kapitaalsverhouding en de daaruit voortvloeiende stemverdeling, heeft stad Gent de meerderheid van de stemmen. Daarom is in de statuten opgenomen dat beslissingen die een impact hebben op de gemeente Destelbergen maar kunnen worden genomen met instemming van de leden benoemd op voordracht van de gemeente Destelbergen.

5. Voorstel van statutenwijziging

Voor het voorstel van statutenwijziging, de toelichting hierbij en de artikelsgewijze bespreking van de wijzigingen wordt verwezen naar de bijlagen bij dit besluit.

III. Aandeelhoudersovereenkomst met ECOV

Vertegenwoordigers van de Stad Gent, de gemeente Destelbergen en ECOV hebben in het kader van de hiervoor uiteengezette onderhandelingen een overeenkomst bereikt over de voorwaarden van de verlenging van de deelname van ECOV na 31 december 2018. 

Voor de periode na 9 november 2019 kunnen de stad Gent en de gemeente Destelbergen geen voorafname doen op de beslissing tot al dan niet verlenging en voorwaarden van verlenging van IVAGO met ECOV als private partner. Hierover zal slechts kunnen worden beslist op de laatste algemene vergadering die het verstrijken van de duurtijd van IVAGO voorafgaat. In de aandeelhoudersovereenkomst wordt evenwel verduidelijkt dat ook ECOV er niet ertoe zal gehouden zijn om na 9 november 2019 verder te blijven samenwerken met IVAGO, althans indien zulks zou moeten gebeuren aan andere voorwaarden dan de voorwaarden die opgenomen zijn in het ontwerp van statutenwijziging gevoegd als bijlage bij deze overeenkomst.

Er wordt ook nader geregeld welke modaliteiten zullen gelden voor de uittreding van en het beëindigen van de samenwerking met ECOV na 9 november 2019, in het geval de samenwerking met ECOV niet verlengd wordt na 9 november 2017.

Voor elke algemene vergadering moet het mandaat van de vertegenwoordiger van de Stad Gent worden vastgesteld.

De gemeenteraad dient zich uit te spreken over de wijzigingen in het kapitaal, het voorstel van statutenwijziging, en de aandeelhoudersovereenkomst.