Recent kwam het gebrek aan coherent opvangbeleid voor erkende minderjarige niet-begeleide asielzoekers onder de aandacht. De instroom van dergelijke jongeren gaat sinds 2011 in sterk stijgende lijn.
De Gentse OCMW-voorzitter en schepen verklaarde in dit verband dat alle aanvragen om een leefloon van dergelijke jongeren tot dusver geweigerd waren (14 in 2012, dit jaar tot nog toe 4). De schepen verdedigde de houding van de stad Gent als zijnde “een princiepskwestie”: jongeren alleen een leefloon aanbieden en verder aan hun lot overlaten, kan geen oplossing zijn.
Het Antwerpse OCMW kwam tot dezelfde conclusie en ondernam actie: in 2012 werd een project opgestart gericht op de opvang en begeleiding van dergelijke jongeren. Middelen werden bekomen via projectaanvragen ingediend bij het Europees Vluchtelingen Fonds en het Federaal Impulsfonds voor Migratiebeleid. Momenteel krijgen enkele tientallen jongeren zowel indiviudele als begeleiding in groep via het Antwerpse OCMW.
1. Heeft de vaststelling dat er geen afdoende begeleiding is voor deze jongeren het Gentse OCMW er de voorbije jaren eventueel toe gebracht om een projectaanvraag ter zake in te dienen bij één van de genoemde fondsen? Zo ja, wat was het resultaat? Zo nee, waarom niet?
2. Zal het Gentse OCMW alsnog een initiatief nemen om te voorzien in begeleiding voor deze groep jongeren?
Vraag 1: Heeft de vaststelling dat er geen afdoende begeleiding is voor deze jongeren het Gentse OCMW er de voorbije jaren eventueel toe gebracht om een projectaanvraag ter zake in te dienen bij één van de genoemde fondsen? Zo ja, wat was het resultaat? Zo nee, waarom niet?
Graag wil ik nog even kort de achtergrond van de problematiek rond groep niet-begeleide minderjarige vluchtelingen schetsen.
Doordat niet-begeleide minderjarige vluchtelingen afgezonderd zijn van hun ouders en de noodzakelijk materiële en educatieve ondersteuning ontberen, bevinden zij zich in een bijzondere precaire situatie en hebben absoluut nood aan bescherming en specifieke begeleiding.
Sinds 1 mei 2004 wordt aan iedere NBMV een voogd toegewezen door de dienst voogdij van de FOD Justitie.
Vóór de opvangcrisis (midden 2011) werden deze jongeren tot aan hun meerderjarigheid opgevangen door Fedasil die de nodige begeleiding van daaruit waarborgde.
Door de huidige beperkte opvangcapaciteit wordt door Fedasil jongeren gevraagd vervroegd te vertrekken.
Bijzondere jeugdzorg heeft een opdracht om deze jongeren te begeleiden, maar beschouwt hun situatie niet als een problematische opvoedingssituatie. Er blijkt ook een nijpend tekort aan opvangplaatsen in de instellingen van de gemeenschappen.
De bevoegdheid over de opvang van deze doelgroep is dus verdeeld over de Federale regering en de deelregeringen.
Sinds mei 2012 wordt het OCMW van Gent voor het eerst echt geconfronteerd met aanvragen van leefloon voor niet-begeleide minderjarige vluchtelingen.
Antwerpen wordt al veel langer, namelijk sinds 2009, geconfronteerd met aanvragen van NBMV.
In tegenstelling tot andere steden, zoals Brussel (die alle aanvragen systematisch weigert) wordt door het OCMW van Gent ieder dossier individueel bekeken.
Het OCMW heeft ook de wettelijke opdracht hulp in de meest passende vorm te verlenen.
Als een jongere nergens meer terecht kan, maar met de hulp van zijn voogd of specifieke begeleidingsinstanties huisvesting heeft gevonden én er voldoende omkadering is voorzien, kan hij aanspraak maken op OCMW-steun.
Wanneer er echter geen huisvesting en/of concreet begeleidingsplan is, kan de hulpvraag geweigerd worden. Het is in deze omstandigheden pedagogisch niet verantwoord en daarom ook niet de meest passende hulpverlening, om een minderjarige met enkel financiële steun, zonder begeleiding alleen te laten wonen.
Daarom ontwikkelende het OCMW van Gent een handelingskader over hulpverlening aan niet-begeleide minderjarige vluchtelingen.
Met deze aanpak wil het OCMW een ‘appel’ doen op de verantwoordelijkheden welke wettelijk voorzien werden.
Maar ook een methodische kader aanreiken, mocht uit het sociaal onderzoek van de dienst blijken dat het verlenen van financiële hulp de meest passende vorm is.
Met het handelingskader wil het OCMW een duurzaam antwoord bieden op de vragen die ons worden gesteld.
Dit handelingskader is geagendeerd op het Bijzonder Comité Algemene zaken van dinsdag 19/03/2013.
Vraag 2: Zal het Gentse OCMW alsnog een initiatief nemen om te voorzien in begeleiding voor deze groep jongeren?
Het zou onverstandig zijn dat ieder OCMW zijn eigen opstelling kiest zonder overleg of los van elkaar.
Het is geen goede lange termijn oplossing en is al helemaal niet in het belang van deze kwetsbare jongeren.
Daarom werd er door de VVSG en verschillende OCMW’s aan de alarmbel getrokken bij staatssecretaris Maggie De Block.
De staatssecretaris organiseerde op deze oproep een overleg samen met de OCMW’s van Brussel, Luik, Charleroi, Gent en UWCV, VVSG en fedasil op 7 februari 2013 waarin alle pijnpunten werden op tafel gelegd.
Een vervolgvergadering is gepland op 21 maart 2013.
Het OCMW van Gent neemt constructief deel aan de gesprekken om tot een betere afstemming te komen.
Het OCMW van Gent blijft ook de hogere overheden op hun verantwoordelijkheden wijzen in deze.
Daarnaast is er op 3 april aanstaande ook een overleg gepland door het OCMW met de kinderrechtencommissaris en de directeur van de organisatie minor-ndako over de begeleidingsproblematiek van de doelgroep van niet begeleide minderjarige vluchtelingen.
Het OCMW van Gent wil een constructieve dialoog op gang brengen door met deze verschillende actoren aan tafel te zitten en tot een oplossing komen waarbij het welzijn en de begeleiding van deze kwetsbare jongeren centraal staat.
We zijn ervan overtuigd dat ieder zijn verantwoordelijk in deze moet nemen.
wo 27/03/2013 - 11:08