2014_MC_00175 - Energiearmoede. - Elke Sleurs

Vorige maand lanceerde FOD Economie een rapport over energieprijs en energiearmoede. De Dienst heeft zich onder meer gebaseerd op het Huishoudbudgetonderzoek van 2010. Het rapport maakt onder meer gebruik van de definitie dat een gezin in de energiearmoede beschouwd wordt indien het meer dan 10 % van zijn inkomen gebruikt om zich te verwarmen. Er is echter nog geen gemeenschappelijke definitie op Europees niveau. Zelf vind ik de definitie in het rapport “Energiearmoede in België” (2011) van onder meer de Universiteit Antwerpen beter: “Energiearmoede verwijst naar een toestand waarbij een persoon of huishouden bijzondere moeilijkheden ondervindt in zijn/haar woonst om zich te voorzien van de energie die nodig is om zijn/haar elementaire noden te bevredigen.”

Het rapport van FOD Economie geeft algemene cijfers voor België en/of de gewesten, maar geen specifieke berekeningen voor de stad Gent. In die zin kunnen we u niet voor alle indicatoren die in het rapport werden gepubliceerd een vertaling geven voor wat dit specifiek voor Gent betekent. Maar via Eandis en cijfers uit onder meer het jaaroverzicht van het OCMW Gent, hebben we toch een paar indicatoren voor onze stad.

• In 2012 waren er voor elektriciteit 3344 actieve budgetmeters voor elektriciteit en 2295 voor gas. Voor 2013 waren er 3200 actieve budgetmeters voor elektriciteit en 2312 voor gas. We merken voor Gent dat voor wat elektriciteit betreft, die cijfers de afgelopen 3 jaar weinig grote variaties vertoonden. Voor gas nemen deze cijfers toe. Voor gas moeten we daarbij wel melden dat het plaatsen van budgetmeters nog maar kan sinds het najaar van 2009 en dat dit dus mogelijks ook een verklaring is waarom we daar nog een stijging merken.
• In 2012 waren er 5373 Gentse gezinnen waarbij Eandis werd aangewezen als sociale leverancier voor elektriciteit en 4327 voor gas. Voor 2013 waren dit 5370 gezinnen voor elektriciteit en 4392 voor gas. Ook daar merken we de afgelopen 3 jaar weinig grote variaties in de cijfers.
• In 2012 was het aantal afsluitingen door Eandis nav het advies in de LAC gedaald tov 2010 (in 2012 waren er nog 166 afsluitingen voor gas en 80 voor wat elektriciteit betreft). In het jaarrapport van het OCMW Gent van 2012 wordt vermeld dat dankzij huisbezoeken en doorgedreven sociaal onderzoek de Energiecel er in 2012 in slaagde om de helft van de Eandis dossiers op de lossen vóór het LAC zelf via bijvoorbeeld een voorstel tot afbetaling).
• In 2012 waren er 130 dossiers van gezinnen die bij het OCMW aanklopten omwille van het feit dat ze energieschulden hadden. Het aantal dossiers schommelde de afgelopen jaren, maar de bedragen die daartegenover stonden, vertonen een dalende trend.

Deze indicatoren geven iets aan, maar ik wil er toch ook op wijzen dat deze maar een deel van het verhaal zijn. Het belangrijkste echter, is wat we kunnen doen om energiearmoede tegen te gaan. Er is vooreerst over de verschillende niveaus een coherent en ondersteunend beleidskader nodig dat leidt tot acties; als stad Gent kunnen we daar ook een rol in spelen. Laat me eerst nog even aanhalen dat het rapport van FOD Economie ingaat op een aantal maatregelen om de consument beter te beschermen en energiearmoede te bestrijden. Onder meer worden ook premies, tegemoetkomingen en fiscale aftrek vermeld. Het rapport stelt echter dat die maatregelen - behalve in uitzonderlijke gevallen - ten goede komen aan een vrij vermogend publiek en dat huurders en in het algemeen de armsten geen beroep kunnen doen op deze initiatieven. In dat hoofdstuk mis ik echter toch een aantal zaken zoals vb de begeleiding door de lokale entiteiten zoals vzw REGent.

Via vzw REGent wordt op dit moment naar de kansarme doelgroep reeds heel wat ondersteuning aangeboden om energiearmoede tegen te gaan. Zoals FOD Economie in zijn rapport ook aanhaalt, is de consumptieprijs voor energieproducten tussen 2005 en 2013 in België met 44.2 % gestegen. Het belangrijkste instrument om mensen te wapenen tegen deze stijgende prijzen, is door niet louter te focussen op een lagere energieprijs, maar de focus te leggen op een lagere energiefactuur. Daar speelt REGent op in. Onder meer bieden ze naar de doelgroep specifieke hogere premies aan voor energiezuinige verbouwingen. Wanneer kansarmen energiezuinige verbouwingen willen aanvatten, worden die premies afgetrokken van de renteloze lening die kansarmen kunnen afsluiten bij REGent zodat ze op die manier een lagere lening kunnen afbetalen. Verbouwingen worden zo haalbaarder voor die doelgroep.

Op dit moment ben ik bezig met de beleidsnota (die nog voor de zomer zal worden afgewerkt) en het klimaatplan (die na de zomer zal worden gelanceerd). Vooral in het klimaatplan zal meer in detail worden uitgewerkt worden hoe we klimaat en energiearmoede willen aanpakken. Ook is het duidelijk dat dit samen met andere schepenen zal gebeuren. Bijvoorbeeld is hier ook een rol weggelegd voor het OCMW en Schepen Coddens (samenwerking REGent) maar ook is er een link met het woonbeleid (Schepen Balthazar)