Actieve burgerparticipatie in het beleid stimuleren en ondersteunen moet vandaag een prioriteit zijn voor elk modern lokaal bestuur. Participatie brengt mensen samen en creëert betrokkenheid. Succesvolle participatie draagt bij tot harmonieus samenleven in diversiteit.
In het stadsdistrict Antwerpen (193.844 inwoners) is recent een initiatief opgestart waarbij de burgers via een participatief traject zeggenschap krijgen over een percentage van het budget, in concreto 10% of circa 1 miljoen euro op jaarbasis.
De focus ligt op de interactie tussen burgers, het creëren van wederzijds begrip voor uiteenlopende standpunten, het nemen van beslissingen bij consensus, en het realiseren van een draagvlak voor de besteding van overheidsmiddelen.
In Gent voorziet het stadsbestuur nu al mogelijkheden tot actieve burgerparticipatie. Via bijvoorbeeld de 'Wijk aan Zet'- subsidies kunnen door bewoners opgezette eenmalige - en binnenkort ook meerjarige (cf. het nieuwe subsidiereglement) - initiatieven gefinancierd worden.
Daarnaast werden in het verleden middelen die bewoners verzamelden via buurtactiviteiten occasioneel al wel eens ingezet ter verfraaiing van de betrokken wijk.
Ook het paarsgroene bestuursakkoord bevat een aantal aanzetten om het Gentse participatiebeleid nieuwe impulsen te geven. Zo worden de opmaak aangekondigd van wijkontwikkelingsplannen waaraan "in samenspraak met de bewoners vorm zal worden gegeven om de levenskwaliteit in de wijk te verhogen" en wijkcharters "waarin wederzijdse engagementen van bewoners en stadsbestuur kunnen vastgelegd worden" (cf. punten 4.18 en 14.16-17). Daarnaast wordt de oprichting van een wijkontwikkelingsfonds aangekondigd (cf. punt 4.14).
Met betrekking tot 'Wijk aan Zet' werd in het bestuursakkoord nog gesteld dat er "binnen ‘Wijk aan Zet’ gewerkt kan worden aan budgetten voor ingrepen in de wijken, zoals bijvoorbeeld de heraanleg van een speelplein, aanpassingen aan trottoirs etc." (cf. punt 14.18). Maar het ondertussen uitgewerkte nieuwe Wijk-aan-Zet-subsidiereglement bevat geen enkele verwijzing meer naar dergelijke infrastructuurwerken en heeft het concreet enkel over straatfeesten, recepties, optochten, dagactiviteiten, wijkkranten, blogs en structurele wijkwerkingen.
Uitgaande van het belang van actieve en concrete burgerparticipatie - en in complementariteit met de aanzetten in het bestuursakkoord - wil het huidige voorstel twee nieuwe vormen introduceren geïnspireerd door het Antwerpse voorbeeld:
1. Voor elk van de 25 Gentse wijken en deelgemeenten wordt een jaarlijks budget voorzien op basis van een vast bedrag per inwoner. Via een door de stad begeleid participatief traject - waarbij respectvolle interactie tussen burgers en consensus centraal staan - beslissen de wijkbewoners over de besteding van deze middelen. De inzet van de middelen dient de leefbaarheid van de wijk te verhogen via het verbeteren van de infrastructuur. Wijken en deelgemeenten kunnen vanzelfsprekend samenwerken.
2. Voor elk wijkontwikkelingsproject dat het stadsbestuur wil realiseren in één van de 25 Gentse wijken en deelgemeenten wordt de beslissing over 10% van het voorziene budget gedelegeerd aan de wijkbewoners, die via een participatief traject (cf. punt 1 ) beslissen over de besteding van deze middelen binnen de context van het ontwikkelingsproject in kwestie.
De gemeenteraad vraagt het college van burgemeester en schepen om een participatie-initiatief op te zetten dat uitgaat van volgende parameters:
- Voor elk van de 25 Gentse wijken en deelgemeenten wordt een jaarlijks budget uitgetrokken ten bedrage van 10 euro per inwoner.
- Via een door de stad begeleid participatief en democratisch traject - waarbij respectvolle interactie tussen burgers en consensus centraal staan - beslissen de wijkbewoners over de besteding van deze middelen.
- De inzet van de middelen in kwestie dient de leefbaarheid van de wijk of deelgemeente op duurzame wijze te verbeteren.
- Wijken en deelgemeenten kunnen samenwerken.
De gemeenteraad vraagt het college van burgemeester en schepen om voor elk wijkontwikkelingsproject de beslissing over minimum 10% van het voorziene budget te delegeren aan de wijkbewoners. Die beslissen volgens de principes verwoord in artikel 1.