Het Decreet betreffende het Grond- en Pandenbeleid van 27 maart 2009, artikel 4.1.4, § 3.
Het Gemeentedecreet van 15 juli 2005, artikel 42, § 1.
Op 27 maart 2009 bekrachtigde de Vlaamse regering het Decreet Grond- en Pandenbeleid dat vanaf 1 september 2009 in werking trad. Artikel 4.1.4 bevat het gemeentelijk objectief voor sociale huurwoningen. In dit artikel wordt aangegeven hoe 43.440 bijkomende sociale huurwoningen over Vlaanderen worden verspreid. Het Decreet verdeelt – via de reguliere inspanning voor de periode 2009-2023 en de specifieke inhaalbeweging 2013-2025 – 35.233 sociale huurwoningen tot op het niveau van de Vlaamse gemeenten. De overige 8.207 woningen kunnen worden ingevuld via de woonbeleidsconvenanten.
Voor steden/gemeenten, waar volgens de resultaten van de meest recente voortgangstoets (2012) een sociaal huuraanbod van ten minste negen procent van het in de nulmeting vermelde aantal huishoudens voorhanden is, geldt er geen verplichte toenameregeling. In Gent bedraagt dit 13,22 %. Deze steden/gemeenten kunnen zich engageren om een bepaald aantal sociale huurwoningen te realiseren door een sociale woonbeleidsconvenant af te sluiten. Bij het afsluiten van dergelijk sociale woonbeleidsconvenant doet de Vlaamse regering toezeggingen over de financiering van dat sociaal huuraanbod.
Stad Gent engageerde zich begin 2010 als één van de eerste gemeenten in Vlaanderen om een sociale woonbeleidsconvenant af te sluiten, en vatte hiervoor diverse besprekingen aan met de Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (VMSW) en de bevoegde minister van Wonen. De Vlaamse regering keurde echter pas op 20 december 2013 de woonbeleidsconvenanten goed en stemde dit inhoudelijk af op het Procedurebesluit Wonen van 25 oktober 2013 (gepubliceerd op 14 januari 2014).
Er dient hierbij wel rekening te worden gehouden met de gevolgen van de vernietiging op 7 november 2013 en de bijkomende vernietiging op 18 december 2013 door het Grondwettelijk Hof van de bepalingen m.b.t. de sociale last zoals opgenomen in het Decreet Grond- en Pandenbeleid.
Beide arresten impliceren dat de garanties dat er in private projecten nog 20 % sociale woningen zullen gerealiseerd worden, sterk verminderen, aangezien de Stad dit niet meer kan verplichten en dat er zelfs retroactief op reeds vergunde sociale woningen kan teruggekomen worden.
Om middelen te vrijwaren op de Vlaamse begroting om bijkomende sociale huurwoningen te kunnen bouwen, moet Stad Gent een sociale woonbeleidsconvenant afsluiten met de Vlaamse regering. Dit convenant treedt in werking op 01/01/2014 en wordt aangegaan voor een periode van 3 jaar vanaf deze datum.
De termijn van de sociale woonbeleidsconvenant behelst de drie begrotingsjaren 2014, 2015 en 2016. Enkel de projecten van sociale huurwoningen waarvan de opstart of gunning van de bouwwerken voorzien is in één van deze drie jaren, en die dus opgenomen dienen te worden in de uitvoeringsprogramma's van die jaren, komen in aanmerking voor de sociale woonbeleidsconvenant. In de Gentse programmatie, afgestemd met de sociale woonactoren op het lokaal woonoverleg, komen maximaal 1.307 sociale huurwoningen hiervoor in aanmerking.
Indien het Vlaams Parlement ter vervanging van de vernietigde bepalingen van het Grond- en Pandendecreet geen nieuwe verplichting tot realisatie van sociale woningen in private woonontwikkelingsprojecten voorziet, zal het in de praktijk niet mogelijk zijn deze allemaal te realiseren.
Keurt goed de bij dit besluit gevoegde en er integraal deel van uitmakende sociale woonbeleidsconvenant - met bijhorende projectenlijst - voor de bouw van sociale huurwoningen, te sluiten met de Vlaamse regering.