2014_MC_00193 - KB cameratoezicht. - Elke Sleurs

Recent verscheen in het Belgisch Staatsblad een nieuw Koninklijk Besluit dat bepaalt wie bevoegd is om in real time de beelden te bekijken van veiligheidscamera’s die gebruikt worden om criminele feiten, kleinere inbreuken en overlast op het openbaar domein te registreren. Ik wil benadrukken dat die camera’s een belangrijke rol spelen in het voorkomen, vaststellen en ophelderen van dergelijke feiten, maar kunnen ook gebruikt worden om meteen op te treden bij verstoring van de openbare orde (bijv. incidenten). Het KB stelt dat alleen politieambtenaren, de personeelsleden van het Administratief en Logistiek kader van de Politiediensten (CALOG) en militairen, die ter beschikking werden gesteld van dat Administratief en Logistiek kader van de Politiediensten, bevoegd zijn om die beelden te bekijken. Volgens het bewuste KB mogen ook burgemeesters en de gouverneur de beelden niet langer bekijken, en dat op straffe van een geldboete.

Alle andere personen hebben dus geen toegang meer tot de live-beelden van openbare veiligheidscamera’s terwijl het tot voor kort, bij gebrek aan een KB, wel nog mogelijk was. In de praktijk betekent dit dat niet alleen ik, als burgemeester maar ook brandweerlieden en de gouverneur die beelden niet meer rechtstreeks mogen bekijken. Zoals u via de pers heeft kunnen vernemen, ben ik van oordeel dat het nieuwe KB voor cameratoezicht van minister van Binnenlandse Zaken Joëlle Milquet de bestuurlijke handhaving hypothekeert en staat het KB het efficiënt opvolgen van een gemeentelijke rampenfase in de weg.

Als burgemeesters van de 13 centrumsteden hebben wij dan ook in onderling overleg gereageerd op het Koninklijk Besluit (KB) van minister van Binnenlandse Zaken Joëlle Milquet.

Met dit KB mag ik als burgemeester - verantwoordelijk voor de  bestuurlijke handhaving van de openbare orde - bij een gemeentelijke rampenfase (bijvoorbeeld voor een zware brand of een incident met zware gezondheids- of veiligheidsrisico’s voor de omwonenden) niet naar live-beelden van een incident kijken in het coördinatiecentrum. Hetzelfde geldt voor de Brandweer, de Civiele Bescherming, de gespecialiseerde Rampenambtenaar, en zelfs voor de Gouverneur. De maatregel maakt een efficiënte besluitvorming in acute risicosituaties onmogelijk.

Voor alle duidelijkheid ik bekijk die beelden nooit. Behalve als er grote manifestaties zijn, zoals de Gentse Feesten. Dan moet ik soms beslissen om pleinen af te sluiten omdat de volkstoeloop te groot wordt. Zo'n beslissing nam ik tot dusver door af te gaan op wat er op de bewakingscamera's van onze Politie te zien was.

Stel dat er ergens een grote ramp gebeurt. Dan zou de Brandweercommandant of de Gouverneur de camerabeelden niet mogen bekijken om de situatie beter in te schatten?

Als burgemeester neem ik de verantwoordelijkheid om bij ernstige calamiteiten de Brandweer in de commandopost of in het gemeentelijke coördinatiecomité (CC-gem) toch de beelden te laten bekijken. De Brandweer heeft immers als discipline 1 doorgaans de leiding over de CP-Ops (de Operationele Commandopost) en een brandweerofficier is dir-cp-ops (directeur van de commandopost).

Als burgemeester heb ik de eindverantwoordelijkheid inzake de openbare ordehandhaving en de nood-en interventieplanning. In de gemeentelijke fase, wordt de omvang van de situatie immers beheerd door de burgemeester. In functie van het voorgaande zal ik naar aanleiding van grootschalige evenementen of crisissituaties de beelden bekijken.

De Stad Gent werd niet op voorhand in kennis gesteld van het verschijnen van het KB. Ondertussen heb ik aan de Brandweer gevraagd om de camerawet en het nieuwe uitvoeringsbesluit dat recent in het Belgisch Staatsblad verscheen in functie van hun verantwoordelijkheden te analyseren. In het verlengde daarvan heeft de brandweerleiding een vraag gesteld aan het Ministerie van Binnenlandse Zaken. Voor het verschijnen van het KB (in uitvoering van de camerawet) had de Brandweer van de Privacy-commissie een advies ontvangen waarin de commissie stelt dat het plaatsen van een camera verschillende doeleinden kan nastreven en dat er niet een algemene camerawetgeving bestaat die alle mogelijke cameragebruiken groepeert.

De Commissie stelde dat de camera’s effectief verschillende finaliteiten lijken na te streven; ‘bewaking en toezicht’ wat de Politie betreft en ‘crowdcontrol’ wat de Brandweer betreft.

Er zijn dus duidelijk verschillen in interpretatie van de wetgeving.

De Brandweer stelt dat men steeds de finaliteit van de camera’s, zoals ook aangegeven door de Privacy-commissie, uit het oog verliest. De Brandweer meent niet te vallen onder de beperkingen van de camerawet en ook niet onder het recente KB, omdat zij de beelden niet wenst te bekijken met het oog op het opsporen van misdrijven of ordehandhaving. De Brandweer wil enkel de informatie uit de beelden aanwenden om haar interventies beter aan te sturen en aan crowdcontrol te doen. Bijgevolg is enkel de privacywet van toepassing. De brandweerleiding heeft aan de dossierbeheerder van FOD Biza gevraagd om een overleg te organiseren met de 2 bevoegde FOD’s (BiZa voor de Camerawet en Justitie voor de Privacywet) om hieromtrent duidelijkheid te creëren. De Juridische Dienst zal hierbij betrokken worden.

Wat uw vraag betreft inzake de impact van het recente KB op de werking van Politie, is er momenteel geen impact. Er is geen camerasysteem dat in real time wordt bekeken. Er is met andere woorden geen centrale waar camerabeelden structureel binnen komen.

Wat de anti-sluikstortcamera’s betreft worden die enkel ingezet door het O-team en dus door hen – in hun reguliere werking – beheerd. Ook hier worden die niet in real time bekeken. Waar operationeel zou blijken dat dat wel moet gebeuren, dan zal dat een onderdeel zijn van het dispositief dat op dat ogenblik is opgezet.

Wat betreft de Gentse Feesten, waar een camerasysteem gehuurd wordt voor de duur van die feesten, is het reeds van bij het ontstaan van de camerawetgeving dat conform die bepalingen wordt gewerkt.