2014_MC_00077 - Te weinig plaatsen voor instappertjes in Gentse scholen. - Sandra Van Renterghem

1. 1.    Structureel capaciteitstekort voor geboortejaar 2012

In de pers verscheen inderdaad een schatting van het structureel capaciteitstekort op het Gentse grondgebied voor volgend schooljaar. De voorzitter van het Lokaal Overlegplatform (LOP) Basisonderwijs Gent, Jean-Pierre Verhaeghe, gaf het cijfer van 150 plaatsen mee.

Dit is een schatting op basis van enkele factoren:

1. 1.    We vertrekken van het Genst geboortecijfer 2012 van 3.323.
2. Daarbij tellen we het migratiesaldo op. De voorbije tien jaar is er een negatief migratiesaldo. Meer gezinnen met jonge kinderen verlaten Gent dan er bij komen. Op basis van voorlopige cijfers (31/10/2013) schatten we het migratie­-saldo tegen 31/12/2014 rond -6%. Dit brengt het aantal Gentse instappertjes geboren in 2012 op 3.120.
3. Er is in het Gentse kleuteronderwijs een netto inkomende schoolpendel. Het aantal kleuters dat buiten Gent woont, maar in Gent naar school komt, is groter dan de omgekeerde beweging. Volgens de telling van 01/02/2013 van het ministerie van onderwijs (AgODi) bedraagt die +2,8%. Dat brengt het totaal te verwachten aantal instappertjes van geboortejaar 2012 op 3.200.

Zelfs binnen huidige het aanmeldingssysteem is inkomende schoolpendel mogelijk, ondanks de capaciteitsproblemen en de voorrang op basis van afstand, omdat kinderen die al een broer of zus in de school hebben en kinderen van personeel in de school voorrang krijgen.

Conclusie: er zijn naar schatting 3.200 plaatsen nodig, terwijl de totale capaciteit voor de instapklas voorlopig 3.053 bedraagt. Dit levert een geschat capaciteitstekort op van ongeveer 150 plaatsen.

Een structureel tekort leidt niet noodzakelijk tot een reëel tekort omdat:

• Sommige Gentse ouders hun kind nog niet op 2,5 jaar of op 3 jaar naar school sturen. Volgens de meest recente cijfers van Kind en Gezin (geboortejaar 2009) zijn een 60-tal Gentse driejarigen niet in het kleuteronderwijs ingeschreven. (Dat is minder dan 2%).
• Sommige Gentse ouders voor hun kleuter een school buiten Gent zoeken. Deze uitgaande pendel is evenredig verspreid over de buurgemeenten.
  ACHTERGRONDINFO: Uit cijfers van het ministerie van onderwijs blijkt dat op 01/02/2012 150 driejarigen uit Gent elders naar school ging.
  • Destelbergen                   (28 kinderen)
  • Merelbeke                       (22 kinderen)
  • Evergem                            (21 kinderen)
  • Lochristi                            (13 kinderen)
  • St.-Martens-Latem          (11 kinderen)
  • Melle                                (  9 kinderen)
• Scholen van alle netten doen na de aanmeldingsperiode steeds hun best om toch nog een ad hoc capaciteitsverhoging te doen als ze merken dat er voor hun school een wachtlijst is.

Dat schattingen niet altijd uitkomen werd de voorbije maanden duidelijk. Het voorspelde tekort van 250 plaatsen voor het lopende schooljaar kwam niet uit. Voor geboortejaar 2011 hadden we eind september 2013 zelfs nog een licht overschot aan plaatsen. Maar men moet er rekening mee houden dat sommige ouders toch nog altijd tot de instapdag zelf wachten om hun kind in te schrijven. Dit overschot valt overigens te relativeren: de helft ervan is te vinden in twee ver afgelegen scholen (Baarle-Drongen en Oostakker-Noord).

De druk is en blijft erg groot op een meerderheid van Gentse wijken. Daar gaan we nu dieper op in.

1. 2.    In welke wijken / scholen stelt het probleem zich vooral?

Op basis van de school/woon-ratio die het LOP berekende voor elk van de 16 deelgebieden die ze onderscheidt, stellen we de grootste tekorten vast in deze 6 wijken:

• Brugse Poort – Rooigem:
  • 40% van de kleuters en lagere schoolkinderen moet buiten hun eigen buurt op zoek naar een school:
• Wondelgem:
  • 32% van de kleuters en lagere schoolkinderen vindt er geen plaats;
• Nieuw Gent:
  • 30% van de kleuters en 37% van de lagere schoolkinderen moet uitwijken naar andere scholen;

• Sluizeken-Tolhuis-Ham-Muide-Meulestede:
  • daar is geen plaats voor 27% van de kleuters en voor 31% van de lagere schoolkinderen;
• Gentbrugge-Ledeberg:
  • daar is geen plaats voor 12% van de kleuters;
• Bloemekenswijk:
  • een tekort aan plaatsen voor 5% van de kleuters en 30% van de lagere schoolkinderen.

Daar tegenover zijn er 4 deelgebieden die veel meer schoolcapaciteit hebben dan er kinderen wonen en daardoor een bufferfunctie vervullen:

• Binnenstad 1 en Binnenstad 2:
  • 1,7 respectieveliijk 4 keer zoveel capaciteit voor kleuters als er wonen. Voor het lager onderwijs is de capaciteit zelfs tot 5 keer hoger.
• Stationsbuurt – Watersportbaan:
  • 2,3 tot 2,8 keer zoveel plaats als er kleuters en lagere schoolkinderen wonen
• Mariakerke:
  • 1,8 keer zoveel plaats als er kinderen wonen.

1. 3.    Actuele stand van zaken bij de inschrijvingen in CAR?

De aanmeldindsperiode voor het Gentse basisonderwijs voor instappertjes van het geboortejaar 2012 is intussen op 31 januari 2014 van start gegaan.

Op basis van de voorrangsregels werden er daarvoor al instappertjes ingeschreven, nog voor de aanmeldingsperiode van start ging. In oktober werden 1.292 broertjes en zusjes van een al ingeschreven leerling en kinderen van een personeelslid van een school al ingeschreven. Dat komt overeen met 42% van de capaciteit voor geboortejaar 2012.

Wat de overige kinderen betreft waren er vandaag om 12.00u zijn al 1.107 instappertjesaangemeld. Samen vormt dat 2.399 instappertjes of een bereik van 74%.  Vorig jaar hadden we een bereik van 85% op het eind van de aanmeldingsperiode.  

Er resten dus in principe nog 654 plaatsen (3.053 – 2.399) voor geboortejaar 2012.

Wellicht zullen niet alle aangemelde instappertjes een toegangsticket verwerven. Deze kinderen kunnen alsnog ingeschreven worden in een school met vrije plaatsen vanaf 22 april.  Dan start de inschrijvingen op de school zonder ticket (volgens het systeem “wie eerst komt, eerst maalt”!.

Maar in elk geval is het belangrijk dat alle ouders die hun kind nog niet aangemeld hebben dat wel doen. Want anders is de kans heel klein dat ze nog terecht kunnen in een school van hun keuze.

Men kan zich nog steeds aanmelden tot 21 februari 2014.

1. 4.    Maatregelen om capaciteit uit te breiden

Ik rond af met de maatregelen die nog zullen genomen worden om capaciteit in het basisonderwijs uit te breiden. We kijken hier naar structurele en naar noodmaatregelen.

Wat de structurele maatregelen betreft, kan ik verwijzen naar de themacommissie van 9 januari 2014. Toen werd een overzicht gekregen van de 19 netoverschrijdende projecten die tot hiertoe door de Lokale Taskforce Capaciteit zijn goedgekeurd.

Wat noodmaatregelen betreft, worden voorbereidingen getroffen om tijdelijk modulaire units te plaatsen indien nodig.

In De Sassepoort aan de Bevelandstraat kunnen bij hoogdringendheid 50 extra plaatsen gecreëerd worden. 

Een andere mogelijkheid is dat er modulaire units geplaatst worden in de Moutstraat in afwachting van dat de bouwwerken voor de nieuwe basisschool klaar zijn. 

Collega’s,

We houden de situatie goed in de gaten en zullen de nodige initiatieven nemen om tegen 1 september de capaciteitsdruk waar mogelijk te verlichten. We blijven tevens aandringen aan de Vlaamse regering – de huidige en de volgende – om een meerjarenplanning op te maken en de nodige middelen prioritair te voorzien. Enkel zo kan het structurele tekort helemaal opgelost worden.