Het Gemeentedecreet van 15 juli 2005, artikel 2.
Het Gemeentedecreet van 15 juli 2005, artikel 42, § 1.
Stad Gent voorziet vandaag voor minder mobiele burgers in rolstoelvervoer en vrijwilligersvervoer. De passagiers worden vervoerd van deur tot deur. Deze dienstverlening wordt georganiseerd binnen het kader van de reglementen op vlak van rolstoelvervoer en vrijwilligersvervoer (Minder Mobielen Centrale) zoals goedgekeurd door de gemeenteraad in vergadering van 26/04/2011.
Voor het organiseren van het aangepast vrijwilligersvervoer sloot de Stad Gent op 10 juni 2002 een overeenkomst af met CPA vzw Taxistop, die in Vlaanderen en Brussel ongeveer 210 mindermobielen centrales overkoepelt. Een dertigtal vrijwilligers bij de Stad Gent vervoeren met de eigen wagen minder mobiele Gentenaren die niet afhankelijk zijn van een rolstoel. De passagiers rekenen de vervoerskost rechtstreeks af met de vrijwillige bestuurders.
Met oog op de verbetering van de sociale participatie en de deelname aan socio-culturele activiteiten wordt voorzien in aangepast rolstoelvervoer. De dispatching van dit vervoer en (tot 1 juli 2014) vervoer via 1 eigen busje gebeurde binnen de Minder Mobielen Centrale (Dienst Sociale Voorzieningen) van de Stad Gent. Het merendeel van het vervoer wordt, via openbare aanbesteding, uitgevoerd door een externe firma. Met De Lijn Oost-Vlaanderen werd in 2007, aangepast in 2009, een overeenkomst afgesloten, hierdoor ontstaat (voor De Lijn) in Vlaanderen een uitzonderlijke situatie. Dankzij een subsidie van De Lijn Oost-Vlaanderen (voor het vervoer halte – halte), het bijpassen uit eigen budget (voor het deel vervoer deur – halte, halte – deur) en door de inzet van stadspersoneel kan de Stad Gent dit rolstoelvervoer binnen Gent gratis aanbieden.
In 2013 en 2014 wijzigden een aantal zaken op Vlaams niveau: bijvoorbeeld de compensatie van de Vlaamse overheid van de kost van ritten uitgevoerd door bepaalde hiertoe erkende vervoerders (Decreet Compensatie aangepast vervoer van 21/12/2012) en de lancering van gesubsidieerde proefprojecten ‘Mobiliteitscentrale voor Aangepast vervoer (MAV)’ in de verschillende provincies. Dit was voor de Dienst Sociale Voorzieningen aanleiding om te verkennen hoe deze voor minder mobiele personen cruciale dienstverlening op vlak van rolstoelvervoer, via een subsidieovereenkomst, zou kunnen worden overgedragen aan een externe actor en dus binnen het stadsbestuur zelf zou kunnen worden stopgezet. De Stad Gent kwam zelf alvast decretaal niet in aanmerking voor een subsidie voor het opzetten van een Mobiliteitscentrale voor Aangepast vervoer (MAV) noch voor de compensatie van de Vlaamse overheid (zie verder).
Een bestaande, maar inactieve, vzw Mobar werd vanuit de vervoersfirma Taxi Hendriks, in afstemming met de Stad Gent, gereactiveerd.
Bij besluit van de Vlaamse regering van 11 oktober 2013 werden bepaalde vervoerszones afgebakend en vervoerders opgeroepen om zich kandidaat te stellen voor een erkenning als erkende vervoerder, voor de duur van vijf jaar, om in het kader van een compensatieregeling gedeeltelijke tussenkomsten in de vervoerskosten van ritten rolstoelvervoer te ontvangen. Dit besluit liet eveneens toe om klanten een (beperkte) eigen bijdrage in het rolstoelvervoer te vragen. Mobar vzw werd vervolgens bij Ministerieel besluit van 15/01/2014 als enige organisatie erkend als vervoerder binnen regio Gent en gaat overeenkomsten aan met vervoerders (vb. taxibedrijven) en gemeenten in Oost-Vlaanderen en ten dele West-Vlaanderen.
Parallel lanceerde Vlaamse overheid in de verschillende provincies proefprojecten ‘Mobiliteitscentrale voor Aangepast vervoer (MAV)’). Op 20 december 2013 kende de Vlaamse overheid aan VZW Mobar een subsidie toe voor de duur van één jaar. Op 1 januari 2014 ging het proefproject MAV Oost-Vlaanderen van start.
De Lijn Oost-Vlaanderen besliste recent om, conform de Beheersovereenkomst 2007-2015 met de Vlaamse overheid, in stedelijk gebied (enkel nog) in een vervoersgarantie van halte tot halte te voorzien, tegen de tarieven van De Lijn. De unieke situatie in Gent en subsidie aan het stadsbestuur wordt dan ook stopgezet. In onderling akkoord werd afgesproken dat de huidige overeenkomst met stad Gent door het stadsbestuur zal worden stopgezet maar nog loopt tot eind februari 2015. Dit biedt stad Gent en De Lijn de kans om gebruikers tijdig te informeren en de communicatie af te stemmen.
Gevolgen van de beslissing van De Lijn Oost-Vlaanderen
Door de beslissing van De Lijn Oost-Vlaanderen en dus het wegvallen van een subsidie, dienen door de Stad Gent noodgedwongen en binnen het eigen beschikbare budget keuzes te worden gemaakt. Prioriteit is het blijven aanbieden van aangepast vervoer van deur tot deur voor mensen waarvoor het vervoer door De Lijn van halte – halte geen optie is.
Tot eind februari 2015 wordt de huidige dienstverlening aangeboden. Met ingang van 1 maart 2015 gaat een nieuwe werkwijze van start.
De ondersteuning vanwege de Stad Gent wordt toegespitst op de restkost van het vervoer van individuele Gentenaren, binnen Gent en dat voor socio-cultureel vervoer en, gezien de noodzakelijke toegankelijkheid van medische zorg, occasionele ritten naar de dokter, tandarts of ziekenhuis. De restkost van de rit bestaat uit de kost van de rit, verminderd met de bijdrage van de klant en de (extra) compensatie vanwege de Vlaamse overheid.
Mobar vzw zal de gebruikers van het rolstoelvervoer een beperkte eigen bijdrage vragen van 2 euro opstartkost per rit en 1 euro/beladen kilometer, conform het Decreet van 21/12/2012 en uitvoeringsbesluit van de Vlaamse regering van 11 oktober 2013.
Gezien het contrast tussen het voorheen gratis vervoer en de omvang van de nieuwe eigen bijdrage is het aangewezen om als stadsbestuur tussen te komen in de eigen bijdrage van de rolstoelgebruikers met een beperkt leefbudget. Deze mensen zullen, naar analogie van de gevolgde werkwijze bij de UIT-pas, 20% van de kost betalen, dus 0,4 euro opstartkost per rit en 0,2 euro per kilometer. Deze gebruikers zullen worden gevraagd zich bij een ritaanvraag te identificeren via de nummer van hun UIT-pas die recht geeft op verlaagd tarief. Bijkomend voordeel is dat mensen met een fysieke beperking die nog niet beschikken over een UIT-pas worden aangemoedigd zich er één aan te schaffen.
Uitgangspunt is dat personen die vandaag voor woon –werkverkeer of vervoer naar het hoger onderwijs een beroep deden op het aangepast rolstoelvervoer wél gebruik gaan (kunnen) maken van het aanbod van De Lijn. Dagverzorgingscentra, woonzorgcentra zullen voor verder (groeps)vervoer worden verwezen naar Mobar vzw die al met een aantal instellingen overeenkomsten afsloot en hiervoor een beroep doet op de compensatieregeling.
Subsidieovereenkomst aan Mobar vzw
Zoals eerder aangegeven werd een samenwerking met Mobar vzw al sinds begin 2013 verkend.
Gezien zowel de erkenning door de Vlaamse overheid als enige vervoerder voor Gent binnen de compensatieregegeling, als de (voorlopig nog) projectgewijze uitbouw van een MAV in Oost-Vlaanderen, is Mobar vzw de aangewezen (en unieke) partner voor de verdere organisatie, dispatching en uitvoering van het rolstoelvervoer.
Het is onmogelijk om in te schatten hoe groot de doelgroep is die verder gebruik gaat maken van het aangepast rolstoelvervoer van deur tot deur. Bovendien evolueert er op Vlaams niveau de komende periode nog heel wat op vlak van het beleid voor aangepast vervoer, de MAVs, de mogelijke rol van de provincie,…
De subsidieovereenkomst met Mobar vzw wordt dan ook voorzichtigheidshalve afgesloten voor bepaalde duur (van 01/01/2015 tot 31/12/2015), maakt gebruik van de beperkte beschikbare informatie en zal regelmatig worden geëvalueerd en eventueel bijgesteld.
Van 1 januari 2015 tot 1 maart 2015 zal Mobar dus voorzien in de dispatching en de uitvoering van het huidige vervoer, in plaats van dat dit gebeurt via de stedelijke Minder Mobielen Centrale en de aanbesteding van vervoer aan een externe firma. Stad Gent zal het door Mobar aangerekende vervoer op zijn beurt, zoals vandaag, factureren aan De Lijn. Vanaf 1 maart 2015 zorgt Mobar dan voor de dispatching en het nieuwe aanbod aan rolstoelvervoer, zoals hoger uiteengezet.
Overdracht vrijwilligersvervoer
Teneinde deze beide vormen van vervoer voor minder mobiele personen blijvend op elkaar te kunnen afstemmen, het feit dat het vrijwilligersvervoer vandaag vanuit dezelfde dispatching en cel binnen de Dienst Sociale Voorzieningen wordt georganiseerd als het rolstoelvervoer en de kennis over en relatie met de individuele klanten en vrijwilligers is het aangewezen dat het vrijwilligersvervoer (‘Minder Mobielen Centrale’) aan dezelfde actor wordt overgedragen.
Opheffen reglementen en overeenkomst met CPA vzw - Taxistop
Aangezien het rolstoel- en vrijwilligersvervoer zou worden georganiseerd en uitgevoerd door Mobar vzw, in plaats van de stedelijke Minder Mobielen Centrale, onderdeel van de Dienst Sociale Voorzieningen, is het aangewezen de betrokken (retributie-)reglementen op te heffen, en de overeenkomst met CPA vzw - Taxistop op te zeggen, met ingang van 1 maart 2015. Deze opheffingen zullen de komende maanden ter goedkeuring aan de gemeenteraad worden voorgelegd.
Het advies wordt gevolgd
Het advies valt uiteen in 2 elementen.
Enerzijds betreurt de adviesraad besparingen en de toekomstige meerkost voor de gebruiker. Bemerking: Stad bespaart niet op aangepast vervoer maar kan onmogelijk volledig instaan voor de besparingen die door Vlaanderen worden doorgevoerd. De geraamde totale kost subsidie aan Mobar, vergoeding vervoer en tussenkomst in bijdrage klant evenaart de huidige kost van personeel en werkingskost. Stad komt binnen het beschikbare budget maximaal tussen in de klantenbijdrage maar koppelt deze aan beperkt inkomen. Afhankelijk van de verdere vraag naar vervoer zal worden geëvalueerd welke groepen gebruikers geen gebruik kunnen maken van het aanbod van De Lijn noch andere tussenkomsten van de Vlaamse overheid (vb. PAB, tussenkomst in woon-werkverkeer) en op welke wijze deze mensen evt. kunnen worden ondersteund.
Anderzijds wordt gevraagd om een vroegere evaluatie, na drie maanden. In de feiten zal de in de in de overeenkomst vooropgestelde tussentijdse evaluatie in juni plaatsvinden, 3 maanden na de ingang van het nieuwe systeem op 1 maart. Mobar zal worden gevraagd om ikv deze tussentijdse evaluatie toelichting te geven op SAPH ifv bespreking. SAPH zal worden uitgenodigd om onder lidorganisaties voorafgaand een bevraging te doen naar mogelijke effecten. Er wordt echter ingeschat dat dit moment te vroeg is om echt het effect van de nieuwe aanpak te kunnen inschatten. De inhoud van de evaluatie in oktober 2015 en ontwerp van nieuwe overeenkomst met Mobar, zal eveneens worden afgetoetst aan SAPH.
Keurt goed de bij dit besluit gevoegde en er integraal deel van uitmakende subsidieovereenkomst met Mobar vzw in functie van de verdere organisatie en uitvoering van het vrijwilligersvervoer, zoals dat vandaag door de Stad Gent wordt voorzien, en bepaalde prestaties op vlak van rolstoelvervoer, waarbij het totaalbedrag wordt geraamd op 185.000 euro (55.000 euro organisatie en uitvoering vrijwilligersvervoer, 70.000 euro organisatie rolstoelvervoer, resterend budget in functie van vergoeding van werkelijke prestaties rolstoelvervoer en de tussenkomst in de klantenbijdrage van mensen met een beperkt leefbudget). De duur van de subsidieovereenkomst is van 01/01/2015 - 31/12/2015.