Gent kent heel wat parken en lanen met diverse boomsoorten. En ook particuliere tuinen tellen aardig wat bomen. En we willen allemaal dat deze bomen een mooi lang leven hebben en dat onnodige kap voorkomen wordt. Want zeker stadsbomen zijn een bijzondere plek voor heel wat mensen en verzamelen ook aanbidders. Toen bijvoorbeeld enkele jaren terug er een oude boom gekapt werd op het Sint-Annaplein, kwamen buurtbewoners een stukje van de boom halen als souvenir. Oude bomen bieden trouwens ook het mooiste hout.
Nochtans staan we er niet bij stil wat er gebeurt met een gekapte boom. En dat is natuurlijk ook deel van het natuurlijke proces dat, wegens bijvoorbeeld ouderdom of ziekte, er regelmatig bomen gekapt worden. Deze bomen verdwijnen dan niet alleen uit de ervaringsruimte van de Gentenaars, maar meestal ook gewoon uit Gent. Bij grotere kap zal het hout hopelijk een duurzame bestemming krijgen (hoewel niet zeker), daarnaast verdwijnt echter heel wat hout als brandhout (wat vanuit concept van kringloopeconomie maar de allerlaatste bestemming zou mogen zijn).
Het kan echter ook anders, zo leren ons de buren uit Amsterdam. Daar startte, met de steun van de stad (ze kregen een ruimte in het Amstelpark ter beschikking), een enthousiaste stadsbewoner de Stichting Stadshout op. En met succes. Zo belanden Amsterdamse boomstammen niet meer in de versnipperaar, maar belanden ze ook bij lokale bedrijven die ze graag willen verwerken, zoals meubelmakers. Daar, net als bij de Stichting, maken ze van gekapte Amsterdamse bomen nieuwe zaken, zowel van ongedroogd hout (moestuinbakken en picknicktafels) als van gedroogd hout (bvb. mooie tafels).
Het mooie is dat bij bijvoorbeeld het ontwerp van een design lamp met een hoogwaardig armatuur van stadshout, er een aanduiding voorzien is van waar precies uit de stad de boom komt, en wanneer hij gekapt werd.
Het is een open deur intrappen dat zo’n idee perfect past bij de ecologische bewuste en innovatieve stad die Gent is, vol creatieve geesten. En het een bijdrage kan leveren tot de verdere uitbouw van een duurzame kringkoopeconomie, een lokale economie van creatieve ontwerpers en ondernemers.
En uiteraard is een overheid die dit wil ondersteunen gebonden aan regels (bijvoorbeeld om goederen te verkopen of van de hand te doen), de uitdaging is dan ook binnen deze krijtlijnen te komen tot vernieuwende praktijken.
Graag verneem ik dan ook van de schepen:
- wat er op dit ogenblik gebeurt met bomen die gekapt worden?
- of hij het idee genegen is om ook in Gent werk te maken van Gents Stadshout?
- welke initiatieven hij mogelijk acht vanuit de stadsdiensten om dit te ondersteunen?
Bomen kunnen om zeer diverse redenen gekapt worden. Een belangrijk element bij de beoordeling is de veiligheid voor de omgeving.
De Groendienst stelt steeds als eerste vraag of de boom al dan niet geveld moet worden. Meer en meer wordt ervoor gekozen om het dood hout in parken en groenzones te laten staan mits voldoende garanties dat ze geen schade aan hun omgeving kunnen opleveren.
Bij de gevelde bomen wordt een onderscheid gemaakt tussen bomen met diameters kleiner en groter dan 30 cm.
Meer en meer wordt dood hout ook gebruikt als zit- of speelelement in de groene openbare ruimte of bij afbakening van terreinen.
Naast deze reguliere omgang met dood, geveld hout of takken komen er dikwijls individuele vragen bij de Groendienst, meestal van scholen, maar ook van individuele personen of kunstenaars.
Zoals U ziet, werken we nu al volgens de principes van “stichting stadshout” zoals u ze beschreef, alleen heeft onze werkwijze nog niet zo’n globale noemer meegekregen. Het is een goede suggestie om dit onder de noemer “Gents Stadshout” meer kenbaar te maken.
De Groendienst wil hierbij wel opmerken dat er momenteel al onvoldoende geveld hout beschikbaar is om aan de huidige vragen te voldoen. Maar individuele kunstzinnige initiatieven kunnen in ieder geval verder worden bekeken.
wo 18/03/2015 - 10:05