Context
Nieuw Gent maakt deel uit van een sociale woonwijk die bestaat uit twee grote delen: Nieuw Gent en Steenakker. Dat laatste is vanaf eind jaren ‘20 van de vorige eeuw gebouwd volgens de tuinwijkgedachte met vooral laagbouw in een groene omgeving. Een deel van deze woningen is intussen privaat verkocht. De wijk Nieuw Gent is ook in verschillende fasen gerealiseerd op opgespoten grond uit de Ringvaart. Nieuw Gent bestaat uit een mix van laag- en hoogbouw.
Opvallend is de stempel van de jaren ’70 die zeer sterk het beeld op de wijk heeft bepaald: de hoogbouw, de monotone ruimten, een overgedimensioneerd en autogericht openbaar domein, en gebrek aan privacy-gradiënten tussen hoogbouw en publieke ruimten. Het openbaar domein is daardoor weinig kwaliteitsvol en moeilijk leesbaar. Elke hoogbouw voelt aan als een eiland in een eiland. Nieuw Gent ligt als een enclave vrij geïsoleerd, afgescheurd van het gemengde stadsweefsel. Het zit geprangd tussen een aantal campussen en andere weinig doorwaadbare en monofunctionele grotere clusters: de campus De Sterre, de ziekenhuiscampus UZ Gent, De site Coca Cola en de De Deyne site (Broeders van Liefde). De wijk is weinig bekend en heeft geen duidelijk gezicht voor de buitenwereld. Veel Gentenaars kennen deze wijk niet of zijn er zelfs nooit geweest. Alleen wie naar of van Zwijnaarde rijdt of fietst vangt een blik op van de wijk vanaf de Zwijnaardsesteenweg, waarop een bescheiden lokaal handelsapparaat gevestigd is. De meeste woningen in Nieuw Gent zijn eigendom van verschillende sociale huisvestingsmaatschappijen. De laagbouw wordt gaandeweg vernieuwd (renovatie en vervangingsbouw) en er zijn relatief weinig samenlevingsproblemen in vergelijking met de hoogbouw. In de hoogbouw waren er initieel weinig verhuisbewegingen maar gaandeweg is dit sterk gewijzigd. Deze gebouwen voldoen niet langer aan de hedendaagse technische vereisten, ze verkommeren, er is een vrij grote transit, er leven heel veel nationaliteiten, het aantal kansarmen en/of mensen zonder papieren is er hoog en heel wat bewoners van Nieuw Gent kampen met mentale en fysieke gezondheidsproblemen. Ook is er een (al dan niet) subjectief onveiligheidsgevoel en is er redelijk veel vandalisme, ook in de publieke ruimte die vrij anoniem is. Sluikstorten vormt ook een groot probleem. Er is weinig interactie tussen het leven in de gebouwen en het leven in de publieke ruimte. De hoogbouw moet op technisch vlak dringend onder handen genomen worden (energie, technieken, akoestiek, brandweer, liften, afvalbeheer …), d.m.v. renovatie en/of vervangingsbouw/nieuwbouw. Niettegenstaande de jarenlange inspanningen van o.a. straathoek-, buurt- en opbouwwerker blijft het vrij moeilijk om o.m. de samenlevingsproblemen structureel opgelost te krijgen.
Traject
In 2013 werd een kort traject afgelegd met een viertal socio-demografische en ruimtelijke experten waarbij hen gevraagd werd om een kort advies over de aanpak van de wijk Nieuw Gent aan te leveren. Deze adviezen leidden onder meer tot de zoektocht naar potentiële bouwvelden in Nieuw Gent zodat WoninGent op relatief korte termijn aan de aanpak van de hoogbouw kon beginnen. De complexiteit van de afweging renovatie versus sloop van de hoogbouw, de omvang van het projectgebied en het belang van een degelijke stedenbouwkundige inplanting bij nieuwbouw, de interactie met het publiek domein, het belang van de voorzieningen... brachten de betrokken partners tot de beslissing om een stedenbouwkundige voorstudie voor de wijk op te maken. Aan deze stedenbouwkundige voorstudie wordt meteen een tweede luik gekoppeld, namelijk het ontwerpen en realiseren van een eerste nieuwbouw om de herhuisvesting in functie van de renovatie of sloop van de bestaande hoogbouw op te vangen.
Aangezien de VMSW, WoninGent en de Stad Gent een grote rol hebben te spelen in het realiseren van de ambitie om de hoogbouwwijk Nieuw Gent in Gent nieuw leven in te blazen en op te waarderen, en aangezien dit een complexe opdracht betreft waarbij de drie partijen van elkaar afhangen en moeten samenwerken, is afgesproken om de krachten te bundelen en als eerste stap gezamenlijk het nodige studiewerk uit te voeren.
Studie
De opdracht bestaat uit twee delen:
In functie van deze studie is een samenwerkingsovereenkomst opgemaakt die een aantal principiële afspraken over de samenwerking vastlegt en de selectie en aanstelling van een ontwerpteam regelt. Er is besloten om een samengevoegde opdracht uit te schrijven in de zin van artikel 38 Wet Overheidsopdrachten. Omdat de realisatie van een eerste nieuwbouw (deelopdracht 2) in functie van de aanpak van de 6 hoogbouwen het grootste budget inhoudt, is afgesproken dat WoninGent leidend bestuur wordt van de samengevoegde opdracht. De partners en mede-financierende overheden zijn Stad Gent en Vlaamse Maatschappij voor Sociaal Wonen (VSMW).
Er is een selectiebestek van de overheidsopdracht van diensten voor de Revitalisatie van Nieuw Gent (stedenbouwkundige voorstudie en ontwerp eerste nieuwbouw) – Oproep tot kandidaatstelling- Nummer bestek 2015/025, opgemaakt.
Procedure: onderhandelingsprocedure met bekendmaking.
Korte toelichting van de procedure: er zijn twee stappen, waarbij eerst een oproep tot kandidaten wordt gedaan (stap 1). Het bestek van stap 1 maakt voorwerp uit van dit besluit. Het kader van de opdracht kan worden geschetst, maar het verloop van de opdracht kan op dit ogenblik niet worden ingeschat. Van de inschrijvers wordt verwacht dat zij een methodologie uitwerken, volgens dewelke zij de opdracht uitvoeren. De eerste resultaten van de opdracht zullen doorwerken in het verder verloop ervan. Naderhand wordt aan de geselecteerde kandidaten een bestek overgemaakt, op basis waarvan zij hun offerte indienen voor de uitvoering van de opdracht (stap 2). Dat tweede bestek zal later aan de gemeenteraad worden voorgelegd.
Richtinggevend zal volgende timing worden aangehouden:
De verdere timing wordt meegegeven met de vaststelling van bestek stap 2.
De beoordeling van de kandidaten in de selectiefase gebeurt op basis van de criteria zoals bepaald in het selectiebestek: twee selectiecriteria: selectiecriterium 1: Kwaliteit en relevantie van de referenties (50%) en selectiecriterium 2: Voorbeeldproject (50%)
Keurt goed de oproep tot deelneming voor de overheidsopdracht van diensten voor de Revitalisatie van Nieuw Gent (stedenbouwkundige voorstudie en ontwerp eerste nieuwbouw) – besteknummer 2015/025, en het bij dit besluit gevoegde selectiebestek.
Procedure: onderhandelingsprocedure met bekendmaking.
Selectiecriteria: