2015_GR_00956 - Nieuw Europees burgemeestersconvenant over klimaatmitigatie en -adaptatie - Goedkeuring

Het Gemeentedecreet van 15 juli 2005, artikel 2.

Het Gemeentedecreet van 15 juli 2005, artikel 42, §1.

Op 10 februari 2009 ondertekende de Stad Gent het Burgemeestersconvenant ‘Europees netwerk energie-efficiënte steden’, beter gekend als de ‘Covenant of Mayors’, een Europees initiatief om lokale besturen te mobiliseren tegen klimaatverandering. Gent engageerde zich daarmee om haar lokale CO₂-uitstoot tegen 2020 met 20 procent terug te dringen ten opzichte van 2007. Stad Gent maakte daartoe Klimaatplannen op (Klimaatplan 2014-2019 goedgekeurd door de gemeenteraad op 26 januari 2015) en volgt via haar CO₂-inventaris de doelstellingen en resultaten op en rapporteert deze aan Europa in functie van dit engagement. Over heel Europa nemen ondertussen meer dan 6.500 steden deel aan de ‘Covenant of Mayors’. Gent tekende als eerste stad in Vlaanderen in op deze Burgemeestersconvenant, nadien volgden ook steden zoals Antwerpen, Genk, Hasselt en Oostende. Op dit moment hebben 253 Belgische steden en gemeenten dit engagement ondertekend.

Naar analogie met deze Burgemeestersconvenant voor klimaatmitigatie (verminderen van de uitstoot van broeikasgassen) lanceerde de Europese Commissie Directoraat-Generaal Klimaatactie (DG-CLIMA) in 2014 ook een Burgemeestersconvenant voor klimaatadaptatie (de aanpassing aan de klimaatverandering), genoemd ‘Mayors Adapt’. Het is een vrijwillige maar formele verbintenis van steden om binnen de twee jaar na ondertekening een lokale klimaatadaptatiestrategie en een actieplan vast te stellen dat lokale maatregelen voor de aanpassing van de stedelijke omgeving aan de klimaatverandering omvat. De gemeenteraad besliste op 22 september 2014 om ook dat engagement te tekenen. Ondertussen hebben al 136 Europese lokale overheden dit gedaan.

De Europese Commissie erkent met beide initiatieven de rol van lokale overheden in de aanpak van de klimaatproblematiek en ondersteunt stedelijk beleid en lokale acties rond zowel klimaatmitigatie als klimaatadaptatie. Zowel kennisopbouw op lokaal niveau als politiek engagement vormen de basis van deze Burgemeestersconvenanten.

De voorbereidingen voor een nieuwe Burgemeestersconvenant na 2020 werden eerder dit jaar opgestart. Op basis van een enquête die werd uitgevoerd rond de toekomst van het Burgemeestersconvenant bleek 97 % van de respondenten (826 respondenten uit 45 landen) gewonnen voor een voortzetting van het convenant. Een meerderheid stond achter een doelstelling van 40 % CO2-reductie tegen 2030 (in lijn met de doelstelling die de EU-leiders vorig jaar in het kader van het 2030 klimaat- en energiebeleidskader goedkeurden). Driekwart van de respondenten waren bovendien overtuigd dat de Burgemeestersconvenant en Mayors Adapt onder één initiatief moesten worden gebracht.

Op 15 oktober 2015 werd in Brussel het geïntegreerd Burgemeestersconvenant voor klimaat en energie (klimaatmitigatie en -adaptatie) voorgesteld in het Europees Parlement.

Via ondertekening van dit nieuwe convenant zullen lokale overheden zich engageren tot:
- Het verminderen van CO2-emissies met ten minste 40 % tegen 2030 via energie-efficiëntie maatregelen en het inzetten van hernieuwbare energie
- Het verhogen van onze klimaatbestendigheid
- Het uitwerken van acties voor de implementatie van dit engagement, waaronder de ontwikkeling van een 'Duurzaam energie- en klimaatactieplan' met daarin concrete maatregelen en gewenste resultaten
- Regelmatig opvolgen en rapporteren van de voortgang
- Visie, resultaten, ervaring en kennis delen met andere lokale en regionale autoriteiten binnen en buiten de EU via directe samenwerking en peer-to-peer uitwisseling.

De Stad Gent heeft een geïntegreerd klimaatbeleid. Enerzijds wil de Stad inspanningen doen om de negatieve impact op het klimaat te verminderen (klimaatmitigatie); anderzijds moet de Stad zich ook voorbereiden op de gevolgen van een veranderend klimaat (klimaatadaptatie). De visie van de Stad is dat ze klimaatneutraliteit nastreeft tegen 2050 en een klimaatrobuste stad wil zijn tegen 2030.

Via het Klimaatplan 2014-2019 werden beleidsoverschrijdende acties gelanceerd die ertoe moeten bijdragen dat Gent 20 % CO2-emissiereductie tegen 2019 bereikt. In de komende jaren dient Gent echter verdere stappen te definiëren in het bereiken van haar doelstelling rond klimaatneutrale stad in 2050. Verder is de Stad op dit moment ook aan het werken aan een klimaatadaptatiestrategie. Naar aanleiding van de ondertekening van Mayors Adapt in september 2014 moet deze strategie tegen september 2016 worden goedgekeurd. In die zin is de ondertekening van het nieuwe Burgemeestersconvenant met een 40 % CO2-emissiereductiedoelstelling tegen 2030 (mitigatie) en het versterken van onze klimaatbestendigheid (adaptatie) een logische stap.

Met de ondertekening van het nieuwe Burgemeestersconvenant wil de Stad Gent in de aanloop naar de klimaatconferentie in Parijs aan de hogere overheden een signaal sturen dat lokale leiders zich willen engageren in de strijd tegen klimaatverandering en zelf een ambitieuze doelstelling vooropstellen.

Via de ondertekening van deze nieuwe Burgemeestersconvenant engageert de Stad Gent zich concreet voor de volgende stappen:

1) Gent heeft pas in januari 2015 haar nieuwe klimaatplan 2014-2019 in het kader van de huidige convenant (horizon 2020) ingediend. Daarom zou binnen de twee jaar na ondertekening van het nieuwe convenant (horizon 2030) een eerste doorkijk moeten volstaan waarin de grote lijnen voor het beleid rond klimaatmitigatie na 2020 zijn uitgewerkt. Wat het opstellen van die doorkijk betreft, kan er tegen dan sowiezo al verwezen worden naar plannen met horizon 2030 zoals de Structuurvisie Gent, die klimaatadaptatie en klimaatmitigatie meeneemt.

2) Gezien het huidig klimaatplan maar loopt tot 2019, moet er dan uiterlijk eind 2019 een volledig nieuw actieplan komen. Dit Duurzaam Energie en Klimaatactieplan (SECAP, Sustainable Energy and Climate Action Plan) omvat dan de uitwerking van concrete (klimaatmitigatie)maatregelen en gewenste resultaten om tot 40 % CO2-emissiereductie tegen 2030 te komen. Gezien het om een geïntegreerd actieplan gaat, zal in dit plan ook aangetoond worden hoe men klimaatmitigatie- en klimaatadaptatiemaatregelen op elkaar gaat afstemmen in relevant beleid, strategieën en plannen.